Η Λευκωσία υπό ανέγερση (τα έργα)

Τα έργα δεν τελειώνουν πάντα όπως προγραμματίζονται. Χωρίς, λοιπόν, να βάζουμε το χέρι στην φωτιά πως θα τα δείτε και στην πραγματικότητα, σας τα παρουσιάζουμε όπως έχουν σχεδιαστεί. Κάποια έχουν ήδη τροχοδρομηθεί, οπόταν μια αισιοδοξία για την έκβαση τους μπορεί να υπάρχει.

Εκτός από τα μεγάλα ιδιωτικά έργα, τα οποία τελειώνουν σε χρόνο ρεκόρ για τα δεδομένα της Κύπρου, είναι και πολλά δημόσια στα σκαριά. Όπως ΤΟ ΓΣΠ, που χρονολογείται, αλλά φαίνεται πως παίρνει μπρος, το αρχαιολογικό μουσείο και αρκετά άλλα, κυρίως στη Λευκωσία η οποία είχε μείνει πίσω, αλλά πλέον ετοιμάζεται να πάρει τη ρεβάνς.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Ας αρχίσουμε από το μουσείο, που είναι και το πιο σημαντικό. Τον άλλο μήνα αναμένεται να ζητηθούν προσφορές για την έναρξη της κατασκευής του, που θα βασίζονται στα σχέδια που προέκυψαν από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Τον διαγωνισμό είχε κερδίσει η Ελλαδίτισα Θεώνη Ξάνθη, σε συνεργασία με τους Θεοδωρή Ανδρουλάκη, Σπύρο Γιωτάκη, Μαργαρίτα Ζακυνθινού καθώς και τους Γ. Ανδρεάδη και Φεραίος. Πρόκειται για ένα σύγχρονο κτήριο που διαμορφώνεται σε τρεις ανεξάρτητους, «αιωρούμενους» όγκους που θα στεγάσουν τις τρείς ενότητες της μόνιμης έκθεσης. Η υπερύψωση των όγκων έδωσε τη δυνατότητα να ελευθερωθεί ο χώρος στο έδαφος, ώστε το αστικό και φυσικό περιβάλλον της περιοχής να ενοποιηθεί σε ένα νέο, αστικό και πολιτιστικό τοπίο. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται εκθεσιακοί και αποθηκευτικοί χώροι, εργαστήρια, εστιατόριο, καφετέρια, αίθουσα εκπαιδευτικών προγραμμάτων, κατάστημα, υπόγειοι χώροι στάθμευσης και μέρος της τοπιοτέχνησης των εξωτερικών χώρων. Επιπλέον, θα αναπαλαιωθεί το αποικιακό κτήριο που βρίσκεται στο τεμάχιο και έχει κηρυχθεί διατηρητέο. Ο προϋπολογισμός του ξεπερνά τα 130 εκ. και θα ο χρόνος υλοποίησης του υπολογίζεται στα 4 περίπου χρόνια.

ΓΣΠ: Το άλλο μεγάλο έργο αφορά την ανάπλαση του ΓΣΠ. Μετά από πολλές παλινδρομήσεις, το έργο προχωρά. Προ ημερών υπογράφησαν συμβόλαια με την εταιρία Cyfield, ο δε προϋπολογισμός του ανέρχεται στα 19.720.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ, και περιλαμβάνει την κατασκευή του έργου και 10 χρόνια συντήρηση. Οι κατασκευαστικές εργασίες αναμένεται να διαρκέσουν 24 μήνες. Ως γνωστόν, όταν εγκαταλείφθηκε το στάδιο, είχε προκηρυχθεί αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Το Α’ βραβείο κέρδισε η πρόταση των Ιωάννη Κίζη, Γρηγόρη Πατσαλοσαββή, Κωνσταντίνου Κίζη & Ευθύμιου Δούγκα. Αν και ο διαγωνισμός έγινε το 2011, το έργο δεν προχώρησε, αλλάζοντας στην πορεία μορφή. Κάποια στιγμή επικράτησε η ιδέα της ανέγερσης ξενοδοχείου μέσα στο τεμάχιο ώστε το έργο να γίνει ελκυστικό για επενδυτές και να εκτελεστεί με την μέθοδο Μελέτης και Κατασκευής (ΒΟΤ). Δεν υπήρξε όμως ενδιαφέρον κι έτσι τα σχέδια επέστρεψαν στην αρχική τους βάση η οποία ήταν κοντά στις απόψεις των δημοτών όπως αυτές εκφράστηκαν μέσα από το δημοψήφισμα που έγινε το 2009. Δηλαδή, ένα μεγάλο αστικό πάρκο με πολλή πράσινο και ήπιες αναπτύξεις. Η μόνη διαφοροποίηση που υπάρχει από τα αρχικά σχέδια είναι στον αριθμό των χώρων στάθμευσης. Στα αρχικά σχέδια περιλαμβάνονταν πέντε επίπεδα, συνολικής χωρητικότητας 1700 αυτοκινήτων με κόστος 50 εκατομμύρια. Πλέον, τα σχέδια περιλαμβάνουν μόνο δύο επίπεδα, χωρητικότητας 570 αυτοκινήτων και κόστος 18 εκατομμύρια. Εγκαταλείφθηκε επίσης η ιδέα του ΒΟΤ και το κόστος θα αναλάβει ο Δήμος αντλώντας μέρος της δαπάνης από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ.

