Ο πόνος των ανθρώπων, πάνω από πολιτικές

Μπροστά στον ανθρώπινο πόνο, η πολιτική κάνει ένα βήμα πίσω. Μπροστά σε κάθε τραγωδία, οι διαχωριστικές γραμμές υποχωρούν. Αυτό που συνέβη στα ανοικτά της Κερύνειας είναι ένα φρικτό και τραγικό γεγονός. Η εικόνα ενός πατέρα να αναζητά εναγωνίως τα παιδιά του ανάμεσα στα ασθενοφόρα είναι ίσως ό,τι πιο τραγικό μπορεί να βιώσει ένας γονιός.

Σε τέτοιες στιγμές, όλα τα υπόλοιπα υποχωρούν. Δεν είναι ώρα για πολιτικές αντιπαραθέσεις, ιστορικές αναλύσεις ή ιδεολογικούς διαχωρισμούς. Είναι, πάνω απ’ όλα, ζήτημα ανθρωπιάς.

Γράφτηκαν και ειπώθηκαν πολλά αυτές τις ημέρες για το συγκεκριμένο περιστατικό, κυρίως με αφορμή σχόλια που διατυπώθηκαν από διάφορους ανθρώπους, γνωστούς και αγνώστους, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Κάποιοι, μάλιστα, επιχείρησαν να παραδώσουν μαθήματα πολιτικής ιστορίας, σαν να χρειάζεται κάθε ανθρώπινη τραγωδία να περάσει μέσα από το φίλτρο των πολιτικών τους πεποιθήσεων.

Προφανώς δεν αντιλαμβάνονται, ή δεν θέλουν να αντιληφθούν, ότι μπροστά στον ανθρώπινο πόνο δεν χωρούν πολιτικές σκοπιμότητες.

Οι ανθρώπινες τραγωδίες δεν μπαίνουν σε ζυγαριές πολιτικής, ούτε προσφέρονται για συμψηφισμούς, προκειμένου ο καθένας να μετρήσει την αδικία και το δίκαιο με τα δικά του μέτρα και σταθμά. Και είναι ιδιαίτερα τρομακτικός ο ανταγωνισμός που αναπτύσσεται μέσα στην παράνοια των πιο ακραίων και φανατικών ακροατηρίων, ένθεν και ένθεν του συρματοπλέγματος.

Το να νιώσεις τον πόνο ενός ανθρώπου δεν σε κάνει λιγότερο πατριώτη. Δεν σημαίνει ότι ξεχνάς την ιστορία, ότι διαγράφεις τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν εις βάρος ανθρώπων της δικής σου κοινότητας ή ότι προσφέρεις συγχωροχάρτι σε κανέναν. Δεν διαγράφει την κατοχή και δεν συνιστά αναγνώριση του παράνομου πολιτικού μορφώματος.

Σημαίνει απλώς ότι παραμένεις άνθρωπος. Και αυτό θα έπρεπε να είναι αυτονόητο.

Αν μη τι άλλο, όσοι δεν μπορούν να εκφράσουν την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη τους μπροστά σε μια τραγωδία, ας σιωπήσουν τουλάχιστον. Δεν χρειάζεται να προσπαθούν να δικαιολογήσουν ή να επιβάλουν τη λογική της χαιρεκακίας τους μπροστά στον πόνο ανθρώπων, όποιοι κι αν είναι αυτοί και από όποια πλευρά κι αν προέρχονται.

Δεν υπάρχει δικαιολογία για τη χαιρεκακία απέναντι στον πόνο.

Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για όσους, ακόμη και σε αυτές τις στιγμές, επιλέγουν να βάζουν τις πολιτικές σκοπιμότητες πάνω από την ανθρωπιστική διάσταση μιας τραγωδίας.

Δεν είναι η ώρα της αναζήτησης ευθυνών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί να περάσει απαρατήρητη ή να δικαιολογηθεί η άρνηση του κατοχικού καθεστώτος να αποδεχθεί τη βοήθεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Μπροστά σε τέτοιες τραγωδίες, όπως και μπροστά σε φυσικές καταστροφές και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, η ανθρωπιστική ανάγκη πρέπει να υπερισχύει των πολιτικών διαφορών. Και ακριβώς σε τέτοιες στιγμές μπορεί να δοκιμαστεί στην πράξη η εμπιστοσύνη και να οικοδομηθεί η συνεργασία.

Μιλούμε συχνά για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Όμως η εμπιστοσύνη δεν οικοδομείται μόνο μέσα από διακηρύξεις και πολιτικές συζητήσεις. Χτίζεται κυρίως μέσα από πράξεις. Και ίσως δεν υπάρχει πιο ουσιαστική δοκιμασία από το να μπορείς, σε μια στιγμή ανθρώπινης ανάγκης, να προσφέρεις και να αποδέχεσαι βοήθεια χωρίς να παρεμβάλλονται πολιτικά ή άλλα προσκόμματα.

Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να επιτρέψουμε στην παράνοια των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης να αποκτήσει διαστάσεις μεγαλύτερες από αυτές που πραγματικά έχει. Οι ακραίες και αρρωστημένες απόψεις που εκφράζονται δημόσια δεν αποτελούν την πλειοψηφία, ούτε στη μία ούτε στην άλλη πλευρά.

Δεν πρέπει, λοιπόν, να δημιουργούν την εσφαλμένη εντύπωση ότι οι κοινωνίες μας έχουν χάσει κάθε ίχνος ανθρωπιάς. Δεν πρέπει να δηλητηριάζουν τις αντιλήψεις και να μετατρέπουν μια ανθρώπινη τραγωδία σε ακόμη μία αφορμή αντιπαράθεσης.

Η ιστορία δεν παραγράφεται. Η κατοχή δεν διαγράφεται. Τα εγκλήματα του παρελθόντος δεν ξεχνιούνται. Η μνήμη και η διεκδίκηση δεν ακυρώνονται επειδή κάποιος επιλέγει να σταθεί ανθρώπινα απέναντι στον πόνο του άλλου.

Γιατί υπάρχει κάτι που πρέπει να βρίσκεται πάνω από όλα αυτά. Ο άνθρωπος.

Και αν θέλουμε κάποτε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του μίσους, της καχυποψίας και των συμψηφισμών, πρέπει τουλάχιστον να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τον πόνο του άλλου χωρίς να αισθανόμαστε ότι προδίδουμε τον δικό μας.

Η ανθρωπιά δεν έχει πλευρά.

Ο πόνος δεν έχει εθνικότητα.

Και μπροστά στην ανθρώπινη τραγωδία, η σιωπή της πολιτικής αντιπαράθεσης δεν είναι αδυναμία. Είναι στοιχειώδης σεβασμός.

Ο πόνος των ανθρώπων πρέπει να είναι πάνω από τις πολιτικές.