Ο πρόεδρος του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ), Σταύρος Σταύρου, σχολιάζει μέσω του Φιλελευθέρου τις επιπτώσεις για την Κύπρο από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, απαντώντας την ίδια ώρα σε ερωτήσεις για τα προσωπικά του βήματα και την επαγγελματική του πορεία.

Ο κ. Σταύρου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται στη δική του προσωπική ιστορία και στο πώς βρέθηκε από την Αλάμπρα και τη φάρμα του πατέρα του να ασχολείται σήμερα με τη ναυτιλία, τη φιλοξενία, τα ακίνητα και την τεχνολογία. «Δεν ξεχνώ από πού ξεκίνησα», απάντησε με περηφάνια ο κ. Σταύρου, αναφερόμενος στην καταγωγή και την πορεία του.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία, ο κ. Σταύρου θεωρεί πως αυτές είναι διαχειρίσιμες, σχολιάζοντας ωστόσο ότι τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να συνεχιστούν. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι απόψεις του για τα ενεργειακά ζητήματα, καθώς σημειώνει πως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η οικονομία είναι το υψηλό κόστος του ηλεκτρισμού.

Κύριε Σταύρου, πώς σχολιάζετε τις επιπτώσεις στην Κύπρο από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή; Να αναμένουμε και άλλες;

Η Κύπρος, ως ευάλωτη χώρα σε αρνητικές εξελίξεις στην περιοχή μας, δέχθηκε πλήγματα από τη σύγκρουση στο Ιράν. Οι επιπτώσεις που είχαμε ήταν άμεσες και έμμεσες. Στις άμεσες είναι οι ακυρώσεις κρατήσεων στον τουρισμό και οι αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και ηλεκτρισμού. Στις έμμεσες περιλαμβάνονται οι επιπτώσεις στο εμπόριο, τη ναυτιλία, τις επενδύσεις και ίσως σε άλλους τομείς.

Κατά τη γνώμη μας, εάν δεν επισυμβεί κάτι χειρότερο, δεν θα έχουμε νέες μεγαλύτερες επιπτώσεις. Όμως, όλα θα εξαρτηθούν από τις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ωστόσο, θεωρούμε ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον τουρισμό, για να βελτιώσουμε τη φετινή τουριστική χρονιά, η οποία φαίνεται θα παρουσιάσει απώλειες, λόγω των γεγονότων του Μαρτίου.

Έχει το ΚΕΒΕ καταθέσει εισηγήσεις για τον μετριασμό των επιπτώσεων και ποιες είναι αυτές;

Το ΚΕΒΕ έγκαιρα και μελετημένα κατέθεσε προτάσεις για αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τον πόλεμο. Οι περισσότερες από τις προτάσεις μας περιλαμβάνονται στα μέτρα που ανακοίνωσε η Κυβέρνηση, με κόστος 200 εκατ. ευρώ. Θεωρούμε ότι τα μέτρα που λήφθηκαν για στήριξη του τουρισμού και του βιωτικού επιπέδου των πολιτών είναι προς την ορθή κατεύθυνση και ήδη άρχισαν να αποδίδουν. Ωστόσο, επισημαίνουμε ότι κάποια από τα μέτρα θα πρέπει να παραταθούν (π.χ. για ξενοδοχεία) και να επεκταθούν και σε άλλους τομείς της φιλοξενίας. Θα πρέπει να προχωρήσουν και οι ρυθμίσεις για τα ενεργειακά, για να σταματήσουμε να είμαστε έρμαιο του πετρελαίου.

Το επόμενο διάστημα θα πραγματοποιηθεί επιχειρηματική αποστολή στην Ινδία, με επικεφαλής τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ το ΚΕΒΕ έχει αναλάβει τη διοργάνωση και τον προγραμματισμό της. Ποια θεωρείτε πως θα είναι τα οφέλη από αυτή την αποστολή;

Η επικείμενη επιχειρηματική αποστολή στην Ινδία, υπό την ηγεσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία, με έντονη στρατηγική διάσταση. Η παρουσία του ίδιου του Προέδρου προσδίδει βαρύτητα και κύρος στην αποστολή.

