Στις 10 Αυγούστου του 2014 η Αμφίπολη έγινε παγκόσμια είδηση. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ευρήματα τεράστιας ιστορικής σημασίας που άνοιξαν για μια ακόμη φορά τη συζήτηση για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η Ελληνική Πολιτεία προέβη σε εξαγγελίες για την αξιοποίηση του χώρου και του μουσειακού υλικού. Πέντε χρόνια μετά και οι εξαγγελίες δεν υλοποιήθηκαν.
Η νέα υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συγκάλεσε την περασμένη βδομάδα σύσκεψη όλων των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου της για τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο της Αμφίπολης, στην παρουσία του γενικού γραμματέα Πολιτισμού Γιώργου Διδασκάλου. Το αρμόδιο υπουργείο ανακοίνωσε ότι «η υπουργός ζήτησε από όλους να επισπευσθούν οι εργασίες, που αφορούν τόσο στο μνημειακό σύνολο στον Τύμβο Καστά, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2014-2020 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, όσο και οι εργασίες χάραξης διαδρομών και διαμορφώσεων, εντός του αρχαιολογικού χώρου και στην περιοχή του Μουσείου της Αμφίπολης, που έχουν ενταχθεί στο Interreg Ελλάδα – Βουλγαρία 2014-2020».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Αμφίπολη: Σε τρία χρόνια επισκέψιμο το μνημείο του τύμβου Καστά
Στη συνάντηση κατέστη σαφές ότι υπήρξαν καθυστερήσεις αναφορικά με τα θέματα που αφορούν στην προστασία του μνημείου στον Τύμβο Καστά. «Πράγματα τα οποία θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2015, εκτελούνται σήμερα», τονίζει το υπουργείο Πολιτισμού, επισημαίνοντας ότι «δόθηκαν οδηγίες μέχρι την 15η Οκτωβρίου να έχει ολοκληρωθεί η μεταφορά των αρχιτεκτονικών μελών, από την περιοχή του Λέοντος και τον χώρο του Μουσείου, στον Τύμβο». Σύμφωνα με τις οδηγίες της κ. Μενδώνη, η αρχιτεκτονική μελέτη και η στατική προμελέτη που αφορούν στο μνημειακό σύνολο του Καστά (τύμβος, ταφικό σύνολο, περίβολος) θα εισαχθούν, για την κατά νόμον γνωμοδότηση, στην συνεδρίαση του ΚΑΣ της 17ης Δεκεμβρίου 2019. Παράλληλα, στη σύσκεψη των αρμόδιων φορέων διαπιστώθηκε ότι οι ανακοινώσεις του ΥΠΠΟΑ, την περίοδο 2017-2019, οι οποίες ανέφεραν ότι το ταφικό συγκρότημα θα γίνει επισκέψιμο το 2021 ήταν, στην ουσία, χωρίς αντίκρισμα.
«Το μνημείο θα μπορεί να είναι επισκέψιμο για ειδικές ομάδες και μόνον (ειδικούς επιστήμονες, μελετητές) το 2021, εφόσον ακολουθηθεί με συνέπεια το πρόγραμμα των εργασιών. Απαιτούνται σημαντικές παρεμβάσεις, χρόνος, και επί πλέον κονδύλια, προκειμένου το μνημείο να γίνει επισκέψιμο από το ευρύ κοινό» επισημαίνει το υπουργείο Πολιτισμού. Επίσης αναφέρει ότι δεν υπήρξε κανένας συντονισμός των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου και του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, προκειμένου να επισπευσθεί η διαδικασία των απαλλοτριώσεων, για τις οποίες είχε γνωμοδοτήσει το ΚΑΣ το 2016, και είναι απαραίτητες για την ομαλή εκτέλεση του έργου, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020.
«Η υπουργός ζήτησε ενημέρωση για τους λόγους για τους οποίους δεν προχώρησε η υλοποίηση της Προγραμματικής Σύμβασης, που είχε υπογραφεί τον Ιανουάριο του 2015 μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης για την έρευνα-μελέτη 1.000 σκελετών, προερχομένων από ανασκαφές στην ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης, αλλά κανείς εκ των παρισταμένων δεν γνώριζε κάτι σχετικό», επισημαίνεται στην ανακοίνωση του υπ. Πολιτισμού, συμπληρώνοντας ότι με αφορμή διαμαρτυρίες πολιτών για τις συνεχείς βλάβες και τη μη λειτουργία, επί τρίμηνο τουλάχιστον, της πλατφόρμας που εξυπηρετεί τα άτομα με προβλήματα κινητικότητας στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμφίπολης, ζητήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων(ΕΦΑ) Σερρών να προχωρήσει σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για άμεση αντικατάστασή της. Ειδικότερα, η υπουργός Πολιτισμού τόνισε ότι «ο πολιτισμός δεν μπορεί παρά να συμβαδίζει με την καθημερινότητα ενός ΑμΕΑ».
