Μόνο από τους αιθέρες συνειδητοποιεί κανείς την πραγματικότητα του γεωγραφικού μας χώρου και τη σημασία του υδάτινου στοιχείου που μας περιστοιχίζει. Εκεί που βρέθηκα γνώρισα κόσμο που δεν είδε ποτέ θάλασσα. Τους αρκεί η μεγαλοπρέπεια των ποταμών και η ανοιχτοσύνη της στέπας, ούτε φαντάζονται πώς μπορεί μια ολάκερη χώρα να επιπλέει πάνω σε νερό.

Με ρώτησαν εκεί που ήμουν αν πλημμυρίζει η θάλασσα, αν τη φοβόμαστε, αν προκαλεί ζημιές και αν τα ψάρια είναι πιο γευσάτα από αυτά των ποταμών. Άλλος κόσμος, άλλες συνθήκες ύπαρξης. Πού να ήξεραν τους στίχους του Μόντη!

Είναι ωραίο να επιστρέφεις! Η απόσταση ωφελεί, ο χρόνος της απουσίας αποκαλυπτικός για τα σημαντικά και βοηθητικός για να ξεχαστούν τα μικρά και ποταπά που ξεχειλίζουν την καθημερινότητα.

Οι συζητήσεις και η ανταλλαγή απόψεων με έναν κόσμο που έχει πολυάριθμες και διαφορετικές ρίζες στον τόπο και στον χρόνο και που σήμερα ανήκει στο Ισλάμ είναι διαφωτιστικές και διευκρινιστικές για το πόσα Ισλάμ τελικά υπάρχουν. Ταξιδεύοντας στην ύπαιθρο του Ουζμπεκιστάν δεν άκουσα μουεζίνη, είδα λίγα νεόκτιστα τζαμιά, δεν είδα πολλές μαντηλοφορημένες γυναίκες, είδα έναν πληθυσμό από ανθρώπους δουλευταράδες, είδα στέπες που έγιναν εύφορα χωράφια, πέτρες που έγιναν δόμες και σπίτια.

Επέστρεψα στην καθημερινότητά με πολλές σκέψεις για την ανοιξιάτικη και πανέμορφη βραχονησίδα μας. Ο πρωινός καφές χωρίς τη φωνή της Βρεττού έχασε από τη γεύση του, φυλλομέτρησα ανέπαφες εφημερίδες, είδα τα νέα και ίσως η πιο ευχάριστη στιγμή ήταν το συναπάντημά μου με τη φωτογραφία του βοσκού που συνοδεύει το σημερινό κείμενο.

Τον συνάντησαν και τον ανάρτησαν στα ΜΚΔ οι δρομείς της ομάδας RUNIT κάπου εκεί κοντά στον Λάρνακα της Λαπήθου, στα κράσπεδα του Πενταδάκτυλου. Εκείνος από την Ακουρσό της Πάφου, ηλιοκαμένος και ορεσίβιος, να απαντά στο πόθεν είσαι κουμπάρε εις άπταιστον ελληνικήν.

Χαμογέλασα, ευχήθηκα μέσα μου να είναι καλά οι δρομείς μας που εμμένουν, ζήλεψα λίγο, και το μυαλό μου ταξίδεψε στην πεδιάδα με την Παναγία των Καθάρων, στην ομορφιά όλης της περιοχής, στη μεγάλη χαράδρα του Λάρνακα της Λαπήθου, στον Άγιο Δημητριανό και το υπέροχο ανάγλυφο, στο Αγριδάκι, στα σπίτια του Σύσκληπου με τα βοτσαλωτά ψηφιδωτά που φαντάζουν να βγαίνουν από κινηματογραφική ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Ποιος το γνωρίζει τούτου το νησί; είχε γράψει στην πρώτη του επίσκεψη ο Σεφέρης. Μεγάλες αλήθειες του δικού μας μικρόκοσμου, παρεξηγημένες από μια μεγάλη μερίδα του συνόλου που παραμένει πιστή στα δικά της ακίνητα και σκουριασμένα στερεότυπα.

