Κύπρος: Στην πρώτη τριάδα της ΕΕ για ανάπτυξη – κατανάλωση – Ερωτηματικό ο βαθμός κοινωνικής διάχυσης της ευμάρειας

Στην κορυφαία τριάδα των οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης φιγουράρει η Κύπρος σε δύο καθοριστικούς δείκτες -την οικονομική ανάπτυξη και την ιδιωτική κατανάλωση- σύμφωνα με τις δύο παράλληλες εκθέσεις που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Eurostat.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ισχυρή εγχώρια ζήτηση λειτουργεί ως βασική ατμομηχανή της κυπριακής οικονομίας, επιτρέποντάς της να υπεραποδίδει αισθητά έναντι της υποτονικής Ευρωζώνης.
Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς μακροοικονομικούς δείκτες, παραμένει το ερώτημα της κοινωνικής διάχυσης, καθώς η αύξηση του ΑΕΠ και η άνοδος των μέσων μισθών δεν μεταφράζονται αυτόματα σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για όλα τα νοικοκυριά.

Ανάπτυξη 3,1% κόντρα στο ρεύμα

Βάσει των προκαταρκτικών εκτιμήσεων της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας για το τρίτο τρίμηνο του 2026 (Ιούλιος – Σεπτέμβριος), το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Κύπρου αυξήθηκε κατά 3,1% σε ετήσια βάση και κατά 0,5% σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Η ετήσια αυτή επίδοση είναι υπερδιπλάσια του μέσου όρου της Ευρωζώνης (+1,3%) και της ΕΕ (+1,5%), κατατάσσοντας την Κύπρο στην τρίτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών με διαθέσιμα στοιχεία, πίσω μόνο από την Ιρλανδία (+3,6%) και την Πολωνία (+3,6%). Αξιοσημείωτες ετήσιες επιδόσεις κατέγραψαν επίσης η Σουηδία (+2,8%), η Ισπανία (+2,7%), η Βουλγαρία (+2,5%), η Πορτογαλία (+2,4%), η Λιθουανία (+2,3%) και η Εσθονία (+2,2%), δείχνοντας ότι οι περιφερειακές οικονομίες κινούνται με σαφώς ταχύτερους ρυθμούς από τον κεντρικό ευρωπαϊκό πυρήνα.

«Καύσιμο» η κατανάλωση

Την ίδια ώρα, η αναλυτική έκθεση της Eurostat για την κατανάλωση των νοικοκυριών ανά σκοπό φωτίζει τον βασικό πυλώνα αυτής της ανθεκτικότητας. Στην Κύπρο, η καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών (προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό) κατέγραψε άνοδο +5,1% το 2025 έναντι του 2024 -την τρίτη υψηλότερη στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία (+7,0%) και τη Μάλτα (+6,8%)- τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος περιορίστηκε στο +1,6%. Στον αντίποδα, μείωση κατανάλωσης σημειώθηκε μόνο στη Φινλανδία (-1,0%) και την Εσθονία (-0,3%).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αποκλίσεις στη διάρθρωση των δαπανών ανά χώρα:

• Στέγαση και ενέργεια: Απορροφούν το 23,8% του προϋπολογισμού στην ΕΕ , με την Τσεχία (32,3%), τη Φινλανδία (29,2%) και τη Δανία (28,7%) να σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος. Η Κροατία (14,1%), η Μάλτα (15,0%) και η Λετονία (16,0%) διατηρούν τα χαμηλότερα μερίδια, αφήνοντας μεγαλύτερο περιθώριο για λοιπές δαπάνες. Στα χαμηλότερα επίπεδα της ΕΕ (κάτω από το 16%) κινείται παραδοσιακά και η Κύπρος, γεγονός που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη μεγαλύτερη ευχέρεια δαπανών σε υπηρεσίες και εστίαση.
• Τρόφιμα και μεταφορές: Τα νοικοκυριά σε Βουλγαρία (20,1%), Λετονία (19,6%) και Εσθονία (19,0%) δαπανούν το μεγαλύτερο ποσοστό τους στα τρόφιμα (έναντι 13,2% στην ΕΕ και μόλις 8,7% στο Λουξεμβούργο), ενώ στις μεταφορές πρωταγωνιστούν η Σλοβενία (16,0%), η Ρουμανία (15,9%) και η Ελλάδα (13,6%). Στην Κύπρο, οι δαπάνες για τρόφιμα και μεταφορές κινούνται κοντά στους ευρωπαϊκούς μέσους όρους (περίπου 13% και 12,5% αντίστοιχα).
• Εξάρτηση από την κατανάλωση: Ως ποσοστό του ΑΕΠ, την υψηλότερη κατανάλωση κατέγραψαν η Ελλάδα (75,6%), η Κροατία (68,0%) και η Πορτογαλία (66,5%), έναντι μόλις 24,6% στην Ιρλανδία και 32,8% στο Λουξεμβούργο. Στην Κύπρο διαμορφώθηκε στο 56,6% του ΑΕΠ (ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο του 52% της ΕΕ), καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό λόγω της ταχείας ανάπτυξης των επενδύσεων και των εξαγωγών υπηρεσιών.