«Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ/ μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ/ για νάβρω τα παράθυρα.— Όταν ανοίξει/ ένα παράθυρο θά ‘ναι παρηγορία.—/ Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ/ να τάβρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω./ Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία./ Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.»
Το ποίημα αυτό του Κωνσταντίνου Καβάφη είναι το πρώτο που επιλέχθηκε για να διανθίσει –στα ελληνικά αλλά και στα γαλλικά- την έκθεση φωτογραφίας της βραβευμένης και μπαρουτοκαπνισμένης φωτορεπόρτερ Κάτιας Χριστοδούλου με θέμα τα παράθυρα της Αμμοχώστου. Στίχοι του Καβάφη αλλά και ποιητών όπως η Αγγέλα Καϊμακλιώτη, ο Γιώργος Χριστοδουλίδης, η Μαρία Γεωργιάδου, ο Σαρλ Μπωντλέρ, ο Σεν- Ζον Περς εμπνευσμένοι από τη θεματική του παραθύρου συντροφεύουν την έκθεση με τίτλο «Contre Vents et marées – Ενάντια στους ανέμους των καιρών», που ανοίγει την Πέμπτη 3 Μαρτίου στην Παλιά Αγορά Παλλουριώτισσας. Διοργανώνεται από το Υπουργείο Εξωτερικών στο πλαίσιο του Μήνα Γαλλοφωνίας και τα εγκαίνια θα τελέσει ο ΥΠΕΞ Ιωάννης Κασουλίδης. Αποτελείται από συνολικά 36 φωτογραφίες που παρουσιάζουν παράθυρα της Αμμοχώστου από την εποχή της Φραγκοκρατίας μέχρι το 1974.
Με το άνοιγμα τμήματος της περίκλειστης περιοχής των Βαρωσίων τον Οκτώβριο του 2020, η Κάτια Χριστοδούλου ήταν μια από τις πρώτες φωτογράφους που εισήλθαν στην ερειπωμένη και λεηλατημένη πόλη. Οι εικόνες που αντίκρισε και απαθανάτισε με τον φακό της, τη συγκλόνισαν. Το παράθυρο ήταν ένα στοιχείο που της κέντρισε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον. Κι αυτό ήταν κάτι που συνεχίστηκε και τις δέκα περίπου φορές που επισκέφθηκε έκτοτε την πόλη με τη φωτοδημοσιογραφική της ιδιότητα.
Κάθε φορά έβρισκε τον τρόπο να πλησιάζει περισσότερο και ν’ απελευθερώνει το βλέμμα της από την οπτική γωνία ενός ανοίγματος στον τοίχο. Οι εγκαταλελειμμένοι δρόμοι, η θάλασσα, η βλάστηση και η φύση που παρεμβαίνει δραματικά στο αστικό τοπίο, κλαδιά από βουκαμβίλιες που εξέρχονται από τα πορτοπαράθυρα των σπιτιών της περιφραγμένης πόλης.
Τα παράθυρα παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στη ζωή μας- κι όχι μόνο από αρχιτεκτονικής σκοπιάς. Στην περίπτωση αυτή, περιέχουν φορτισμένες συμβολιστικές απηχήσεις. Συνδέονται με τη θέα προς την απέραντη θάλασσα, τη φυγή προς το φως, την έννοια του βίαια διακεκομμένου μέλλοντος, την προοπτική της ελευθερίας, την άσβεστη ελπίδα.
Γεννημένη στο κατεχόμενο σήμερα Παλαίκυθρο, η Κάτια Χριστοδούλου ήταν 10 ετών όταν έγινε η εισβολή. Η ίδια κουβαλά κάποιες παιδικές αναμνήσεις από την εποχή που μικρή πήγαινε το καλοκαίρι για μπάνιο στην αμμώδη παραλία στις Κλαψίδες της Έγκωμης. Όχι όμως και από το Βαρώσι. Μόνο με τη φαντασία και τον φακό της μπορούσε να επανασυνθέσει ορισμένα σπαράγματα από τον μύθο της Αμμοχώστου, μέσα από το υπαίθριο μνημείο φρίκης και οδύνης που συνιστά σήμερα η πρόχειρα σουλουπωμένη διαδρομή πάνω στο κουφάρι του πάλαι ποτέ «διαμαντιού της Μεσογείου». Για τον ευαίσθητο παρατηρητή αυτή είναι μια διαδρομή σχεδόν μεταφυσική.
Η έκθεση περιλαμβάνει και μερικές φωτογραφίες παραθύρων από φράγκικα μνημεία της Παλιάς Πόλης της Αμμοχώστου. Γέφυρα, ωστόσο, για την υπερβατική έρευνα των φωτερών της ερειπωμένης πόλης αποτέλεσε η τοιχογραφία του Δον Κιχώτη στο Blue Bungalow, την παραθαλάσσια οικία του Γεωργίου Πολ Γεωργίου, όπως διακρίνεται από το παράθυρο, αγέρωχος και μεγαλοπρεπής σε πείσμα του πανδαμάτορα.
* Η έκθεση «Ενάντια στους ανέμους των καιρών» στην Παλιά Αγορά Παλλουριώτισσας θα διαρκέσει μέχρι τις 10 Μαρτίου (6 & 7 Μαρτίου κλειστά). Εγκαίνια 3/3 στις 7μ.μ.