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΑΦΡΟΥ: Ταυτόχρονα, ο Δήμος Λευκωσίας προχωρεί στην Ανάπλαση του Εξωτερικού Περιμετρικού Τόξου της Τάφρου. Το έργο περιλαμβάνει την ανάπλαση του βορείου πεζοδρόμιου της Λεωφόρου Στασίνου από τον κόμβο της με την οδό Κάνιγγος (ή Γέφυρα Δώρου Λοίζου) έως και την Μακαρίου. Στο Δυτικό τμήμα του έργου, η ανάπλαση εκτείνεται στα πρανή της Τάφρου και σε τμήμα της κάτω από τον προμαχώνα Constanza. Παράλληλα, έχουν αρχίσει έργα για διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου της Πύλης Πάφου. Βασικό στοιχείο των έργων αυτών είναι μια πεζογέφυρα πάνω από τις αρχαιότητες που θα ενώνει την οδό Αιγύπτου με την στοά της Πύλη Πάφου με έξοδο προς την οδό Ρηγαίνης. Υπεύθυνος του έργου είναι ο αρχιτέκτονας Χρήστος Μαραθοβουνιώτης.

ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ: Επίσης, τον ερχόμενο Δεκέμβριο αναμένεται να ολοκληρωθούν οι εργασίες στη λεωφόρο Μακαρίου που στόχο έχουν να αναβαθμίσουν το αστικό εμπορικό κέντρο. Ήδη γνωστά εμπορικά ονόματα έχουν «κρατήσει» θέση ενώ στα σκαριά βρίσκεται και ένα νέο ξενοδοχείο στον χώρο όπου άλλοτε λειτουργούσε η Λαϊκή Τράπεζα. Σε ξενοδοχείο, ως γνωστόν, μετατρέπεται και η Πολυκατοικία Λυσσαρίδη, ενώ υπό ανακαίνιση βρίσκεται και το κτήριο όπου άλλοτε λειτουργούσε το Holiday Inn. Στον ξενοδοχειακό τομέα να σημειώσουμε πως προγραμματίζεται επέκταση του ξενοδοχείου Landmark (πρώην Hilton). Παράλληλα, η Περιβαλλοντική Αρχή έδωσε την έγκριση της για την ανέγερση και λειτουργία του έργου «Landmark Office and Residential Tower Development», στην περιοχή του ξενοδοχείου. Το προτεινόμενο έργο περιλαμβάνει την κατασκευή ενός οικιστικού κτηρίου 17 ορόφων, το οποίο θα έχει 53 διαμερίσματα, καθώς και ενός άλλου 16 ορόφων με γραφειακές χρήσεις.

ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΕΔΙΑΙΟΥ: Ένα άλλο έργο που προγραμματίζεται στην πρωτεύουσα είναι η ανακατασκευή του πεζόδρομου στον Πεδιαίο, από τη Λακατάμια μέχρι το κέντρο της Λευκωσίας, με κόστος πέραν των 25εκ. Το έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, νέα συστήματα φωτισμού, ποδηλατόδρομους, πεζόγεφυρες, πλατείες, πάρκα και παιδότοπους, καφετέριες κατά μήκος του ποταμού, τουαλέτες, σημεία για ασύρματο διαδίκτυο και άλλα. Οι εργασίες υπολογίζεται να αρχίσουν εντός του 2022, αφού εξασφαλισθούν όλες οι απαραίτητες άδειες, με μια πρώτη εκτίμηση για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το 2025.

ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ: Στην Εντός των Τειχών Πόλη προχωρούν οι εργασίες για μετατροπή της Αγοράς του Παλιού Δημαρχείου σε Κέντρο Αριστείας του πανεπιστημίου Κύπρου, ενώ αναμένεται επίσης να αρχίσουν έργα για τη μετατροπή του σχολείου Φανερωμένης, που έχει ήδη κλείσει, σε Σχολή Αρχιτεκτονικής.

ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ: Λίγο έξω από τη Λευκωσία, μεταξύ Αγίου Ιωάννη Μαλούντας και Μένοικου έχει πάρει το πράσινο φως ένα Θεματικό Πάρκο, το οποίο θα συνδυάζει εγκαταστάσεις για αθλητισμός, διαμονή και ψυχαγωγία. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: Διάδρομος απογείωσης/ προσγείωσης, αθλητικές εγκαταστάσεις και γήπεδα, προσομοιωτή ελεύθερης πτώσης, ξενοδοχειακή μονάδα 100 περίπου δωματίων, εστιατόρια και καφετέριες, πίστα παιδικών ηλεκτροκίνητων οχημάτων, χώρος μηχανοκίνητου αθλητισμού, γυμναστήρια, χώροι για εσωτερικό τεχνητό σκι και άλλα. Πρόκειται για ιδιωτική ανάπτυξη με το όνομα Daedalus Sport Theme Park, του οποίου την αρχιτεκτονική μελέτη ανέλαβε το γραφείο Eraclis Papachristou.

ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ: Στην άλλη πλευρά, ανάμεσα σε Λευκωσία και Λάρνακα, θα γίνει το «Σπίτι του ποδοσφαίρου». Σύμφωνα με το σκεπτικό της ΚΟΠ θα δημιουργηθεί ένα Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Ποδοσφαίρου, όπου όσοι ασχολούνται με το άθλημα θα έχουν πρόσβαση είτε για προπόνηση, είτε για εκπαίδευση. Στον χώρο θα μεταφερθούν επίσης τα κεντρικά γραφεία της Ομοσπονδίας ώστε όλες οι υπηρεσίες να είναι συγκεντρωμένες. Εκτός από την εξυπηρέτηση των ντόπιων ομάδων, στόχος είναι όπως το Κέντρο φιλοξενεί διεθνείς αγώνες και τουρνουά, καθώς και αγώνες παιδικών πρωταθλημάτων. Θα μπορούν επίσης να φιλοξενηθούν συνέδρια, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα που σχετίζονται με την ΚΟΠ, τις Εθνικές Ομάδες και το ποδόσφαιρο. Η επιλογή του Κόρνου για την κατασκευή του κρίνεται καίρια ως προς την εξυπηρέτηση όλων των επαρχιών. Η γη έχει παραχωρηθεί από την κυβέρνηση, ενώ το έργο, που θα στοιχίσει πέραν των 10 εκατομμυρίων, θα χρηματοδοτηθεί κυρίως από τα προγράμματα UEFA Hattrick, FIFA Forward, και την ίδια την Ομοσπονδία. Στόχος είναι όπως το Κέντρο είναι σε πλήρη λειτουργία το 2024. Όσον αφορά τον σχεδιασμό του, προκηρύχθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός στον οποίο διακρίθηκε η πρόταση των γραφείων Fereos Architects & Tsampikos Petras.

ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ: Όταν ανακοινώθηκε, έμοιαζε πολύ μεγαλεπήβολο για να γίνει αληθινό. Τρία χρόνια μετά όμως -και με αρκετές διαφοροποιήσεις- το πλανητάριο της Ταμασού παίρνει σάρκα και οστά και μέχρι το τέλος του ‘22 ίσως κάνουμε, νοερά, το πρώτο μας διαπλανητικό ταξίδι. Το πλανητάριο καταλαμβάνει έκταση πέραν των 5.000 τ. μ. και βρίσκεται δίπλα από το ναό του Αποστόλου Ανδρέα και πάντων των Ρώσων Αγίων στη μητρόπολη Ταμασού. Ο προϋπολογισμός του είναι γύρω στα 10 εκ. τα οποία θα επενδυθούν από τον Ρώσσο-Κύπριο επιχειρηματία Βιατισλάβ Ζαρέγκοφ. Στόχος είναι όπως το εν λόγω πλανητάριο καταστεί ένα από τα σημαντικότερα στο είδος του τόσο στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου όσο και στην Ευρώπη. Αποτελείται από τρία κύρια κτήρια με αίθουσες εκθέσεων, καφεστιατόριο, βιβλιοθήκη, αμφιθέατρο αστρονομικών παρατηρήσεων και άλλους χώρους. Η αίθουσα με τον Θόλο Προβολής, που θα αποτελεί τον πυρήνα, θα είναι χωρητικότητας 150 ατόμων και οι προβολές θα γίνονται από 10 προτζέκτορες ταυτόχρονα. Ιδιαίτερης σημασίας είναι και το υπαίθριο αμφιθέατρο το οποίο θα χρησιμοποιείται, εξοπλισμένο με πολύ προηγμένο τηλεσκόπιο, και ως χώρος για παρατηρήσεις του σύμπαντος νύχτα αλλά και μέρα. Το έργο, όπως τελικά ανεγείρεται, έχει σχεδιαστεί από το αρχιτεκτονικό γραφείο του Άγγελου Σαββίδη στη Λεμεσό, αφού ακυρώθηκαν τα πρώτα σχέδια που είχαν εκπονηθεί από ξένο γραφείο.