Ο πρώην υπουργός Παιδείας και καθηγητής Εξελικτικής Ψυχολογίας Ανδρέας Δημητρίου, επιρρίπτει μεγάλο (το μεγαλύτερο μάλλον) μέρος της ευθύνης στους εκπαιδευτικούς για τις πολύ χαμηλές επιδόσεις των μαθητών της Κύπρου στην έρευνα PISA 2022. Σε δηλώσεις του σε διάφορα ΜΜΕ χαρακτήρισε ως ανεπαρκή την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. «Η εκπαίδευση των καθηγητών Μέσης Εκπαίδευσης σε Κύπρο και Ελλάδα είναι ακατάλληλη» είπε. «Τα ελληνικά και τα κυπριακά πανεπιστήμια δεν εκπαιδεύουν εκπαιδευτικούς Μέσης Εκπαίδευσης. Οι όποιες επιμορφώσεις γίνονται εντός της Υπηρεσίας μετά το διορισμό, δεν επαρκούν. Εκπαιδεύουν ειδικούς στο αντικείμενο, μαθηματικούς, χημικούς, φυσικούς κ.λπ. όχι όμως εκπαιδευτικούς». Διευκρίνισε ακόμα πως οι καθηγητές θα πρέπει να γνωρίζουν τι συμβαίνει στη σκέψη του έφηβου μαθητή, πως να μεταδώσουν τη δυνατότητα διαχείρισης άγνωστων πληροφοριών και παραγωγής συγκροτημένης ερμηνείας. Χαρακτήρισε ακόμα τα αναλυτικά προγράμματα εκτός εποχής.
Οι επισημάνσεις αυτές δεν αποτελούν κάτι νέο. Εδώ και δεκαετίες έχουν εντοπιστεί και έχουν ειπωθεί με τα ίδια ή με διαφορετικά λόγια. Στις δεκαετίες αυτές έγιναν πολυάριθμες ούτω καλούμενες μεταρρυθμίσεις. Κάθε φορά που άλλαζε κυβέρνηση και υπουργός εισαγόταν και μία νέα «καινοτομία» κατόπιν εισήγησης από διάφορες επιτροπές. Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που βλέπουμε σήμερα. Κάθε συμμετοχή στην PISA δείχνει όλο και χειρότερα αποτελέσματα.
Μία πτώση είχαν πολλές χώρες η οποία αποδίδεται στην πανδημία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα πάντα με τον κ. Δημητρίου «όλα τα παιδιά έχουν ένα κινητό ή μια ταμπλέτα, μπαίνουν στο Tik Tok, στο Facebook κ.λπ., που σημαίνει ότι πετούν κυριολεκτικά από πληροφορία σε πληροφορία χωρίς βάθος και συγκρότηση». Αυτό βέβαια αφορά όλες τις χώρες. Πως όμως οι άλλες χώρες τα καταφέρνουν; Πως γίνεται με τόσα που ξοδεύονται στην εκπαίδευση, όχι μόνο χρήματα αλλά και χρόνος στο να συζητάμε τα κακά του εκπαιδευτικού συστήματος, το 61% των 15χρονων να μην έχει τις απαραίτητες δεξιότητες στην Κατανόηση Κειμένου, το 53% στα Μαθηματικά και το 52% στη Φυσική;
Η έρευνα δεν είναι θέσφατο. Είναι όμως ένα εργαλείο όπως παραδέχεται ακόμα και η ίδια η υπουργός Παιδείας η οποία, ως καινούρια στην θέση που βρίσκεται, δεν προσπάθησε να δικαιολογήσει τα αποτελέσματα. «Το εκπαιδευτικό σύστημα χρήζει αλλαγής», είπε, τονίζοντας ότι είναι προσκολλημένο στη ξερή γνώση. «Αν και με αυτά δεν ταρακουνηθούμε, τότε δεν ξέρω τι άλλο πρέπει να γίνει».
Καλές οι παραδοχές, στην πράξη όμως; Σε μια χώρα όμως που μοιάζει να έχει παρερμηνεύσει το νόημα της αριστείας, τι να περιμένει κανείς; Αν βρεθεί κάποιος σε τελετή αποφοίτησης, θα δει μία παρέλαση αρίστων. Στις αποφοιτήσεις δε των νηπιαγωγείων τα νήπια αποφοιτούν φορώντας τήβεννο. Στις διεθνείς έρευνες όμως δεν αριστεύουμε.