The Iron Dream: Γραμμένο από τον… Αδόλφο Χίτλερ, διά χειρός Norman Spinrad, το (αντι)ναζιστικό βιβλίο επιστημονικής φαντασίας που κυκλοφόρησε το 1972.
Ο Νόρμαν Σπίνραντ (Norman Spinrad, NY 1940–) είναι από τους αγαπημένους μου συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, ιδιαίτερα πολιτικής. Το πιο γνωστό, ίσως, βιβλίο του είναι «Οι Πράκτορες του Χάους» (Agent of Chaos, 1967), όμως ο τίτλος αναφέρεται σε ένα άλλο βιβλίο του, γραμμένο το 1972, το «Σιδερένιο Όνειρο» (Εκδόσεις των Συναδέλφων, 2020). Ανήκει στην κατηγορία της Εναλλακτικής Ιστορίας και υποτίθεται ότι γράφτηκε το 1959 από τον Αδόλφο Χίτλερ, έναν άσημο, μισότρελο Αυστριακό που μετανάστευσε στη Γερμανία και μετά στις ΗΠΑ, όπου έκανε τον εικονογράφο κόμικς και τον συγγραφέα βιβλίων φαντασίας. Στη δική του πραγματικότητα, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Σοβιετικοί έχουν καταλάβει την Ευρώπη και τη Βρετανία, ενώ ο Χίτλερ, ο οποίος είχε σχέσεις με ένα ασήμαντο ναζιστικό γκρουπούσκουλο χωρίς απήχηση στη Γερμανία, γράφει στη Νέα Υόρκη ένα απόλυτα ρατσιστικό φασιστικό σκουπίδι.
Ο Σπίνραντ πρέπει να προσπάθησε πάρα πολύ για να γράψει τόσο άσχημα και προβοκατόρικα, αποκρύβοντας τις πραγματικές απόψεις του, στην προσπάθεια να αποδώσει το στυλ ενός παράφρονα ρατσιστή, φαλλοκράτη και μιλιταριστή. Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο τέτοιο παράδειγμα συγγραφέα, ο οποίος γράφει με σκοπό να ενοχλήσει και να προβληματίσει, μιμούμενος προς τούτο το κακό λογοτεχνικό ύφος της δικής του εκδοχής του Χίτλερ. Ο οποίος, στη φανταστική βιογραφία του ως ο συγγραφέας που γράφει το βιβλίο-μέσα-στο-βιβλίο «Ο Άρχοντας της Σβάστικας», πεθαίνει από τεταρταίο πυρετό λόγω επιπλοκών από σύφιλη στις ΗΠΑ και κερδίζει το βραβείο Hugo μετά θάνατον.
Ομολογώ ότι δυσκολεύτηκα πολύ να παρακολουθήσω την παραληρηματική περιγραφή της ιστορίας του Φέρικ Τζάγγαρ, ενός «αληθινού ανθρώπου», που καταλύει τη δημοκρατία και παίρνει την εξουσία στη Χελντονία (από το held, ήρωας στα γερμανικά). Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο μετά από πυρηνικό πόλεμο, εξαιτίας του οποίου οι περισσότεροι επιζήσαντες είναι απαίσιοι μεταλλαγμένοι (οι χαρακτηρισμοί του Χίτλερ/Σπίνραντ είναι αηδιαστικά ρατσιστικοί) με λίγους γονιδιακά ανέγγιχτους «αληθάνθρωπους», ρωμαλέους ξανθούς άντρες – ούτε μια γυναίκα δεν εμφανίζεται ως χαρακτήρας στην αφήγηση, προφανώς όχι τυχαία. Ο Τζάγγαρ σε χρόνο μηδέν καθαρίζει από τη «γενετική μόλυνση» τη Χελντονία και τα γειτονικά κράτη με στρατιές μαυροντυμένων SS, σε 400 απίστευτα ενοχλητικές σελίδες γεμάτες ρατσισμό και «πατριωτικούς» λόγους, περιγραφές σκοτωμών και μαχών χωρίς κανένα συναίσθημα απέναντι στη διαφορετικότητα… Γιατί το έκανε αυτό ο Σπίνραντ;
