Ολοκληρώθηκε η διάσκεψη Τύπου μετά το τέλος του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβούλιο στη Λευκωσία, καθώς και της Συνόδου με τους περιφερειακούς ηγέτες που έφθασαν στην Κύπρο για γεύμα εργασίας.
Στη διάσκεψη συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η πρόεδρος της Κομισιόν. Νωρίτερα τοποθετήθηκαν από το βήμα ο Πρόεδρος του Λιβάνου Μισιέλ Αούν και ο ντς φάκτο ηγέτης της Συρίας, Αχμέντ Χουσεΐν αλ Σάρα.
Ο Αντόνιο Κώστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλαν ισχυρά μηνύματα για το άρθρο 42.7 που προνοεί αμοιβαία συνδρομή στα κράτη μέλη της ΕΕ που δέχονται στρατιωτική απειλή στο έδαφος τους. Η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι το περιεχόμενο της ρήτρας είναι ξεκάθαρο, εννοώντας ότι η συνδρομή είναι υποχρεωτική. Σημείωσε ωστόσο ότι η συνθήκη δεν λέει τι πρέπει ακριβώς να γίνει σε αυτή την περίπτωση και αυτό είναι που πρέπει να δουν, όπως και το χρονικό διάστημα πριν από την ενεργοποίηση της.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε ότι το άρθρο δεν πρέπει να παραμείνει ένα νεκρό κείμενο, ενώ αποκάλυψε ότι κράτη του σκληρού πυρήνα του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, έχουν ήδη ταχθεί υπέρ της πρωτοβουλίας της Λευκωσίας ώστε να δοθεί ουσία.
Σημαντικό ήταν και το μήνυμα που έστειλε ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας, ο οποίος ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει τις ευθύνες της ενάντια στην επιθετικότητα του Ισραήλ.
Οι ηγέτες πριν τη διάσκεψη στάθηκαν για την καθιερωμένη οικογενειακή φωτογραφία και αντάλλαξαν μερικές κουβέντες αστειευόμενοι μπροστά στις κάμερες.
Πιο κάτω τα κυριότερα σημεία από τις δηλώσεις των ηγετών
17:00 – Πρόεδρος Χριστοδουλίδης: Για την Κυπριακή Δημοκρατία και όχι μόνο το θέμα είναι ξεκάθαρο. Το άρθρο πρέπει να αποκτήσει ουσία, να είναι πλήρως επιχειρησιακό και να είναι αξιόπιστο. Ήδη όπως ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής γίνεται δουλειά.
Είναι σημαντικό και ενδεικτικό των εξελίξεων ότι βλέπουμε χώρες που είναι στον σκληρό πυρήνα του ΝΑΤΟ όπως η Πολωνία και οι οποίες είναι υπέρ στο να δώσουμε ουσία στο άρθρο 42.7.
16:49 – Φον ντερ Λάιεν: Είδαμε σήμερα ότι εδώ ακριβώς, στην Κύπρο, η Ευρώπη συναντά τη Μέση Ανατολή. Η προεδρία σας είναι πραγματικά επίκαιρη.
Για την ενέργεια και τα αποθεματικά καύσιμα προτείναμε μια εργαλειοθήκη και η βοήθεια να πηγαίνει αναλογικά σε κάθε κράτος μέλος.
Για την ανταγωνιστικότητα, υπογράψαμε με Νίκο και Ρομπέρτα αυτό το χαρτί πορείας που είναι τεράστιας σημασίας.
Η ρήτρα είναι ξεκάθαρη ότι η αμοιβαία συνδρομή είναι υποχρεωτική. Το λέει ξεκάθαρα.
Όμως η συνθήκη δεν λέει τι πρέπει ακριβώς να γίνει για τη ρήτρα 42.7 και αυτό είναι που πρέπει να δούμε, όπως και το χρονικό διάστημα πριν από την ενεργοποίηση της ρήτρας. Εκεί έχουμε μια ευρεία ζώνη. Αρχίσαμε να συζητούμε αυτό το θέμα τώρα και έχουμε μια μακρά πορεία.
