Κύπρια στο νέο ΔΣ του OpenAIRE, του ευρωπαϊκού οργανισμού για την Ανοικτή Επιστήμη

Η Σύλβια Κουκουνίδου της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου εκλέχθηκε στο ευρωπαϊκό όργανο του OpenAIRE, ενισχύοντας τη συμμετοχή της Κύπρου στη διαμόρφωση των πολιτικών για την Ανοικτή Επιστήμη.

Μια νέα θέση σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταλαμβάνει η Κύπρος στον χώρο της Ανοικτής Επιστήμης, με την εκλογή της Σύλβιας Κουκουνίδου, εκπροσώπου της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου, στο νέο Διοικητικό Συμβούλιο του OpenAIRE.

Η εκλογή έγινε κατά την πρόσφατη Γενική Συνέλευση του οργανισμού και έρχεται ως συνέχεια της πολυετούς συμμετοχής της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου στο ευρωπαϊκό δίκτυο. Η Βιβλιοθήκη λειτουργεί από το 2009 ως National Open Access Desk (NOAD) του OpenAIRE στην Κύπρο, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την προώθηση της Ανοικτής Πρόσβασης και της Ανοικτής Επιστήμης στη χώρα.

Το OpenAIRE αποτελεί ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή που δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη και διασύνδεση υποδομών, υπηρεσιών και πολιτικών για την Ανοικτή Επιστήμη. Στο πεδίο της δραστηριότητάς του περιλαμβάνονται η ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικές δημοσιεύσεις, η διαχείριση ερευνητικών δεδομένων και η διασύνδεση διαφορετικών μορφών ερευνητικών αποτελεσμάτων.

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου συγχαίρει θερμά την Σύλβια Κουκουνίδου για την εκλογή της και εύχεται κάθε επιτυχία στη νέα της θητεία, εκφράζοντας παράλληλα τη δέσμευσή της να συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά στην προώθηση ενός πιο ανοικτού, συνεργατικού, αξιόπιστου και συμπεριληπτικού ευρωπαϊκού ερευνητικού περιβάλλοντος.

Η κυπριακή συμμετοχή

Η Σύλβια Κουκουνίδου είναι συντονίστρια του Γραφείου Ψηφιοποίησης και Αρχείων της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου και ασχολείται με την Ανοικτή Επιστήμη, την ψηφιοποίηση, τα ψηφιακά αποθετήρια και τη διαχείριση ερευνητικών δεδομένων. Το ίδιο το OpenAIRE την καταγράφει ως την εκπρόσωπό του για την Κύπρο.

Η συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα δεν είναι πρόσφατη. Η Κουκουνίδου έχει εμπλακεί από το 2004 σε ευρωπαϊκά και τοπικά χρηματοδοτούμενα προγράμματα, ενώ είχε ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της Εθνικής Πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας για τις Πρακτικές Ανοικτής Επιστήμης, η οποία εγκρίθηκε το 2022. Η πολιτική αυτή καλύπτει, μεταξύ άλλων, την ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικές δημοσιεύσεις και τα ανοικτά και FAIR ερευνητικά δεδομένα.

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου έχει επίσης συμβάλει στη δημιουργία και ανάπτυξη υποδομών όπως το LEKYTHOS και το GNOSIS, ενώ η ίδια η Κουκουνίδου έχει συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά δίκτυα και ομάδες που ασχολούνται με την Ανοικτή Επιστήμη.

Τι σημαίνει «Ανοικτή Επιστήμη»

Η Ανοικτή Επιστήμη αφορά ένα ευρύτερο μοντέλο παραγωγής και διάθεσης της επιστημονικής γνώσης. Δεν περιορίζεται στην ελεύθερη πρόσβαση σε δημοσιεύσεις, αλλά περιλαμβάνει πρακτικές όπως η ανοικτή διάθεση ερευνητικών δεδομένων, η χρήση κοινών ψηφιακών υποδομών και η δυνατότητα ευρύτερης αξιοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας.

Για την Κύπρο, η συζήτηση έχει ήδη περάσει σε επίπεδο εθνικής πολιτικής. Η πρώτη εθνική πολιτική για την Ανοικτή Πρόσβαση εγκρίθηκε το 2016 και αναθεωρήθηκε το 2022 σε Εθνική Πολιτική για τις Πρακτικές Ανοικτής Επιστήμης. Στη διαδικασία αυτή συμμετείχαν η κυπριακή ομάδα του OpenAIRE και η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Η νέα θέση στο ΔΣ του OpenAIRE έρχεται επομένως πάνω σε μια ήδη διαμορφωμένη παρουσία της Κύπρου στον συγκεκριμένο ευρωπαϊκό χώρο. Η εκλογή της Σύλβιας Κουκουνίδου μεταφέρει αυτή τη συμμετοχή ένα επίπεδο ψηλότερα, στο όργανο διοίκησης του οργανισμού.