Κι όμως η γη γυρίζει, το Ιράν φαίνεται να επιστρέφει τα χαστούκια στον πλανητάρχη και στους παρακοιμώμενούς του, παρ’ όλον που εκείνος δεν το παραδέχεται. Η προεδρία μας στην Αγία Νάπα (όχι στην Αμμόχωστο) φαίνεται να πέτυχε τους σκοπούς της, περήφανη που εντυπωσιάσαμε τους υψηλούς προσκεκλημένους μας με την άρτια οργάνωση και μπράβο μας. Οι αυτοκινητόδρομοι γέμισαν χαμογελαστές κυρίες και σκυθρωπούς κυρίους που ποζάρουν στον φακό νηφάλιοι, ενώ ακονίζουν σπαθιά και μαχαίρια για τη μεγάλη μάχη που θα δοθεί σε λιγότερο από ένα μήνα.

Ένα έχω να πω από τη δική μου τετραπλή εκλογική εμπειρία. Σε καμιά από αυτές δεν κέρδισα, όμως δεν παίρνω πίσω τίποτα, ούτε μετανιώνω. Οι εκλογές είναι μια εμπειρία γλυκόπικρη που αποκαλύπτει αλήθειες και νοοτροπίες και κυρίως ανθρώπους και σχέσεις. Διάβηκαν ευτυχώς οι καιροί των μεγάλων συγκεντρώσεων της Πλατείας της κυρίας Χαντίντ και οι κραυγές των βραχνιασμένων ηγετών στο τέλος που προσφέραν το αναγκαίο μήνυμα και θέαμα στο πόπολο. Άλλαξαν οι συνθήκες, μα η αλήθεια είναι ότι είδαν και έπαθαν οι Κύπριοι τα τελευταία 50 χρόνια με τις επιλογές τους, αλλά προφανώς δεν έμαθαν.

Έχω μια συμβουλή να δώσω κυρίως στους νεαρούς και νεαρές που μαζευτήκαν στα ψηφοδέλτιά και είναι «έτοιμοι να καταβάλουν το άπαν των δυνάμεών τους για να απελευθερώσουν την πατρίδα». Η αλήθεια για το ποιοι είστε δεν κρύβεται, αποκαλύπτεται με τον τρόπο που ποζάρατε για τη φωτογραφία των αυτοκινητοδρόμων, το βλέμμα και το ύφος προδίδει. Άσε τα σλόγκαν που συνοδεύουν: ‘Ο άνθρωπός σας’, ‘η εντιμότητα και η αποτελεσματικότητα’, ‘η φωνή σας’…

Σύμβουλοι και εμπειρογνώμονες καλοπληρωμένοι θα σας διδάξουν ένα τρόπο να ομιλείτε με στόμφο και αυτοπεποίθηση χωρίς να λέτε τίποτα. Είναι τέχνη, πολλοί προσκάλεσαν ειδικούς για να τους μάθουν πώς να ομιλούν, νοικιάσανε ολάκερα στούντιο για μπορούν να εντυπωσιάσουν χρησιμοποιώντας αυτή τη νέα ‘αδειανή’ γλώσσα.

Στη μεγάλη πλειοψηφία μπορεί οι βαρύγδουπες λέξεις και εκφράσεις να προκαλούν εντύπωση, όμως αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Ο τρίτος που σας βλέπει ή σας ακούει καταλαβαίνει με την πάροδο του χρόνου ότι αυτό που έχετε αποστηθίσει και επαναλαμβάνετε φορτικά δεν είναι δικό σας.  

Είναι σαγηνευτική η εμπειρία μιας εκλογικής εκστρατείας όπου αίφνης η δημοσιότητα, γίνεται το επίκεντρο της ύπαρξης και σκέψης σας, και όλα περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό σας. Τι θα πείτε, πώς θα το πείτε και γιατί θα το πείτε. Δεν είναι αυτό το ζητούμενο των εκλογών. Τούτο το δημοκρατικό δικαίωμα που μας έχει δοθεί για να επιλέγουμε το μέλλον, δεν είναι κούρσα ανταγωνισμού προσωπικοτήτων ούτε θέμα ποσόστωσης γυναικών- ανδρών. Είναι θέμα αυτογνωσίας, ικανοτήτων, γνώσεων, παιδείας, μέτρου και επάρκειας για ένα πολύ δύσκολο έργο και κομίζει τεράστια ευθύνη.

Συνεπώς προσοχή, μετριάστε τον στόμφο, χρησιμοποιήστε το μέτρο… καταλαβαίνουμε!

Ελεύθερα, 3.5.2026