Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί το θέμα της διασύνδεσης των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας ως απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν τα ευρωτουρκικά, σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο. Ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης παραχώρησε δηλώσεις στους δημοσιογράφους, μετά το πέρας της σημερινής συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου.
Ερωτηθείς για τη συνάντηση των επικεφαλής θεσμών της ΕΕ με τον Πρόεδρο της Τουρκίας και σε ερώτηση αν τελικά θα συγκληθεί η διευρυμένη διάσκεψη για το Κυπριακό, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «σίγουρα είναι συναντήσεις, οι οποίες έχουν μια μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα ως προς το Κυπριακό. Κι αυτό γιατί έχει πλέον αποδειχτεί, έχει πλέον γίνει αντιληπτό από όλους ότι η πτυχή των ευρωτουρκικών, η παράμετρος της προόδου των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, είναι εκείνη η πτυχή που θα λειτουργήσει καταλυτικά, που μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά στις προσπάθειες που καταβάλλουμε για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, πάντοτε εντός του συμφωνημένου πλαισίου. Είναι γνωστό το τι επιδιώκει, το τι διεκδικεί η Τουρκία σε σχέση με την πρόοδο των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας. Ασφαλώς θα είναι αντικείμενο της σημερινής συνάντησης που θα έχει με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο Τούρκος Πρόεδρος. Έχει, όμως, καταγραφεί και καταρτιστεί με έναν τρόπο πολύ συγκεκριμένο πώς μπορεί αυτή η πρόοδος να επιτευχθεί, και αυτή η πρόοδος έχει στον πυρήνα της τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας.
Η πρόοδος των ευρωτουρκικών είναι πλήρως διασυνδεδεμένη μαζί με την πρόοδο στο Κυπριακό. Ασφαλώς είναι η Τουρκία που θα πρέπει να κάμψει τη δική της αδιαλλαξία. Χθες είχε τηλεφωνική επικοινωνία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ακριβώς ενόψει της σημερινής συνάντησης, ενώ γίνονται διευθετήσεις ούτως ώστε την ερχόμενη εβδομάδα να γίνει συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ακριβώς για να γίνει μια συνολική αποτίμηση και της σημερινής συνάντησης, αλλά και όλων των επαφών που γίνονται αυτό το διάστημα. Δεν ξέρω κατά πόσον οι σημερινές συναντήσεις θα είναι εκείνες οι οποίες θα καταδείξουν εάν και πότε θα γίνει η άτυπη πολυμερής. Αυτό που γνωρίζω όμως είναι ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, η προσωπική του απεσταλμένη, εμείς, η Ευρωπαϊκή Ένωση και βεβαίως η Ελλάδα, το έχουμε δηλώσει και η θέση μας είναι διατυπωμένη και δεδηλωμένη δημόσια ότι είμαστε έτοιμοι ακόμη και αύριο να συγκληθεί αυτή η άτυπη πολυμερής που στόχο θα έχει την ανακοίνωση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Άρα, αυτό εναπόκειται και για την πρόοδο των ευρωτουρκικών, αλλά και για την πρόοδο στο Κυπριακό και για τη σύγκληση της άτυπης πολυμερούς, είναι στην Τουρκία για να επιδείξει εκείνη την εποικοδομητική στάση, εκείνη την πολιτική βούληση, για να μπορέσει να υπάρξει πρόοδος και στα τρία σημεία το οποίο έχουμε αναφέρει».
Ερωτηθείς αν στην τηλεφωνική συνομιλία που είχε χθες ο Πρόεδρος με την κα φον ντερ Λάιεν υπήρχε ένδειξη ότι οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν θα έθεταν στον Τούρκο Πρόεδρο το θέμα της διασύνδεσης των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας ως απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν τα ευρωτουρκικά, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «εκ των πραγμάτων είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Και αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς, αλλά το καταγράφουν τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Άλλωστε οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών καθοδηγούνται από τα Συμπεράσματα των 27 κρατών μελών. Πλέον, ο τρόπος που μπορεί να υπάρξει πρόοδος στα ευρωτουρκικά, στις συγκεκριμένες πτυχές που ενδιαφέρουν την Τουρκία, καταγράφεται μέσα από τα Συμπεράσματα του Απριλίου του 2024, όπως επίσης και η συμμετοχή, η ενδεχόμενη συμμετοχή του όποιου τρίτου κράτους στο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE απαιτεί την ομοφωνία όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρα, εκ των πραγμάτων το Κυπριακό θα είναι μια από τις πτυχές που θα απασχολήσουν και θα βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της συζήτησης, ακριβώς γιατί είναι απαραίτητη η πρόοδος στο Κυπριακό για να υπάρχει και πρόοδος και στα ευρωτουρκικά».
