Έχουν παρέλθει δύο χρόνια από τότε που ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είχε καθίσει κάτω και συζήτησε πραγματικά τον διορισμό ενός απεσταλμένου στο Κυπριακό.
Είχε, μάλιστα τότε, τον Σεπτέμβρη του 2021, φτάσει σχεδόν στο να ανακοινώσει την συμφωνία για διορισμό. Και θα το έπραττε εάν, λίγο πριν εκδοθεί ανακοίνωση, δεν μεσολαβούσε παρέμβαση της Τουρκίας. Από εκείνη τη συνάντηση που είχε ο ΓΓ ΟΗΕ με τους δύο ηγέτες το μόνο που έχει αλλάξει στο διάστημα των δυο ετών είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ή Ελληνοκύπριος ηγέτης). Όλα τα άλλα παραμένουν ως έχουν: ίδιος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, ίδιος ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, ίδιες απαιτήσεις από την τουρκική πλευρά για αναγνώριση κυριαρχικής ισότητας.
Οι εκλογικές διαδικασίες, τις οποίες η πλευράς των Ηνωμένων Εθνών χρησιμοποιούσε από καιρού εις καιρό ως πρόφαση για να μην κάνει κάτι στο θέμα του απεσταλμένου, έχουν πλέον παρέλθει και δεν έπονται άλλες σύντομα. Ως εκ τούτου—για να χρησιμοποιήσουμε μια προσφυγή προσέγγιση του διεθνούς παράγοντα που ακούμε συχνά—η τρέχουσα περίοδος προσφέρεται, υπάρχει ένα παράθυρο ανοικτό, για να γίνουν κινήσεις προς την κατεύθυνση της επανέναρξης των συνομιλιών. Στο παρελθόν τα Ηνωμένα Έθνη είχαν χρησιμοποιήσει τον αντιπρόσωπο του ΓΓ στην Κύπρο ως το άτομο που κινείτο μεταξύ των δύο πλευρών στο νησί για να πετύχει άρση του αδιεξόδου. Είναι, ωστόσο, εμφανές ότι δεν υπάρχει ανάλογης εμβέλειας άτομο το οποίο ο ΓΓ να εμπιστευθεί για να αναλάβει αυτό το ρόλο και να έχει κάποιο αποτέλεσμα.
Είναι λοιπόν αναγκασμένος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών να βρει διέξοδο εάν όντως εννοεί στα όσα φέρεται να έχει αναφέρει στους συνομιλητές του το προηγούμενο διάστημα. Ό,τι δηλαδή και ο ίδιος θέλει να προχωρήσει η διαδικασία στο Κυπριακό και να ανοίξει ο δρόμος για διαπραγματεύσεις. Για να ανοίξει όμως ο δρόμος, όπως όλες οι πλευρές δείχνουν να συμφωνούν, θα πρέπει να υπάρξει κοινό έδαφος. Και αυτή στη στιγμή, ως έχουν τα πράγματα, δεν υπάρχει κοινό έδαφος ανάμεσα στην ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή/τουρκική πλευρά. Και ενόσο δεν υπάρχει κοινό έδαφος ανάμεσα στις δύο πλευρές η επανεκκίνηση στο Κυπριακό δεν πλησιάζει. Γι’ αυτό και η τουρκική πλευρά φροντίζει συνεχώς να συντηρεί μια κατάσταση πραγμάτων που θα αποθαρρύνουν τον ΓΓ να κάνει νέα κίνηση στο Κυπριακό.
Μια απόφαση από πλευράς Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για απεσταλμένο στο Κυπριακό δεν θα είναι απλώς ένας ακόμα διορισμός από τον διεθνή οργανισμό. Μια τέτοια κίνηση από πλευράς ΓΓ έχει διπλή σημασία: Α) Θα υπενθυμίσει σε όλους ποια είναι τα Ηνωμένα Έθνη και ποιος είναι ο ρόλος τους στη διεθνή σκηνή, και παράλληλα θα δείξει αποφασιστικότητα και όχι αναβλητικότητα στο Κυπριακό, και Β) Θα αναγκάσει όλους όσους εμπλέκονται στο Κυπριακό να βγουν μπροστά με συγκεκριμένες θέσεις και να εργαστούν προς την κατεύθυνση της επανέναρξης των προσπαθειών.
Μια απόφασης για διορισμό αποσταλμένου στο Κυπριακό εξυπηρετεί και τις δύο πιο πάνω αναφορές καθώς, θα δείξει την αποφασιστικότητα των Ηνωμένων Εθνών και παράλληλα θα σπρώξει τις δύο πλευρές πίσω στο τραπέζι των συνομιλιών. Ο,τιδήποτε άλλο θα είναι απλώς νερό στο μύλο των τουρκικών ενεργειών στο Κυπριακό. Και παράλληλα θα ακυρώνει και τα όσα πριν από μία εβδομάδα το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είχε διαμηνύσει μέσω της Δήλωσης στον Τύπο για την κρίση στην Πύλα, με την είσοδο των Τούρκων στη νεκρή ζώνη και το ξυλοδαρμό ειρηνευτών. Το ΣΑ ΟΗΕ κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές να καταλήξουν σε μα συμφωνία για το διορισμό απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών σύμφωνα με την πρόταση του ΓΓ. Και η χρονική συγκυρία που επέλεξε το ΣΑ ΟΗΕ να στείλει το μήνυμα αυτό μόνο τυχαία δεν είναι.
