Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Μια νέα ανοδική τροχιά των τιμών για την κυπριακή αγορά επιβεβαιώνουν με επίσημο τρόπο τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου (CYSTAT). Ο εγχώριος πληθωρισμός (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) έκανε άλμα στο 4,37% τον Οκτώβριο, καταγράφοντας αισθητή επιτάχυνση από το 3,7% του Σεπτεμβρίου.
Η εξέλιξη αυτή τερματίζει οριστικά την περίοδο της απόλυτης σταθερότητας που βιώσαμε πέρυσι, όταν τον Οκτώβριο του 2025 ο δείκτης είχε καθηλωθεί στο σχεδόν μηδενικό 0,2%.
Ένα εύλογο ερώτημα που προκύπτει στους πολίτες, αναλύοντας τις επίσημες ανακοινώσεις, είναι, γιατί η Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου ανακοινώνει πληθωρισμό 4,37%, ενώ μια μέρα προηγουμένως η Eurostat ανακοίνωσε ποσοστό 5,4%. Η απάντηση δεν κρύβει κάποιο λάθος, αλλά τη χρήση δύο διαφορετικών δεικτών, που εξυπηρετούν εντελώς διαφορετικούς σκοπούς. Ο Εθνικός Δείκτης της CYSTAT, που δείχνει πληθωρισμό 4,37% τον Οκτώβριο σε ετήσια βάση, μετρά το κόστος ζωής αποκλειστικά των μόνιμων κατοίκων που ζουν στην Κύπρο. Εξαιρεί τις καταναλωτικές δαπάνες των τουριστών και των προσωρινών επισκεπτών. Με βάση αυτόν τον δείκτη υπολογίζεται η Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ), η οποία αναπροσαρμόζει τους μισθούς, τα επιδόματα και τα ενοίκια στην εγχώρια αγορά.
Ο Εναρμονισμένος Δείκτης της Eurostat, που δείχνει πληθωρισμό 5,4%, μετρά το σύνολο των δαπανών που γίνονται μέσα στην κυπριακή επικράτεια, ανεξάρτητα από το ποιος ξοδεύει τα χρήματα. Αυτό σημαίνει ότι περιλαμβάνει τις αγορές των μόνιμων κατοίκων, αλλά και τις δαπάνες των τουριστών που επισκέπτονται το νησί (π.χ. τουριστικά καταλύματα, εστίαση, ενοικιάσεις οχημάτων). Είναι το εργαλείο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για να συγκρίνει αντικειμενικά την Κύπρο με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, ώστε να λαμβάνει κεντρικές αποφάσεις για τα επιτόκια.
Η ψαλίδα 1% μεταξύ Eurostat και Στατιστικής οφείλεται στο γεγονός ότι οι δύο δείκτες δίνουν διαφορετικό βάρος (συντελεστές στάθμισης) στις κατηγορίες προϊόντων. Στον Εναρμονισμένο Δείκτη της Eurostat, οι κατηγορίες που συνδέονται με τον τουρισμό, τα ξενοδοχεία, την εστίαση και την ενέργεια έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα. Όταν οι διεθνείς τιμές των καυσίμων καταγράφουν άλμα (20,8% στην Ευρωζώνη), ο Εναρμονισμένος Δείκτης επηρεάζεται πολύ πιο έντονα και αποτυπώνει γρηγορότερα το σοκ της ακρίβειας στον ευρωπαϊκό χάρτη, σε σχέση με τον εθνικό δείκτη που εστιάζει περισσότερο στο τυπικό καλάθι ενός μόνιμου κυπριακού νοικοκυριού.
Οι ένοχοι τηςακρίβειας
Τα βαθύτερα αίτια της έξαρσης του πληθωρισμού γίνονται ακόμα πιο ξεκάθαρα αν εξετάσουμε τις ευρείες οικονομικές κατηγορίες της CYSTAT, οι οποίες δείχνουν πού εντοπίζεται η ρίζα της ακρίβειας. Η ενέργεια αποτελεί τον απόλυτο τροφοδότη των ανατιμήσεων. Τα πετρελαιοειδή προϊόντα καταγράφουν μια εκρηκτική ετήσια άνοδο (+30,62%) κάτι που αποτελεί το βαρύτερο πλήγμα στην αγορά, ενώ μέσα σε έναν μόλις μήνα αυξήθηκαν κατά +3,67%.
Ο ηλεκτρισμός και νερό ακολουθούν το ενεργειακό ράλι (+13,62%), καταγράφοντας παράλληλα μηνιαία αύξηση +3,68% από τον Σεπτέμβριο. Τα γεωργικά προϊόντα παρουσιάζουν πολύ μεγάλες πιέσεις οι οποίες αποτυπώνονται και στη μηνιαία μεταβολή τους, αφού αυξήθηκαν κατά +3,95% μέσα στον Οκτώβριο, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος των φρέσκων τροφίμων. Την ίδια ώρα, η πίεση στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά επιταχύνθηκε αισθητά φτάνοντας το 4,74% σε ετήσια βάση, ενώ μέσα σε έναν μόλις μήνα οι τιμές των τροφίμων έκαναν άλμα +1,51%.
Ακολουθούν τα εστιατόρια και ξενοδοχεία με ετήσια αύξηση 3,76% ενσωματώνοντας το αυξημένο λειτουργικό κόστος. Οι μεταφορές παρουσιάζουν ετήσια άνοδο +13,73% επηρεασμένες άμεσα από το ράλι στις διεθνείς τιμές των καυσίμων, ενώ κατέγραψαν και μηνιαία αύξηση +1,42% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Στον αντίποδα, η μοναδική κατηγορία που έδωσε σημαντική ανάσα στους καταναλωτές ήταν η ένδυση και υπόδηση, οι τιμές της οποίας υποχώρησαν σε ετήσια βάση κατά -9,25%. Μικρές ετήσιες μειώσεις σημειώθηκαν επίσης στην ενημέρωση και επικοινωνία (0,71%) καθώς και στην επίπλωση και οικιακό εξοπλισμό (0,68%).
