«Είναι απογοητευτικό γιατί εγκαταλείψαμε τις γυναίκες θύματα μαζικών βιασμών από τον τουρκικό στρατό εισβολής το 1974» είπε η Σκεύη Κουκουμά στη συζήτηση της Τρίτης 28ης Νοεμβρίου 2023 που διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Frederick και το ίδρυμα «ΖΩΗ κατά της Εμπόλεμης Βίας» («ZOE vs War Violence»). «Το στίγμα και το ταμπού, δεν μας άφησαν να τις δούμε και να τις στηρίξουμε», πρόσθεσε. «Είναι πολύ σημαντικό – συνέχισε – ότι μετά από 40 περίπου χρόνια (το 2015-2016) καταφέραμε να αναγνωρισθούν ως παθούσες, όμως ήταν χειρότερος ο πόνος που βίωσαν μετά το 1974, μέσα στην οικογένεια τους, μέσα στον επαγγελματικό τους χώρο και στην κοινωνία, από τον πόνο της εμπειρίας του ίδιου του βιασμού».
Η Σκεύη Κουκουμά με έφερε πρόσφατα σε επαφή με 73χρονη πρόσφυγα από χωριό της κατεχόμενης περιοχής Κυθρέας, θύμα πολλαπλών, συστηματικών και άγριων βιασμών και κακοποιήσεων, μαζί με δεκάδες άλλες νεαρές Ελληνοκύπριες, από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβρη 1974, από Τούρκους στρατιώτες στα κατεχόμενα χωριά Παλαίκυθρο και Βώνη. Ήταν τότε 24 χρονών, παντρεμένη με ένα παιδί δύο χρονών. Μού μίλησε βαριανασαίνοντας. «Μέχρι τώρα υποφέρω ψυχολογικά και σωματικά, έχω ψηλή πίεση και διαβήτη και προβλήματα στα έντερα…Τώρα που τα περιγράφω αναστατώνομαι…Βλέπω εφιάλτες μέχρι σήμερα. Μου έμεινε αυτό το άγχος και δεν μπορώ ν’ αναπνεύσω όταν στενοχωρηθώ. Με βίαζαν κάθε μέρα ο ένας μετά τον άλλο…ενώ ούρλιαζα και τους παρακαλούσα να με λυπηθούν.
Έρχονταν κάθε νύχτα και βίαζαν κοπέλες…και κάποιες τις άρπαζαν ενώ κρατούσαν τα μωρά τους που έκλαιγαν… Είχα γίνει ένα κουρέλι, ένιωθα μια άψυχη κάσα…είχα αδυναμίες, αιμορραγούσα, αρρώστησα πολύ… Ήταν μια κόλαση… Όταν μάς απελευθέρωσαν τον Οκτώβρη και είδα τον άνδρα μου για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο, τού τα είπα όλα και μού είπε «εγώ θα μείνω μαζί σου γιατί σε αγαπώ…για μένα έχει σημασία που είσαι ζωντανή κι εσύ και το μωρό μας». Η συνομιλία μας έγινε στην παρουσία του συζύγου της, που δεν την εγκατέλειψε, όπως εγκατέλειψαν πολλοί, άλλα θύματα. Μισό αιώνα μετά, υπάρχει ακόμα το θέμα του τραύματος. Εκείνη το ανοίγει κάθε μέρα με το νυστέρι της μνήμης της, εκείνος το κλείνει κάθε μέρα με το νυστέρι της αγάπης του…
