Βάσος Φτωχόπουλος: Ο Γιαλουσίτης σκηνοθέτης, συγγραφέας, εκδότης, αρθρογράφος

Αφήνει πίσω του μια μεγάλη κληρονομιά πολιτικών ιδεών, συγγραφικού και θεατρικού έργου, καθώς και τον πόνο για τη σκλαβωμένη του Γιαλούσα

Έφυγε σε ηλικία 76 ετών ο σκηνοθέτης, συγγραφέας, εκδότης, αρθρογράφος και κυρίως ταβερνιάρης Βάσος Φτωχόπουλλος. Μετά από πολύχρονη μάχη για την υγεία του, ο Βάσος απεβίωσε τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026, στην ξενιτειά της Λευκωσίας, όπως ο ίδιος συνήθιζε να την αποκαλεί. Αφήνει πίσω του τεράστιο συγγραφικό έργο, μια εναλλακτική αντίληψη για τον ελληνικό τρόπο, αλλά και τη θρυλική ιστορία της ταβέρνας το «Αιγαίον», που δεν ήταν μόνο ταβέρνα.

Ο Βάσος Φτωχόπουλλος γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1950 στην πάμπτωχη και τότε αγγλοκρατούμενη Γιαλούσα. Ήταν το τρίτο παιδί του Νίκου και της Λουκίας, καθώς είχαν προηγηθεί η Κλαίρη και ο Γιώργος, ενώ ακολούθησε η Καίτη. Έζησε ως παιδί την ταραχώδη δεκαετία του ’50 και μιλούσε με θαυμασμό για τους μεγαλύτερούς του, που συμμετείχαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ. «Χωρίς την ΕΟΚΑ, η Κύπρος θα ήταν ένας βόθρος» συνήθιζε να γράφει και να λέει.

Το 1962, λόγω φτώχειας και ανέχειας, η οικογένεια Φτωχόπουλλου μετανάστευσε στην Αγγλία και συγκεκριμένα στο παραλιακό Margate, όπου είχαν εγκατασταθεί άλλοι συγγενείς τα προηγούμενα χρόνια. Γράφει στο πρώτο του βιβλίο «Περιπλανώμενος Δυστυχισμένος» που κυκλοφόρησε το 2015 από τις εκδόσεις Κουκκίδα: «Μετά από δυόμισι μήνες στην Αγγλία είχα πέραν πάσης αμφιβολίας πειστεί πως δεν ήθελα να γίνω Εγγλέζος, ούτε καν να ζήσω στη χώρα τους. Παρόλ’ αυτά, στις 9 του Σεπτέμβρη, παρουσιάστηκα με τον πατέρα μου στο καθολικό σχολείο του Αγίου Γρηγορίου και γράφτηκα μαθητής σαν κανονικό Εγγλεζούδι. Ως και τη στολή του σχολείου μου είχαν αγοράσει. Την πρώτη ώρα με έβαλαν με κάτι μωρά πεντέξι χρονών, διότι δεν ήξερα καθόλου αγγλικά και δεν είχαν τι να με κάνουν. Μετά με πήραν σε μια τάξη της ηλικίας μου -ήμουν 12 ετών- όταν έμαθαν πως σε αυτή φοιτούσαν και δυο άλλες Greeks, η Χέλεν Τζιώρτζιου και η Χέλεν Πι».

Η ΜΥΗΣΗ ΣΤΗ ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΡΟΚ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

Στα πρώτα χρόνια της Αγγλίας, ο Βάσος αρχίζει να «μυείται» στη μαγεία του Ροκ, των Μπλουζ και της Τζαζ, διατηρώντας βεβαίως τη νοσταλγία για την ελληνική λαϊκή μουσική. Πολιτικοποιείται, διαβάζει και μαθαίνει για τα κινήματα παγκοσμίως, έρχεται σε επαφή με Ιρλανδούς και μέλη των Μαύρων Πανθήρων. Μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο, σπουδάζει σενάριο και σκηνοθεσία στο Λονδίνο, ενώ παράλληλα δουλεύει για να βγάλει τα προς το ζην.

Το 1976 αποφασίζει να πάει οδικώς στη Θεσσαλονίκη με τον φίλο του Γιάννη Καραλιώτα. Τελικά, μένει στην πόλη για δύο χρόνια και έρχεται σε επαφή με αντιεξουσιαστικά και αριστερά κινήματα, που αναπτύχθηκαν κατά τη χουντική επταετία. Ιδρύει την Οργάνωση Κυπρίων Θεσσαλονίκης και εκδίδει έντυπα με κεντρική ιδέα την αυτοδιάθεση και την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Γνωρίζει και δημιουργεί συντρόφους, όπως τον Γιώργο Καραμπελιά, τον Κύριλλο Σαρρή, τον Σωτήρη Κακίση, τον Δημήτρη Δημόπουλο, τον Χρήστο Βακαλόπουλο, τον Νίκο Βαλκάνο, τον Σπύρο Κακουριώτη και πολλούς άλλους Ελλαδίτες και Κύπριους, πριν επιστρέψει στην Κύπρο το 1978. Αυτή τη φορά στη Λευκωσία.

ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΟΝ ΚΑΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ

Το 1983 ιδρύει τις «Εκδόσεις Αιγαίον» και μέχρι σήμερα, επιμελήθηκε, έγραψε ή εξέδωσε πέραν των 370 τίτλων. Το 1984, με φίλους από Ελλάδα και Κύπρο, εκδίδει το περιοδικό «Αυτοδιάθεση», έπειτα το περιοδικό «Ωρυμαγδός», ενώ ακολουθεί το περιοδικό «Ένωσις» που μετεξελίσσεται σε έντυπη εφημερίδα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Παράλληλα, εξέδωσε τεύχη του πολιτιστικού περιοδικού «Έξω». Συνεργάστηκε, επίσης, με καθημερινές εφημερίδες της Ελλάδας και της Κύπρου, ενώ ήταν σταθερός συνεργάτης της εφημερίδας «Ρήξη» και του περιοδικού «Άρδην». Η πολιτική σάτιρα και το ιδεολογικό βάθος των εντύπων που εξέδωσε παραμένουν θρυλικά και ιστορικά.

Πρόλαβε να εκδώσει μια δική του, προσωπική τριλογία, που αποτελείται από τα βιβλία «Περιπλανώμενος Δυστυχισμένος», «Like A Rolling Stone» και «Στη μάνα, μάνα μου θα πάω», καθώς και τα βιβλία «Τραγούδια που σημάδεψα», με σχόλια του Πέτρου Λαζάρου, αλλά και τα «Τέσσερα μονόπρακτα για την αναγκαιότητα της βίας».

Ο Βάσος Φτωχόπουλλος ασχολήθηκε με το θέατρο και την τηλεόραση, με τα πιο γνωστά του έργα όλα τα μέρη του θεατρικού «ΤΙΒΙ69» και την τηλεοπτική σειρά «Της φυλακής τα σίδερα». Προσπάθησε κι άλλες φορές να προτείνει έργα σε τηλεοπτικούς σταθμούς, αλλά απορρίφθηκαν λόγω… ανωτέρας βίας. Ο Βάσος αφήνει πίσω του μια πελώρια κληρονομιά ιδεών και πολιτικής αντίληψης για τον Ελληνισμό, την ταυτότητα και τον πολιτισμό, παρόλο που ο καημός του ιδίου ήταν μονάχα η επιστροφή στην αγαπημένη του Γιαλούσα και η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Αιωνία του η μνήμη.

Φιλελεύθερος 9.9.2026