Το χρονικό της ανασκαφής
10 Αυγούστου 2014: Η Αμφίπολη γίνεται για πρώτη φορά πρώτη είδηση. Η «ανακάλυψη τάφου ιστορικής σημασίας στην Αρχαία Αμφίπολη» έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία βάζοντας το πρώτο λιθαράκι για να στραφούν ολοένα και περισσότερα βλέμματα στις ξεχασμένες Σέρρες, έγραφε ο αθηναϊκός Τύπος. Το έδαφος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, είχε προλειάνει η υπεύθυνη της ανασκαφής, και προϊσταμένη της ΚΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, Κατερίνα Περιστέρη στην 27η αρχαιολογική επιστημονική συνάντηση, που διεξήχθη τον Μάρτιο του 2014 στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ανακοινώνοντας ότι κατά τη διεξαγωγή των ανασκαφών στον λόφο Καστά τα τελευταία δύο έτη αποκαλύπτεται ένας μοναδικός ταφικός περίβολος στον κόσμο λόγω του μεγέθους του που αγγίζει τα πεντακόσια περίπου μέτρα. Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή και συνεργάτη της κυρίας Περιστέρη, ο περήφανος Λέοντας της Αμφίπολης, με ύψος 5,20 μέτρων αποδεικνύεται πως ήταν στην κορυφή του ταφικού μνημείου. Η περίοδος που χρονολογείται το μνημείο – μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου και μέχρι το τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα – δίνει «λαβή» για τις πρώτες υποθέσεις δεδομένου του ότι εκείνη την εποχή διαδραματίστηκαν σπουδαία ιστορικά γεγονότα στην Αμφίπολη. Σημαντικοί στρατηγοί και ναύαρχοι του Μ. Αλεξάνδρου σχετίζονται με την περιοχή. Εδώ ο Κάσσανδρος εξορίζει και θανατώνει το 311 π.Χ. τη νόμιμη σύζυγο του Μ. Αλεξάνδρου Ρωξάνη και το γιό του Αλέξανδρο Δ’. Και οι πρώτα ονόματα αρχίζουν να ακούγονται…
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Με τους Δελφούς συνδέεται ο Τύμβος Καστά στην Αμφίπολη
12 Αυγούστου 2014: Ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς στην Αμφίπολη δηλώνει βέβαιος ότι βρισκόμαστε σε «εξαιρετικά σημαντικό εύρημα».Η φωτογραφία του μπροστά στις δυο ακέφαλες Σφίγγες που φυλούν την είσοδο του ταφικού μνημείου – αλλά και οι δηλώσεις του – κάνουν το γύρο του κόσμου: «Η γη της Μακεδονίας μας εξακολουθεί να μας συγκινεί και να μας εκπλήσσει αποκαλύπτοντας από τα σπλάχνα της μοναδικούς θησαυρούς που συνθέτουν, υφαίνουν όλοι μαζί αυτό το μοναδικό μωσαϊκό της ελληνικής μας Ιστορίας…», δηλώνει.
23 Νοεμβρίου 2017: Η τότε Υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου δήλωνε πως σε τρία περίπου χρόνια θα γίνει επισκέψιμο το μνημείο του τύμβου Καστά στην Αμφίπολη. Τόνισε ότι «είναι ένα μνημείο πολύ σύνθετο, που χρειάζεται σταδιακή αποκατάσταση και μελέτες ανάλογα με το τι θα προκύπτει. Είναι ένα έργο που θα παρακολουθείται συνέχεια καθώς θα αποκαθίσταται», συμπλήρωσε. Όπως είπε η κ. Κονιόρδου, πρόκειται για «μνημείο το οποίο φαίνεται ότι έχει οικοδομηθεί σε διαφορές χρονικές φάσεις», με κυρίαρχη αυτή της ελληνιστικής περιόδου, του 4ου αι. π. Χ. «Βέβαια, δεν μπορεί να το πει κανείς με σιγουριά, πρέπει να ολοκληρωθεί η χρονολόγηση», συμπλήρωσε, επισημαίνοντας ότι «αυτό που ήταν πολύ εντυπωσιακό είναι ότι έχουν ταυτοποιηθεί στη γύρω περιοχή ένας μεγάλος αριθμός δομικών υλικών που πήραν οι Ρωμαίοι και τα οποία θα επανέλθουν στο μνημείο». Όσο για το αν θα συνεχιστούν οι ανασκαφές του τύμβου, η κ. Κονιόρδου απάντησε ότι «εμείς κάνουμε απαλλοτριώσεις σε μέρη γύρω από τον Τύμβο έτσι ώστε να ενοποιηθεί ο αρχαιολογικός χώρος και να υπάρχει δυνατότητα για επιπλέον ανασκαφές». Οπως επισημάνθηκε στη συνάντηση, από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) αναμένεται να περάσει σύντομα μελέτη για την αποκατάσταση του γλυπτού διακόσμου του μνημείου, καθώς και ότι εργασίες προστασίας για τη θωράκισή του έχουν γίνει από το 2015.
Πηγή: Ο Φιλελεύθερος