16:40 – Χριστοδουλίδης: Βαθιά σημαντική στιγμή. Είναι μια στιγμή περιφάνειας για τη χώρα μου. Η άτυπη Σύνοδος ξεκίνησε στην Αγία Νάπα και συνεχίστηκε σήμερα στην τελευταία μοιρασμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης. Οι συνθήκες κατοχής είναι αυτές που πυροδοτούν το όραμα μας για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Στο επίκεντρο της Προεδρίας μας και η υπεράσπιση της Ουκρανίας. Οι εξελίξεις στην περιοχή μας υπενθυμίζουν πως δεν υπάρχει κρίση που δεν μας αφορά. Η συζήτηση μας αυτές τις δύο μέρες ενίσχυσε δύο θέματα. Η γειτονιά αυτή είναι στρατηγικής σημασίας. Θα πρέπει επίσης να δημιουργήσουμε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα την ενεργειακή ένωση.
Σήμερα μαζί με Ούρσουλα και Μέτσολα υπογράψαμε τον χάρτη πορείας «Μια Ευρώπη, μια Αγορά».
Θα πρέπει επίσης να έχουμε μια ρήτρα αμοιβαίας άμυνας και να τη χρησιμοποιούμε όπου χρειάζεται. Το άρθρο 42.7 δεν πρέπει να παραμείνει «νεκρό κείμενο».
16:32 – Κόστα: Σήμερα η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα περίεργο περιβάλλον ασφαλείας και αυτό προϋποθέτει ότι θα πρέπει να αναλάβει δράση, είτε στην Ουκρανία, είτε στη Μέση Ανατολή. Η ΕΕ στηρίζει τα κράτη μέλη που έχουν πληγεί περισσότερο, γι’ αυτό η συνάντηση σήμερα είναι συμβολική. Σήμερα είμαστε δίπλα στην Κύπρο για να στείλουμε μήνυμα ενότητας και αλληλεγγυής.
Όλα τα μέρη στη Μέση Ανατολή πρέπει να πετύχουν την ειρήνη. Η ΕΕ θα προσπαθήσει να είναι μέρος της λύσης. Εμείς στηρίζουμε τις διπλωματικές προσπάθειες.
Πρέπει να αποκατασταθεί η ναυσιπλοϊα στα Στενά του Ορζμούζ. Δεν μπορούμε να έχουμε σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αν έχει πυρηνικά το Ιράν.
Συζητήσαμε την ετοιμότητα της Ένωσης σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Μιλήσαμε για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει αρνητικό αντίκτυπο στις τιμές των καυσίμων. Η ανακοίνωση της Φον ντερ Λάιεν περιέχει ένα σύνολο σημαντικών μέτρων. Εμείς είμαστε έτοιμοι να δουλέψουμε πιο εντατικά.
16:30 – Ολοκληρώθηκαν οι τοποθετήσεις με τους περιφερειακούς ηγέτες. Ακολουθούν δηλώσεις από Χριστοδουλίδη, Κόστα και Φον ντερ Λάιεν
16:27 – Αλ Σάρα: Εις το όνομα του ελεήμονα και φιλεύσπλαχνου Θεού θα ήθελα να ευχαριστήσω την ΕΕ. Συμφωνούμε ότι η ασφάλεια και η σταθερότητα είναι αλληλένδετα.
Θέλω να καλέσω την διεθνή κοινότητα να αναλάβει τις ευθύνες της έναντι της επιθετικότητας του Ισραήλ. Μας χτυπούν ακατάπαυστα.
Είμαστε προσηλωμένοι στην πρωτοβουλία των τεσσάρων θαλασσών.
Σήμερα έγινε μια καλή αρχή και μπορεί να προετιμαστεί το έδαφος για την επόμενη συνάντηση στις 11 του Μάη.
16:23 – Μισέλ Αούν: Ευχαριστώ την Κυπριακή Δημοκρατία για τη συνάντηση αυτή. Ευχαριστώ την Κύπρο για τον ρόλο της στην περιοχή.
