Ο Πικάσο έφερε κόσμο στο μουσείο (εικόνες)

 

Το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού αποδεικνύει δυο πράγματα: Ότι υπάρχει ανάγκη το μουσείο να προσαρμοστεί στα σύγχρονα δεδομένα και να ακολουθήσει την πρακτική διεθνών μουσείων, τα οποία είναι ανοιχτά σε ώρες που εξυπηρετούν τις ανάγκες του κοινού. Και το δεύτερο και κυριότερο είναι ότι η διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων θα πρέπει να γίνεται πιο συχνά. Το κοινό διψά για τέτοιου είδους διοργανώσεις. Και αν δεν υπάρχει το προσωπικό και οι πόροι για όλα αυτά, η διεύθυνση του Τμήματος Αρχαιοτήτων θα πρέπει να πιέσει τους κυβερνώντες και να διεκδικήσει να αλλάξουν τα πράγματα ώστε να συμβαδίζουμε με τις σύγχρονες ανάγκες.

 

Αξίζει λοιπόν ως τις 8 του Σεπτέμβρη να βάλετε στο πρόγραμμά σας την έκθεση «Ο Πικάσο στο Κυπριακό Μουσείο. Έργα σε Πηλό», που διοργανώνει το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Πρόκειται για ένα μικρό μεν, αλλά απόλυτα αντιπροσωπευτικό μέρος της κεραμικής δημιουργίας του Πάμπλο Πικάσο, με πρωτότυπα και μοναδικά έργα. Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος Picasso Mediterranée, της οποίας ηγείται το Εθνικό Μουσείο Πικάσο στο Παρίσι. Την επιμελούνται η Άντρη Μιχαήλ και η Ευτυχία Ζαχαρίου Καΐλα. 

 

Παράλληλα, η έκθεση περιλαμβάνει κυπριακές αρχαιότητες, ομαδοποιημένες με τέτοιο τρόπο ώστε να διακρίνονται συγκεκριμένες θεματικές, σχήματα και μοτίβα της αρχαιότητας, απόηχους των οποίων οι αρχαιολόγοι διακρίνουν σε έργα του Πικάσο. Ο επισκέπτης προσκαλείται να αναλογιστεί και να εντοπίσει πιθανά σημεία συνάντησης και διαλόγου, αλλά και κοινά γνωρίσματα, πολλά από τα οποία ίσως και να εξελίχθηκαν τυχαία.

 

 

 

Αλήθεια, πόσα γνώριζε ο Πικάσο για την κυπριακή αρχαιότητα; Ο καλλιτέχνης είναι σίγουρο ότι δεν επισκέφθηκε ποτέ την Κύπρο. Το έργο του όμως, με τίτλο «Πρόσωπα Γυναίκας», το οποίο αποτέλεσε και το έναυσμα της παρούσας έκθεσης, είναι εμπνευσμένο από ένα κυπριακό πήλινο σύνθετο αγγείο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (περ. 2000 π.Χ.), το οποίο εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου, παρόμοια με το οποίο υπάρχουν και στο Αρχαιολογικό μας Μουσείο. Παρόλο που στα «Πρόσωπα Γυναίκας» ο παραλληλισμός με συγκεκριμένο αρχαίο έργο είναι ξεκάθαρος, για τα υπόλοιπα έργα του Πικάσσο η επιλογή κυπριακών αρχαιοτήτων έγινε με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνουν πιο απτές οι κοινές θεματικές, τα παρόμοια μοτίβα, οι χρήσεις και οι αναλλοίωτες τεχνικές που μπορεί να διακρίνει κανείς στα επώνυμα έργα του 20ού αιώνα και στα έργα των ανώνυμων δημιουργών της αρχαιότητας. Ως εκ τούτου, το ενδιαφέρον των επιμελητριών της έκθεσης εστιάστηκε κυρίως σε θέματα όπως η μεταμφίεση και το παίξιμο με τη φιγούρα του ταύρου, ο ανθρωπομορφισμός και ο ζωομορφισμός των αγγείων, οι περίτεχνες και πολυδιάστατες λαβές, ο γραπτός διάκοσμος, η στάση κάλυψης του σώματος και οι εικονιστικές σκηνές αγγείων.

 

 

Στην ώριμη ηλικία των 65 ετών, ο Πάμπλο Πικάσο ασχολήθηκε με πάθος με την κεραμική τέχνη, η οποία και έγινε μέχρι το τέλος της ζωής του ένα από τα κύρια μέσα έκφρασής του. Ουσιαστικά, η συστηματική ενασχόληση του διάσημου καλλιτέχνη με την κεραμική ξεκίνησε το 1946 στο Βαλορίς, κατά τη διάρκεια των διακοπών του εκεί. Στο χωριό αυτό της νότιας Γαλλίας, ο Πικάσο γνώρισε το ζεύγος Σουζάν και Ζορζ Ραμιέ, ιδιοκτήτες του εργαστηρίου κεραμικής «Madoura». Το ζεύγος είχε επαναλειτουργήσει ένα παλιό εργαστήριο κεραμικής, με παραδοσιακό καμίνι που λειτουργούσε με ξύλα. Τόσος ήταν ο ενθουσιασμός του καλλιτέχνη με τον τόπο και τις δυνατότητες του πηλού, που ένα χρόνο αργότερα εγκαταστάθηκε στο Βαλορίς μαζί με τη νέα του σύντροφο, τη Φρανσουάζ Ζιλό. Έτσι, ξεκίνησε μια εξαιρετικά γόνιμη συνεργασία με το ζεύγος Ραμιέ, οι οποίοι ουσιαστικά έθεσαν το εργαστήριο και τους τεχνίτες τους στη διάθεση του καλλιτέχνη. Διαμορφώθηκαν έτσι οι ιδανικές συνθήκες για να αρχίσει ο Πικάσο να πειραματίζεται πυρετωδώς με τις διάφορες τεχνικές του πηλού, ο οποίος δημιουργεί κατά τη διάρκεια των επόμενων χρόνων και μέχρι το 1971 έναν τεράστιο αριθμό πρωτότυπων έργων κεραμικής που ξεπερνούν τα 3.500.

 

 

Ο Πικάσο θεωρούσε ότι η τέχνη των αρχαίων πολιτισμών δεν ανήκει στο παρελθόν. Στα κεραμικά του έργα είναι φανερή η χρήση διάφορων σχημάτων, μοτίβων, υφών και θεματικών της αρχαιότητας και της μυθολογίας, χωρίς όμως να τα αντιγράφει, αλλά δημιουργώντας μια εντελώς νέα πραγματικότητα. Από τα προπαρασκευαστικά του σκίτσα μέχρι και τα τελικά του έργα, μπορεί κανείς να διακρίνει επιρροές από την κεραμική τέχνη αρχαίων πολιτισμών, ιδιαίτερα αυτών της περιοχής της Μεσογείου.

 

Τον σχεδιασμό της έκθεσης ανέλαβε η Λάρα Άλφα (www.projektbased.com). Η έκθεση θα είναι ανοιχτή ως τις 8 Σεπτεμβρίου, Τρίτη – Παρασκευή 8:00-18:00, Σάββατο 9:00-17:00, Κυριακή 10:00-13:00 (Δευτέρα κλειστό). Κάθε πρώτη Τετάρτη του μήνα το μουσείο είναι ανοιχτό ως τις 20:00. Τηλ. 22 865854.