Ένας φίλος με ρωτούσε χτες: Καλά είναι κακό να κτίζονται άνετα και λειτουργικά κτήρια με προοπτική σε βάθος χρόνου για το Δημόσιο; Αφορμή, το θέμα μας για το κτήριο που θα κτιστεί για τη Νομική Υπηρεσία του κράτους. Το κάναμε κύριο θέμα χτες με τίτλο «κτίζουν σουίτες για εισαγγελείς», και όπως ήταν λογικό κάποιοι παραξενεύτηκαν.
Λοιπόν, δεν είναι κακό, αντίθετα. Γράψαμε πολλές φορές ότι το κράτος θα πρέπει να κάνει προγραμματισμό για να αρχίσει να αποκτά ιδιόκτητα κτήρια για τις υπηρεσίες του ώστε κάποια στιγμή να μην πληρώνει €20 εκατομμύρια το χρόνο σε ενοίκια. Σύμφωνα με μια έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (του 2022), αυτά τα λεφτά των ενοικίων ισοδυναμούν με ανέγερση κτηρίων εμβαδού περίπου 15.000 τετραγωνικών μέτρων. Το κράτος νοικιάζει κτήρια από το 1977 και κάνει συμφωνίες με ιδιώτες, πολλές φορές και σκανδαλώδεις.
Η απόκτηση ιδιόκτητων κτηρίων, ειδικά σχεδιασμένων για τις ανάγκες κάθε υπουργείου επιβάλλεται για πολλούς λόγους. Σε μια περίοδο μερικών ετών το Δημόσιο κατέβαλε ενοίκια ύψους €185 εκατομμυρίων, έλεγε η περσινή έκθεση. Μπορεί κανείς να σκεφτεί πόσα κτήρια θα μπορούσαν να ανεγερθούν και να στεγάσουν κρατικές υπηρεσίες με αυτά τα εκατομμύρια.
Αλλά, όταν για να στεγαστεί μια κρατική υπηρεσία, η Νομική Υπηρεσία, θα ανεγερθεί κτήριο δέκα ορόφων και θα κοστίσει €53.550.000, πρέπει να ξανακάνουμε τους λογαριασμούς. Γι΄ αυτό αναδείξαμε το θέμα και γι΄ αυτό του βάλαμε τίτλο «κτίζουν σουίτες». Αν είναι να κτίσουν άνετα γραφεία και κτήρια με πρόνοιες για μελλοντικές ανάγκες να το κάνουν, αλλά με φειδώ. Γιατί είναι με τα λεφτά των πολιτών που κτίζουν. Αν είναι να κτίζουν ως να πρόκειται να στεγάσουν βασιλείς, καλύτερα να μείνουν στα ενοίκια.
Ας μας εξηγήσει, λοιπόν, τώρα αυτός που έκανε τα σχέδια κι αυτός που πήρε τις αποφάσεις. Ένα γραφείο 74 τετραγωνικά μέτρα για τον Γενικό Εισαγγελέα και άλλο ένα 72 τετραγωνικά για τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, εμείς θα πρέπει να κρίνουμε ότι είναι στο πλαίσιο της λογικής; Κι άλλο ένα γραφείο 54 τετραγωνικά μέτρα για τον γενικό διευθυντή της Νομικής Υπηρεσίας, ο οποίος δεν υπάρχει! Έχω την εντύπωση ότι δεν υπήρχε ποτέ γενικός διευθυντής (μπορεί επειδή δεν είχε γραφείο;) στη Νομική Υπηρεσία, αλλά ας πούμε ότι αυτό είναι πρόνοια για το μέλλον.
Ένα πολύ ευρύχωρο διαμέρισμα των δύο υπνοδωματίων είναι δεν είναι 70 τετραγωνικά. Με τις κουζίνες του, τα σαλόνια του και τα όλα του. Οι φοιτητές μας πληρώνουν απίστευτα ενοίκια (οι γονείς πληρώνουν, εννοείται) για διαμερίσματα των 35 τετραγωνικών όπου κοιμούνται, μπανιάρονται, τρώνε, κάνουν πάρτι και διαβάζουν (αν χρειαστεί), και ως κοινωνία και ως Πολιτεία, το θεωρούμε λογικό. Αλλά για γραφεία Εισαγγελέων, δεν φτάνουν ούτε τα 35, ούτε τα 55 τετραγωνικά. Για έντεκα εισαγγελείς, στο νέο κτήριο, θα υπάρχουν γραφεία 40 τετραγωνικών το καθένα. Και άλλα γραφεία των 32 τετραγωνικών για 28 ανώτερους δικηγόρους. Κάτι στούντιο που νοικιάζονται σε φοιτητές για 400 και 500 ευρώ (στη Λευκωσία, διότι στη Λεμεσό είναι πολύ περισσότερα) είναι 30 τετραγωνικά. Το λέω για να γίνονται και οι συγκρίσεις, μην μας παριστάνουν και τους θιγμένους, που μιλήσαμε για σουίτες.
Το γραφείο του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Προεδρικό, για να γίνει και με αυτό μια σύγκριση, δεν νομίζω να είναι 74 τετραγωνικά μέτρα. Τέλος πάντων, η ουσία είναι ότι όλα αυτά δείχνουν πως κανείς δεν υπολογίζει τα χρήματα του κοσμάκη. Ασφαλώς και χρειάζεται νέο κτήριο να στεγαστεί η Νομική Υπηρεσία, το υφιστάμενο είναι ντροπή. Αλλά, τα €53,5 εκατομμύρια (αν μείνουν τόσα στο τέλος) δεν είναι απλώς υπερβολικά είναι προκλητικά. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της χώρας, που θα κτιστεί στο χώρο του παλιού νοσοκομείου Λευκωσίας, υπολογίστηκε στα €144 εκατομμύρια. Κι ένα κτήριο γραφείων €53,5 εκατομμύρια! Βρε, για όνομα του θεού!
Υ.Γ. Παρακαλείται ο Γενικός Ελεγκτής να κάνει έναν έλεγχο να μάθουμε κι εμείς αν υπάρχει λογική σε αυτές τις αποφάσεις.
