Στη Βουλή το νομοσχέδιο για τη φορολογία 15% στις πολυεθνικές – Προειδοποιεί για επιπτώσεις από την ΕΕ το ΥΠΟΙΚ

Στα δύο στενά βρίσκεται η Βουλή, μετά τη χθεσινή κατάθεση του νομοσχεδίου που τροποποιεί τον νόμο για την επιβολή ελάχιστου επιπέδου φορολογίας σε ομίλους πολυεθνικών, που αφορά τον Πυλώνα 2.

Και αυτό γιατί από τη μια είναι ορατός ο κίνδυνος για αποχώρηση από την Κύπρο πολυεθνικών αμερικανικών συμφερόντων (το ΥΠΟΙΚ υποστηρίζει πως δεν υπάρχει τέτοια ένδειξη) και από την άλλη η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με σειρά από επιπτώσεις αν δεν συμμορφωθεί με τις οδηγίες της ΕΕ. Η νομοθεσία προβλέπει την επιβολή ελάχιστου πραγματικού συντελεστή φορολογίας 15% σε οντότητες που ανήκουν σε ομίλους πολυεθνικών επιχειρήσεων ή σε εγχώριους ομίλους μεγάλης κλίμακας, με ετήσια έσοδα πέραν των €750 εκατ.

Ετοιμάζει νομικά μέτρα η ΕΕ

Σύμφωνα με την ανάλυση αντικτύπου που συνοδεύει το νομοσχέδιο, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, την οποία το 2024 υιοθέτησε κουτσουρεμένα μέσω της Βουλής, υπάρχει ο κίνδυνος επιβολής χρηματικών κυρώσεων, καθώς οι Βρυξέλλες θα κινήσουν νομικά μέτρα κατά της χώρας. Παράλληλα, επισημαίνει πως υπάρχει το ενδεχόμενο για μη αναγνώριση του κυπριακού καθεστώτος από τον ΟΟΣΑ και τρίτες δικαιοδοσίες, με κίνδυνο να επιβάλλεται διπλή φορολόγηση των επηρεαζόμενων ομίλων. Επιπρόσθετα, είναι ανοικτό το ενδεχόμενο για πιθανή μετεγκατάσταση επιχειρήσεων.

Όπως σημειώνεται στην ανάλυση, δεν υπάρχει ακόμη ακριβής εικόνα για τον αριθμό των επηρεαζόμενων οντοτήτων και τα αναμενόμενα έσοδα, καθώς όταν ετοιμάστηκε το νομοσχέδιο συνεχιζόταν η υποβολή των δηλώσεων Πυλώνα 2 από όλες τις επηρεαζόμενες οντότητες.

Η αντίδραση της Κομισιόν

Η αναθεώρηση του νόμου γίνεται καθώς η Κομισιόν δεν ικανοποιήθηκε από τη νομοθετική ρύθμιση που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, μέσω της οποίας η χώρα είχε τη δυνατότητα επιβολής συμπληρωτικού εγχώριου φόρου, ως αυτοτελούς εταιρικού φόρου.

Βάσει της εισηγητικής έκθεσης του νέου νομοσχεδίου, η Κύπρος υιοθέτησε το συγκεκριμένο μοντέλο λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του φορολογικού συστήματος, καθώς και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και των δόμων που έχουν αναπτυχθεί στην Κύπρο. Επίσης, η νομοθεσία προβλέπει πως οι όμιλοι επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο και καταβάλλουν πραγματικό φόρο που αναλογεί σε φορολογικό συντελεστή χαμηλότερο από τον ελάχιστο πραγματικό φορολογικό συντελεστή ύψους 15% θα καλούνται, βάσει εκείνου του νόμου, να καταβάλλουν τη διαφορά υπό τη μορφή συμπληρωματικού φόρου.

Όπως επισημαίνει το αρμόδιο υπουργείο, η συγκεκριμένη φόρμουλα αποτέλεσε συνειδητή πολιτική προσέγγιση, με στόχο την ομαλή μετάβαση στο νέο διεθνές φορολογικό περιβάλλον και, παράλληλα, τη διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως αξιόπιστου επενδυτικού και επιχειρηματικού κέντρου. Η ΕΕ είχε υποστηρίξει πως μέσω της νομοθεσίας του 2024 ευνοούνταν πολυεθνικές επιχειρήσεις αμερικανικών συμφερόντων που βρίσκονται στην Κύπρο. Σε συστάσεις είχε προχωρήσει και ο ΟΟΣΑ.

Ισορροπημένη πρόταση

Οι κυπριακές Αρχές μετά από διαβουλεύσεις με την ΕΕ, αποφάσισαν να εφαρμόσει μια ισορροπημένη και πρακτικά εφαρμόσιμη μεταβατική προσέγγιση για διατήρηση του εγχώριου κυπριακού συμπληρωματικού φόρου για το 2025 και εφαρμογή από το 2026 του πλήρους εναρμονισμένου ενδεδειγμένου φόρου. Η συγκεκριμένη φόρμουλα, σύμφωνα με το Υπουργείο επιτρέπει στην Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσει σε ομαλή μετάβαση στο πλήρως εναρμονισμένο καθεστώς, χωρίς αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Το νομοσχέδιο προβλέπει πως από το οικονομικό έτος 2026 θα εφαρμόζεται πλήρως ο ενδεδειγμένος εγχώριος συμπληρωματικός φόρος (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax – QDMTT). Με αυτό τον τρόπο, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, θα διασφαλιστεί η αναγνώριση του κυπριακού φορολογικού καθεστώτος και παράλληλα θα υπάρξει και αποτελεσματική προστασία των φορολογικών εσόδων της Δημοκρατίας.