Τα οφέλη που αναμένουμε είναι ουσιαστικά και πολυεπίπεδα. Καταρχάς, ενισχύονται οι διμερείς οικονομικές σχέσεις με μία αγορά τεράστιου μεγέθους και δυναμικής. Παράλληλα, δημιουργούνται σημαντικές ευκαιρίες για τις κυπριακές επιχειρήσεις να αναπτύξουν δραστηριότητα σε τομείς όπως οι υπηρεσίες, η τεχνολογία, η ναυτιλία και οι επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, προβάλλεται η Κύπρος ως ένας αξιόπιστος και ανταγωνιστικός επενδυτικός προορισμός. Έχουμε ήδη αριθμό ινδικών εταιρειών που έδειξαν ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Κύπρο, ως επίσης και από ινδικές οικογένειες που ενδιαφέρονται να μεταφέρουν τα επενδυτικά τους γραφεία (Family Offices) στην Κύπρο. Στόχος της αποστολής είναι η ενίσχυση της οικονομικής διπλωματίας, η σύναψη νέων συνεργασιών, η διεύρυνση των επιχειρηματικών επαφών και η περαιτέρω εδραίωση της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.

Ποια θεωρείτε πως ήταν η πιο επιτυχημένη επιχειρηματική αποστολή που έχει διοργανωθεί όλα αυτά τα χρόνια και προς ποιες νέες αγορές πρέπει να στραφεί η Κύπρος;

Η εμπειρία μας στο ΚΕΒΕ δείχνει ότι όλες οι επιχειρηματικές αποστολές έχουν τη δική τους αξία και συμβολή, καθώς καθεμία εξυπηρετεί διαφορετικούς στρατηγικούς στόχους και ανοίγει νέες προοπτικές συνεργασίας. Η επιτυχία τους δεν περιορίζεται στα άμεσα αποτελέσματα, αλλά αποτυπώνεται κυρίως στη δημιουργία σταθερών σχέσεων εμπιστοσύνης, οι οποίες μετουσιώνονται σε συνεργασίες σε μεταγενέστερο στάδιο. Μέσα από αυτές τις αποστολές, ενισχύεται διαχρονικά η εξωστρέφεια της κυπριακής οικονομίας και αναβαθμίζεται η διεθνής παρουσία των κυπριακών επιχειρήσεων.

Σε ό,τι αφορά τις νέες αγορές, θεωρώ ότι η Κύπρος πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στρατηγικά σε αναδυόμενες οικονομίες, με ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης. Αγορές της Ασίας, της Αφρικής και της ευρύτερης περιοχής του Κόλπου παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μετά την Ινδία ετοιμαζόμαστε για αποστολή στο Καζακστάν, σε μια προσπάθεια να ανοίξουν νέες αγορές.

Σε ποιο βαθμό αναμένεται διεύρυνση της κυπριακής οικονομίας φέτος και τα επόμενα 2-3 χρόνια;

Η κυπριακή οικονομία, παρά τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, επιδεικνύει σημαντικό βαθμό ανθεκτικότητας και αυτό μας επιτρέπει να είμαστε αισιόδοξοι για συνέχιση της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια. Για φέτος που είμαστε στην καρδιά των αρνητικών επιπτώσεων, αναμένεται μια συγκράτηση της ανάπτυξης, αλλά σίγουρα θα έχουμε θετικό πρόσημο.

Εάν δεν επισυμβεί κάτι χειρότερο, κάποια άλλη περιφερειακή ή διεθνής, πολιτική ή οικονομική αναταραχή το επόμενο διάστημα, θεωρούμε ότι η Κύπρος θα συνεχίσει να παρουσιάζει ενίσχυση του ρυθμού ανάπτυξης της. Σ’ αυτό συμβάλλουν και τα διάφορα μέτρα που λήφθηκαν για τον τουριστικό και τον ενεργειακό τομέα, δύο τομείς που λόγω του πολέμου βρέθηκαν στο επίκεντρο των άμεσων επιπτώσεων στην Κύπρο.  

Έχουν αντιμετωπιστεί, πιστεύετε, οι επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία από την κακή φήμη που είχε η χώρα έως πρόσφατα, με τις σχέσεις κάποιων με διακινητές μαύρου χρήματος;

Θεωρούμε ότι έγινε μια σημαντική βελτίωση στη διεθνή εικόνα της Κύπρου. Οι πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν από την κυβέρνηση, το ΚΕΒΕ και άλλους φορείς της χώρας είχαν αποτελέσματα και σήμερα δεν βλέπουμε αρνητικά δημοσιεύματα και σχόλια για την Κύπρο. Ωστόσο, αυτή η διαπίστωση δεν θα πρέπει να μας δημιουργεί εφησυχασμό, γιατί πάντοτε υπάρχει ο κίνδυνος για αρνητικές δημοσιεύσεις.