Η σημερινή συνάντηση ήταν ευκαιρία για συζήτηση και προώθηση της σταθερότητας ώστε να είναι βιώσιμη στην περιοχή και της ασφάλειας της ναυσιπλοϊας στο Ορμούζ.
Ο πόλεμος ήρθε σε μια στιγμή που ο Λίβανος δεν είχε ανακάμψει από τους προηγούμενους πολέμους. Ο Λίβανος πληρώνει μεγάλο τίμημα. Όμως, δεν θεωρεί αυτά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ως σύρραξη, αλλά ως ευκαιρίες. Η περιοχή έχει τεράστιες δυνατότητες για οικονομική ολοκλήρωση. Δεν μπορούμε όμως να το εγγυηθούμε όσο υπάρχει αστάθεια. Η σταθερότητα στον Λίβανο συνδέεται με την σταθερότητα στην περιοχή.
16:18 – Φον ντερ Λάιεν: Ήταν πολύ καλή συνάντηση. Στόχος η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ χωρίς τέλη και προϋποθέσεις. Το μήνυμα μου προς του εταίρους ήταν διττό. Στεκόμαστε με αλληλεγγυή δίπλα στους εταίρους μας. Ζητούμε να τύχει σεβασμού η κυριαρχία του Λιβάνου. Προσωρινή εκεχειρία δεν αρκεί. Έξι πτήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν ήδη φτάσει με 50 τόνους για στήριξη από την ΕΕ.
Μπράβο στην ηγεσία της Αιγύπτου και της Ιορδανίας και ευχαριστίες στα κράτη του Κόλπου για την υποστήριξη να επιστρέψουν οι πολίτες στις χώρες τους.
Οι εξελίξεις μας δίδαξαν ότι η ασφάλεια όλων μας είναι συνδεδεμένη. Πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τις απειλές από drones.
16:13 – Αντόνιο Κόστα: Ευχαριστώ τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη που φιλοξένησε αυτήτη συνάντηση. Η πρόσφατη ανακοίνωση της παράτασης εκεχειρίας με το Ιράν είναι ένα πολύ ευπρόσδεκτο βήμα. Τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει αμέσως να ανοίξουν ξανά χωρίς περιορισμό. Η διπλωματία είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος και η ΕΕ θα συμβάλει σε κάθε προσπάθεια.
Η κατάσταση στον Λίβανο παραμένει κατάσταση πολύ σοβαρής ανησυχίας. Ελπίζουμε σε εκτεταμένη εκεχειρία και διάλογο. Η Χεζμπολάχ αποτελεί μια υπαρξιακή απειλή για τον Λίβανο. Πρόεδρε Αούν έχετε πάρει ιστορική απόφαση για απαγόρευση στρατιωτικών προσπαθειών της Χεζμπολάχ. Είναι ενθαρρυντικό ότι είδαμε συζητήσεις με το Ισραήλ να αρχίζουν.
Αίγυπτος και Ιορδανία είναι στρατηγικοί εταίροι και η σταθερότητα και η ασφάλεια τους είναι προτεραιότητα.
Χάρηκα για την συνάντηση με τον αλ Σάρα. Υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για ειρηνική Συρία χωρίς περιορισμούς.
16:08 – Πρόεδρος Χριστοδουλίδης: Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι παρούσα στην περιοχή και εκφράζουμε την αλληλεγγυή μας στους περιφερειακούς εταίρους. Η Κύπρος είναι υπέρ της πιο στενής σχέσης της Ευρώπης μαζί με τις χώρες του Κόλπου.
Ελπίζω ότι η σημερινή συνάντηση θα είναι μια αρχή για ένα διάλογο πιο συγκεκριμένο, με κοινό ξεκάθαρο στόχο μιας πιο ισχυρής ΕΕ που θα πορεύεται χέρι χέρι με μια πιο ισχυρή περιοχή.
Η Κύπρος θα συνεχίσει να αναλαμβάνει δράση ως γέφυρα. Διαμεσολαβούμε για τη σταθερότητα και την ασφάλεια.
