Η διαφορετικότητα είναι επιθυμητή στην κοινωνία, αλλά όχι ως πολιτικό λουκ και ιδεολογία
Η κότα έκανε το αβγό ή το αβγό την κότα; Το απολιτίκ στυλ που υιοθετούν όλο και περισσότερα κόμματα είναι αποτέλεσμα της πίεσης των πολιτών που βρίσκουν ότι «όλοι ίδιοι είναι», ή τα κόμματα ωθούν τους πολίτες σ’ αυτό το συμπέρασμα με την ελπίδα να διευρύνουν την επιρροή τους σε νέους «πελάτες»; Όπως και να έχει, τα κόμματα supermarket (ή mall, όπως έγραφα την περασμένη εβδομάδα) κάνουν ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θα έπρεπε – ιδίως τα κόμματα της Αριστεράς, τα οποία είχαν κάποτε τον πιο καθαρό προσανατολισμό: Το συμφέρον των εργαζομένων έναντι των συμφερόντων της πλουτοκρατίας. Καταρχήν, είναι λάθος ως τακτική: Άμα ο κόσμος πιστεύει ότι όλοι είναι το ίδιο, γιατί να προτιμήσει εσένα; Για τα όμορφα μάτια σου; Να γιατί όλο και πιο συχνά τα κόμματα επιλέγουν ανεξάρτητες προσωπικότητες «γλάστρες».
Η απάντηση στην αρχική ερώτηση, λοιπόν, είναι πως… η αριστερή κότα έκανε το ερμαφρόδιτο αβγό. Η βαθμιαία απομάκρυνση των κομμάτων της Αριστεράς από τις βασικές τους αρχές έδιωξε και τον κόσμο της από αυτά. Μπορεί σήμερα ο μαρξισμός να μοιάζει ξεπερασμένος – είναι όντως σε πολλά σημεία, όχι μόνο στην εφαρμογή του: Έχουν αλλάξει πολλά στις οικονομικές σχέσεις, όπως π.χ. η διαφορά των επενδυτικών-χρηματοπιστωτικών funds από το δημιουργικό-παραγωγικό κεφάλαιο. Ωστόσο, η εκμετάλλευση των εργαζομένων στο σημερινό καπιταλιστικό καθεστώς παραμένει η ίδια –παρά τα παραπλανητικά «κοκκαλάκια» κοινωνικών παροχών που τους πετά η εξουσία για να μην εντείνεται πολύ η αντίδραση–, όπως και η υπεραξία που συνεχίζουν να παράγουν υπέρ του κεφαλαίου. Πώς γίνεται, λοιπόν, να εξυπηρετούνται συγχρόνως τα συμφέροντα όλων από τον ίδιο πολιτικό σχηματισμό;
Αν πάρουμε το ΑΚΕΛ ως παράδειγμα, διαπιστώνουμε ότι επιμένει στο μοντέλο-αχταρμά: «Κινητήρια δύναμή μας είναι η πολιτική διαφορετικότητα», διακήρυξε πρόσφατα ο γ.γ. Στέφανος Στεφάνου, αναγγέλλοντας το «άνοιγμα στην κοινωνία» με… νέο λογότυπο και «φρεσκαρισμένο» λουκ, που εκφράζεται από το (αφόρητα κοινότοπο) σύνθημα «με το βλέμμα στο μέλλον». Αλλά η διαφορετικότητα είναι καλή στην κοινωνία όσον αφορά, π.χ., την καταγωγή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τα ήθη και έθιμα ή τον πολιτισμό, όχι όμως στην πολιτική. Το ΑΚΕΛ καλεί σε συμπόρευση τις προοδευτικές δυνάμεις και πρόσωπα, χωρίς όμως να περιγράφει τα χαρακτηριστικά τους – ακόμα χειρότερα, «χωρίς απαραίτητα να υπάρχει ιδεολογική ταύτιση» μαζί τους! Πώς εννοεί, άραγε, τον προοδευτισμό; Μήπως δεν αντιλαμβανόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο την έννοια της ιδεολογίας; «Πλατύ κόμμα της Αριστεράς, λαϊκό κόμμα των εργαζομένων» ήταν η ιδεολογική ταυτότητα του ΑΚΕΛ κατά την ίδρυσή του, η οποία ισχύει και σήμερα σύμφωνα με τον Στεφάνου. Αν δεν ταυτίζεσαι με αυτήν, τι είδους προοδευτική δύναμη είσαι; Με τον εργαζόμενο αλλά και με τον μεγαλοεπιχειρηματία, με τις τράπεζες και με τον πλούτο;
Η ουδετερότητα ποτέ δεν υπήρξε καλή, «αν δεν είσαι μαζί μας, είσαι εναντίον μας». Το ΑΚΕΛ θέλει οι Νέες Δυνάμεις του να διευρυνθούν με προσωπικότητες ή οργανωμένα σύνολα που έχουν κοινές πολιτικές προσεγγίσεις. Ποιες είναι, επιτέλους, αυτές οι προσεγγίσεις; Σύμφωνα με τον Ανδρέα Μαυρογιάννη, υποψήφιο του κόμματος στις τελευταίες Προεδρικές, είναι «πέρα από ιδεολογικές, φιλοσοφικές, πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις… με κοινές αρχές και αξίες… αγάπη προς τον άνθρωπο, ελευθερία, δικαιοσύνη, ισότητα, αλληλεγγύη, ανθρωπιά, πρόοδο ενταγμένη στην υπηρεσία ενός καλύτερου κόσμου… η πολυμορφία είναι πλούτος και ενώνει, στο Κυπριακό, στην Παιδεία, στην Υγεία, στο κοινωνικό συμβόλαιο…». Ο Στεφάνου προφανώς συμφωνεί, άλλωστε οι απόψεις του Μαυρογιάννη του είναι στο ίδιο ωραιοποιημένο, ουδέτερο πνεύμα που είναι της μόδας και στην Αριστερά.
Έλα όμως που όλες αυτές οι αρχές και αξίες (πρέπει να) εδράζονται σε κοινές ιδεολογικές κ.λπ. πεποιθήσεις και ενώνουν μόνο όταν δεν είναι «πέρα από αυτές» αλλά πολύ συγκεκριμένες. Η ισότητα και ο καλύτερος κόσμος δεν είναι για όλους το ίδιο πράγμα. Δεν συμφωνούν οι πάντες στο ποιο είναι το ιδανικό «κοινωνικό συμβόλαιο» ή στο πώς νοείται η πρόοδος και η δικαιοσύνη, ούτε η λύση του Κυπριακού και η ελευθερία. Τα διαπλεκόμενα οικονομικο-πολιτικά συμφέροντα, μαζί και η Εκκλησία, δεν έχουν καμιά σχέση με την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη ούτε είναι ποτέ πιθανό να συνεργαστούν με βάση «κοινές πολιτικές προσεγγίσεις», όπως προτείνει το ΑΚΕΛ.
Όσο, λοιπόν, τα κόμματα της Αριστεράς θα προσπαθούν να συμβιβάσουν τα ασυμβίβαστα με τέτοιον αφελή τρόπο, όσο αντιμετωπίζουν την πολιτική ως ζήτημα δημοσίων σχέσεων, με το βλέμμα μόνο στα εκλογικά ποσοστά ως απόδειξη επιτυχίας ή αποτυχίας, τόσο οι εργαζόμενοι πολίτες θα απομακρύνονται. Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος που περιμένει την Αριστερά να δώσει απαντήσεις και λύσεις στα προβλήματά του. Μήπως την είδατε πουθενά;
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 30.07.2023