Η εξήγηση αποκαλύπτεται στο επίμετρο του βιβλίου, γραμμένο υποτίθεται το 1959 από τον (φανταστικό) κριτικό Όμηρο Γουίπλ: Σε 15 σελίδες αποδομεί συστηματικά το βιβλίο, «το οποίο επιδεικνύει πλήθος στοιχείων διανοητικής παρέκκλισης από πλευράς του συγγραφέα». Ενδιαφέρον είναι το ότι ο υποθετικός κ. Γουίπλ αναρωτιέται σε ένα σημείο πώς θα ήταν δυνατόν «ένα ολόκληρο έθνος να έπεφτε στα πόδια ενός ηγέτη απλώς και μόνο χάρη σε μαζικές επιδείξεις δημόσιου φετιχισμού, άγρια κραυγαλέου φαλλικού συμβολισμού», συμπεραίνοντας ότι «μια τέτοια μαζική ψύχωση δεν θα μπορούσε να συμβεί στον πραγματικό κόσμο». Για τον Τζάγγαρ, γράφει ότι «είναι ένας ηγέτης που δεν έχει καθόλου αμφιβολίες για τίποτα», επομένως «στους εχθρούς της αληθινής ανθρωπότητας δεν αξίζει κανένα έλεος και οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον τους είναι πέρα από κάθε ηθική αποδοκιμασία». Σας θυμίζει κάτι από την επικαιρότητα;
«Φυσικά ένας τέτοιος άνδρας θα μπορούσε να αποκτήσει εξουσία μόνο στις εξωφρενικές φαντασιώσεις ενός μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας», αποφαίνεται με σιγουριά ο Γουίπλ. «Διότι στην ουσία ο Φέρικ Τζάγγαρ είναι ένα τέρας: Ένας νάρκισσος ψυχοπαθής με παρανοϊκές εμμονές». Ο Σπίνραντ αναφέρεται στην –ήδη διαφαινόμενη από τη δεκαετία του ’70– ναζιστική αναβίωση, θέλοντας να δείξει με το ακραίο βιβλίο του τον παραλογισμό της φασιστικής ιδεολογίας. «Είμαστε τυχεροί», καταλήγει στον επίλογο το alter ego του, ο Όμηρος Γουίπλ, «που ένα τέρας όπως ο Φέρικ Τζάγγαρ θα παραμείνει για πάντα φυλακισμένο στις σελίδες της επιστημονικής φαντασίας, ένα εμπύρετο σιδερένιο όνειρο ενός νευρωτικού συγγραφέα με το όνομα Αδόλφος Χίτλερ». Στον κόσμο του κ. Γουίπλ, ίσως, αφού στον δικό μας πραγματικό κόσμο η Ιστορία εξελίχθηκε διαφορετικά – και όχι μόνο σε σχέση με τον Χίτλερ.
Στη Δ. Γερμανία το βιβλίο του Σπίνραντ απαγορεύτηκε μόλις εκδόθηκε, ενώ το Ναζιστικό Κόμμα των ΗΠΑ το πρότεινε με ενθουσιασμό… Στον διχασμένο κόσμο της εποχής ξεχώρισε η κριτική της Ούρσουλα Λε Γκεν: «Είμαστε αναγκασμένοι […] να σκεφτούμε τον εαυτό μας: Τις ηθικές μας υποθέσεις, τις ιδέες μας περί ηρωισμού, […] τους δίκαιους πολέμους μας. Εκείνο που προσπαθεί να μας πει ο Σπίνραντ, είναι ότι αυτό συμβαίνει εδώ και τώρα». Αν αυτά τα έλεγε το 1973, όλοι βλέπουμε, ελπίζω, τι συμβαίνει σήμερα, που ξεφυτρώνουν παντού κερδίζοντας τις μάζες πολλά τέτοια τέρατα, διεστραμμένες προσωπικότητες όπως ο Πούτιν, ο Τραμπ ή ο Κιμ Τζονγκ-ουν, ο Αργεντινός Χαβιέρ Μιλέι, ο Ολλανδός Βίλντερς, ο Νετανιάχου και τόσοι άλλοι που καραδοκούν, θυμίζοντας τον Τζάγγαρ και τον Χίτλερ – τον αληθινό, όχι τον υποτιθέμενο συγγραφέα του «Άρχοντα της Σβάστικας». Πώς είναι δυνατόν να επιτρέπουμε στο αδιανόητο, στο σιχαμερό «σιδερένιο όνειρο» τέτοιων ανθρώπων να γίνεται πραγματικότητα χωρίς να αηδιάζουμε και να αντιδρούμε;
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 10.12.2023