Πέρα από τη θέση σας ως προέδρου του ΚΕΒΕ, πώς σχολιάζετε προσωπικά τις εξελίξεις στην Κύπρο που αφορούν τα ενεργειακά, δεδομένου ότι έχετε διατελέσει για αρκετά χρόνια CFO και CEO σε εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου;

Είναι κοινά παραδεκτό ότι στον τομέα της ενέργειας δεν προχώρησαν, όπως έπρεπε και αναμέναμε, οι ενεργειακοί σχεδιασμοί. Δυστυχώς, λανθασμένες αποφάσεις, γραφειοκρατικές διαδικασίες και άλλα προβλήματα συνεχίζουν να εμποδίζουν την προώθηση των ενεργειακών σχεδιασμών μας.

Το ΚΕΒΕ επιθυμεί την άμεση υλοποίηση των ενεργειακών σχεδιασμών μας, ώστε να αξιοποιήσουμε το φυσικό αέριο της ΑΟΖ μας και να μειώσουμε το ενεργειακό κόστος στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά μας.

Εμείς, συνεχίζουμε να ζητούμε:

–      Αξιοποίηση και εμπορευματοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της ΑΟΖ μας. – Άμεση υλοποίηση του τερματικού σταθμού στο Βασιλικό. – Υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ για τερματισμό της απομόνωσης μας από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ε. Ένωσης. – Επίλυση των προβλημάτων που διαπιστώνονται με την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. – Προώθηση των διμερών και πολυμερών ενεργειακών συμφωνιών με γειτονικά κράτη.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να χαιρετίσω την πρόσφατη συμφωνία Κύπρου – Αιγύπτου για προμήθεια φυσικού αερίου από την ΑΟΖ μας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα της οικονομίας μας είναι το υψηλό κόστος του ηλεκτρισμού, οπότε επείγουν αποφάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Μεγάλωσα στη φάρμα

Σε αρκετούς είναι άγνωστο ότι είστε ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας. Θα μπορούσατε να μας πείτε περισσότερα για τη φύση των δραστηριοτήτων σας;

Η καταγωγή μου είναι από την Αλάμπρα. Ο πατέρας μου έκανε διάφορες δουλειές, μεταξύ άλλων διατηρούσε και μια μικρή φάρμα αγελάδων.  Μπορώ να πω με μεγάλη υπερηφάνεια ότι μεγάλωσα μέσα στη φάρμα. Ήμουν πολύ τυχερός που η οικογένειά μου επένδυσε στην εκπαίδευσή μου, στέλνοντάς με στο English School στη Λευκωσία και μετά για σπουδές στην Αγγλία στη Λογιστική και τα Χρηματοοικονομικά.

Μετά την αποφοίτησή μου, ολοκλήρωσα την εκπαίδευσή μου ως Ορκωτός Λογιστής. Σχεδόν αμέσως, εντάχθηκα στον ενεργειακό τομέα, όπου υπηρέτησα για χρόνια ως Managing Director πολυεθνικής εταιρείας στο Μονακό. Έτσι ξεκίνησε ουσιαστικά η επαγγελματική και επιχειρηματική μου πορεία. Ποτέ όμως δεν ξέχασα από πού ξεκίνησα, κάτι για το οποίο νιώθω πολύ περήφανος.

Η επιχειρηματική μου πορεία στη συνέχεια εξελίχθηκε αρκετά φυσικά, μέσα από την εμπειρία και τη διεθνή έκθεση που απέκτησα. Με τα χρόνια, παράλληλα του ότι είχα την ευκαιρία να αναλάβω διάφορες θέσεις σε διοικητικά συμβούλια πολυεθνικών εταιρειών, αποφάσισα να δημιουργήσω ένα οικογενειακό επενδυτικό γραφείο, το οποίο σήμερα δραστηριοποιείται σε τέσσερις βασικούς τομείς: ναυτιλία, φιλοξενία, ακίνητα και τεχνολογία. Η συμμετοχή μου ποικίλει, από σιωπηλός επενδυτής μέχρι εκτελεστικός σε επιχειρήσεις με πλήρη επιχειρησιακή ευθύνη. Σήμερα, ο στόχος μας είναι να χτίζουμε βιώσιμες δραστηριότητες, με μακροπρόθεσμη αξία.