Λίγες ώρες με τους άνδρες της Κυπριακής Εθελοντικής Δύναμης.
«ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑΝ!» έλεγε η ανακοίνωση του Γραφείου Δημοσίων Πληροφορίων τον Ιούνιο του 1941 στους Κύπριους υποψήφιους εθελοντές. «Σας παρέχετε λαμπρά ευκαιρία να υπηρετήσετε την πατρίδα σας εγγραφόμενοι εις το ΜΕΤΑΓΩΓΙΚΟΝ της ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΕΩΣ. Η υποχρέωσίς σας θα είναι να υπηρετήσετε μόνον εν Κύπρον. Θα τρέφεσθε καλά, θα ενδύεσθε καλά και θα πληρώνεσθε καλά. Μη σκεφθήτε αν έχετε οικογένειαν διότι θα έχετε πρόσθετον επίδομαν δια την γυναίκα σας και δι’ έκαστον σας παιδί. Υπηρετήσατε την πατρίδαν σας με το αζημίωτόν σας.»
Πέραν των εθελοντών του Κυπριακού Συντάγματος οι οποίοι πολέμησαν στις μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερη μνεία αξίζει και στους εθελοντές της Κυπριακής Εθελοντικής Δύναμης οι οποίοι τάχθηκαν να προφυλάξουν τη Νήσο από μια πιθανή εισβολή των Δυνάμεων του Άξονα. Η Δύναμη ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1940 και αριθμούσε 4431 άνδρες σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου Δημοσίων Πληροφοριών που δημοσιεύθηκε το 1945. Όπως ανέφερε η εφημερίδα Νέος Κυπριακός Φύλαξ το 1941, «η ραγδαία εξέλιξις των γεγονότων κατά τους τελευταίους μήνας εις την Νοτιοανατολική Ευρώπην και την Ανατολικήν Μεσόγειον έφερε την Κύπρον εις το κέντρον της πολεμικής ζώνης και τώρα καλούμεθα ν’ αντιμετωπίσωμεν όχι μόνον τον κίνδυνον αεροπορικών βομβαρδισμών, αλλά ακόμη και εχθρικήν απόπειραν εισβολής δια θαλάσσης ή αέρος.»
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια οι άντρες της Δύναμης ακολουθούσαν αυστηρή εκπαίδευση στα στρατόπεδα της Κύπρου. Τον Μάιο του 1941 οι δημοσιογράφοι των εφημερίδων Ελευθερία, Ανεξάρτητος και Νέος Κυπριακός Φύλαξ είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν για μια μέρα ένα στρατόπεδο της Κυπριακής Εθελοντικής Δύναμης. «Εκείνο που μου έκανε εντύπωση μόλις βρέθηκα στο στρατόπεδο ήταν το πνεύμα της αποφασιστικότητας και της πειθαρχίας» έγραφε μετά την επίσκεψή του ο αρθρογράφος της Ελευθερίας.
Οι Κύπριοι εθελοντές φαίνεται να είναι ευχαριστημένοι από την ζωή τους στο στρατόπεδο. Απολαμβάνουν «λουκούλλεια» γεύματα με τα πιάτα τους να γεμίζουν «από κεϊμά, πατάτες, σαλάτα και φρούτα», ενώ το πρόγραμμα των ασκήσεων ξεκινά από τις έξι το πρωί και περιλαμβάνει πορείες και παρελάσεις. Αλλά και οι Άγγλοι αξιωματικοί υπεύθυνοι της Δύναμης ήταν ευχαριστημένοι από τις επιδόσεις των εθελοντών. «Οφείλω να ομολογήσω ότι η επίδοσις των εθελοντών μου έκαμε πραγματική έκπληξη. Δεν περίμενα απ’ αυτούς τόσο μεγάλη προθυμία. Όχι βέβαια, γιατί αμφέβαλλα για τις έμφυτες ικανότητές τους, αλλά γιατί η έλλειψις στρατιωτικής παραδόσεως στην Κύπρο ήταν ένας σοβαρός λόγος για να περιμένει κανείς πολύ μεγάλες δυσκολίες» ανέφερε Άγγλος αξιωματικός στον αρθρογράφο της Ελευθερίας. Στο ίδιο κλίμα, ο αρθρογράφος του Ανεξάρτητου αναφέρει τα εξής, «Δεν πρόκειται περί ερασιτεχνών, όπως θα ήτο δυνατόν να φαντασθεί κανείς. Πρόκειται περί πραγματικών στρατιωτών.» Αυτό δε που κάνει πραγματική εντύπωση στους δημοσιογράφους είναι το πώς η στρατιωτική ζωή έχει εξισώσει όλες τις κοινωνικές τάξεις. Ο αρθρογράφος του Νέου Κυπριακού Φύλακα γράφει χαρακτηριστικά, «Ο υπολοχαγός δίδει οδηγίας εις τον απλούν στρατιώτην, ο οποίος στέκεται προσοχήν. Ελησμόνησαν και οι δυο μέσα στο στρατόπεδο ότι είνε στενοί φίλοι, ότι υπήρξαν συμμαθηταί και σύμμαχοι εις το Π. Γυμνάσιον.»
Αναμνήσεις από την συμβολή της Κυπριακής Εθελοντικής Δύναμης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μπορεί κανείς να βρει στην έκθεση με τίτλο «1940 Πρόσωπα και Εικόνες» την οποία διοργανώνει το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου σε συνεργασία με την Ελληνική Πρεσβεία στο κτήριο του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου, Φανερωμένης 86-90.
Πηγές: Εφημερίδες Ελευθερία, Νέος Κυπριακός Φύλαξ, Φωνή της Κύπρου και Ο Ανεξάρτητος, 1941 και 1945.
* Ιστορικός-Ερευνήτρια Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου.
Φιλgood, τεύχος 236.