Κληθείς να σχολιάσει δηλώσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη σε σχέση με το περιστατικό ξυλοδαρμού Τουρκοκύπριου στις ελεύθερες περιοχές, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «το μόνο σχόλιο που έχουμε να κάνουμε είναι ότι σε καμία εκ των περιπτώσεων, και αυτό πλέον διαφάνηκε και από τις συλλήψεις εκείνων που θεωρούνται ύποπτοι, δεν υπήρχαν. εθνικιστικά ή άλλα κίνητρα πίσω από αυτή την επίθεση, την οποία καταδικάσαμε και καταδικάζουμε. Κάθε μορφή βίας είναι καταδικαστέα. Η ειρηνική συμβίωση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων έχει αποδειχτεί στην πράξη και δεν πρέπει κανένας μέσα από τις δηλώσεις του ή μέσα από υπαινιγμούς να δυναμιτίζει αυτή την ειρηνική συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών. Έχουμε πει πολλές φορές ότι το Κυπριακό είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής και εμείς έχουμε πει ότι σε αυτή την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, θα πρέπει οι δημόσιες δηλώσεις όλων μας, να έχουν ως γνώμονα το πώς μπορούμε να συμβάλουμε στο κλίμα που ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επιχειρεί να δημιουργήσει».
Σε ερώτηση αν η αυξημένη προσέγγιση των ΗΠΑ προς την Τουρκία αλλάζει τη δυναμική στην Ανατολική Μεσόγειο, με ενδεχόμενο εξέτασης του θέματος πώλησης F35, και αν επηρεάζεται η Κύπρος, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «βεβαίως και τα βλέπουμε, τα παρατηρούμε, τα παρακολουθούμε. Η ίδια η Σύνοδος του ΝΑΤΟ αλλά και οι επαφές που γίνονται στη Σύνοδο είναι κάτι που απασχολεί σήμερα και χθες ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, ιδιαίτερα εμάς αν λάβουμε υπόψη ότι πρόκειται για την κατοχική Τουρκία. Ας μην προτρέχουμε. Αυτό που έχει αναφερθεί χθες, το οποίο είναι άξιο βεβαίως να το σημειώσουμε, είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ είχε πει ότι θα το εξετάσει, είναι γνωστή η στάση που έχει τα τελευταία χρόνια η Αμερικανική Κυβέρνηση για πολλούς λόγους και κυρίως ως προς τον ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία στην περιοχή μας, ως προς τον ρόλο που έχει διαδραματίσει στο παρελθόν, αλλά και στην παρούσα φάση, ως προς την παράνομη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και σε μια σειρά άλλων γεωπολιτικών εξελίξεων και συρράξεων.
Το μήνυμα που εμείς στέλνουμε, αυτό που προτάσσουμε διαρκώς είναι το διεθνές δίκαιο, μαζί με όλους τους εταίρους μας, μαζί και με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με τους οποίους είμαστε στρατηγικοί εταίροι.
Η Τουρκία διεκδικεί και επιδιώκει να έχει έναν αναβαθμισμένο ρόλο στην περιοχή. Μια Τουρκία, όμως, η οποία την ίδια στιγμή εκ των πραγμάτων ακολουθεί μια πολιτική των δύο μέτρων και δύο σταθμών και όχι μόνο ως προς την κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνούς δικαίου στη χώρα μας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτό τα τελευταία χρόνια σημειώνεται και εγείρεται από αρκετά κράτη, ακριβώς ως προς τον ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Τουρκία».
ΚΥΠΕ
