Στα πολλά που είχαμε ακούσει από τον Νίκο Χριστοδουλίδη κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, είχαμε ξεχωρίσει δύο διακηρύξεις. Η πρώτη ήταν για ενεργότερη και πρωταγωνιστική εμπλοκή της Ε.Ε. στο Κυπριακό -κορωνίδα των διακηρύξεων του υποψήφιου προέδρου- για «επανέναρξη και ουσιαστική επικουρία των διαπραγματεύσεων», που μετεκλογικά πήρε τη μορφή «μεγάλης διπλωματικής προσπάθειας για τον διορισμό μιας ισχυρής πολιτικής προσωπικότητας…».
Η δεύτερη, ήταν η «αναβίωση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος». Παρόλο που ο ψηφοθηρικός σκοπός της ανασκάλευσης του δεύτερου ζητήματος ήταν εμφανής, εντούτοις ο διαδοχικός τρόπος που τέθηκε από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, προκάλεσε εύλογες απορίες. Η μια είχε να κάνει με το κατά πόσο υπήρχε στην Ελλάδα άτομο, σοβαρό πάντα, που να έθετε τη δεδομένη στιγμή ένα τέτοιο ζήτημα. Η άλλη απορία είχε να κάνει με το κατά πόσο η εμφανής ακράτεια λόγων του Νίκου Χριστοδουλίδη – και εννοώ τις φιοριτούρες / τις σάλτσες / τις ουρές που συχνά βάζει όταν μιλά, θαρρείς και δεν ξέρει ή δυσκολεύεται, διπλωμάτης άνθρωπος, να βάλει τελεία- ενδέχεται να δημιουργεί προβλήματα.
Θυμίζω πως τα της αναβίωσης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2022, όταν ο Νίκος Χριστοδουλίδης μιλώντας σε Κύπριους στην Αθήνα, είπε: «Αθήνα και Λευκωσία θα πρέπει να έχουν μια ειλικρινή συζήτηση για τις δυνατότητες ουσιαστικής αναβίωσης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, αν κάτι τέτοιο είναι επιχειρησιακά εφικτό». Δυο μήνες μετά, τον Γενάρη του 2023, μιλώντας σε προεκλογική στη Λάρνακα, είπε: «Η Κύπρος θα είναι ένας ισχυρός εταίρος στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, με ισχυρή αποτρεπτική ισχύ και είναι καιρός – και εμείς θα το κάνουμε πράξη – αναβίωση του ενιαίου αμυντικού δόγματος». Στο Ράδιο Πρώτο, μερικές μέρες μετά, ήταν πιο επεξηγηματικός: «Μια από τις πρώτες ενέργειές μας και το συζήτησα στην Αθήνα, θα είναι η αναβίωση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος», είπε. Εξήγησε πως δεν θα είναι σύνθημα, «…όχι να λέμε ωραία λόγια.. να πετούν πάνω από την Κύπρο μια φορά κάθε έξι μήνες και να νιώθουμε καλά και ωραία. Μιλώ επιχειρησιακά, το έχω συζητήσει και με τον πρωθυπουργό και με τον υπουργό άμυνας όταν ήμουν στην Ελλάδα. Το συμπέρασμα των συζητήσεων είναι ότι στο επίπεδο της Αεροπορίας μετά την τελευταία ενίσχυση της Ελλάδος, μπορεί να γίνει άμεσα. Αναφορικά με το ναυτικό, μετά το 2024 μετά την ενίσχυση που θα κάνει..». Τέλος, το διαβάσαμε και στο προεκλογικό του πρόγραμμα: «Μελετούμε σε συνεργασία με την Ελληνική Κυβέρνηση την προοπτική ουσιαστικής αναβίωσης του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Κύπρου-Ελλάδας, σε επιχειρησιακό επίπεδο».
Βεβαίως, το τροπάριο άλλαξε στη συνέχεια. Όταν επισκέφτηκε την 33η Μοίρα Καταδρομέων ως πρόεδρος, πλέον, της Κυπριακής Δημοκρατίας, μίλησε γενικά για περεταίρω ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος. Μάλιστα υπέδειξε στους δημοσιογράφους πως: «Δεν πρέπει, στον τομέα της Άμυνας ειδικότερα, να επηρεαζόμαστε όλοι μας ή οποιοσδήποτε από εμάς, από ωραίες δημόσιες δηλώσεις, επικοινωνιακές προσεγγίσεις…»! Οπόταν, επιβεβαιώσαμε μεν τα της ακράτειας, αλλά η απορία για τα τυχόν προβλήματα που αυτή μπορεί να δημιουργήσει, αιωρείται.
Όσον αφορά τη δεύτερη διακήρυξη, την ἀνά τάς ρύμας καί τάς ἀγυιάς του πλανήτη μεγάλη διπλωματική εκστρατεία για τον διορισμό από την Ε.Ε μιας ισχυρής πολιτικής προσωπικότητας που θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό και επικουρικό ρόλο στο Κυπριακό, να θυμίσω ότι την 8η Ιουνίου, ημέρα Πέμπτη, ενώ ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης βρισκόταν στον αυτοκινητόδρομο, μέσα στο προεδρικό αυτοκίνητο, καθοδόν προς τη Λεμεσό προκειμένου να εγκαινιάσει έκθεση φωτογραφίας για την Αμμόχωστο, είχε δεχθεί ένα σημαντικό τηλεφώνημα. Τόσο σημαντικό και χαρμόσυνο που, με το που έφτασε στη Λεμεσό, το ανακοίνωσε στους επισκέπτες της έκθεσης. «Ερχόμενος στη Λεμεσό από τη Λευκωσία, έγινα αποδέκτης ενός τηλεφωνήματος βάσει του οποίου φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές για την ενεργότερη εμπλοκή της ΕΕ στο Κυπριακό», είπε. Να θυμίσω επίσης πως τις μέρες που προηγήθηκαν του σημαντικού και αισιόδοξου τηλεφωνήματος και στο πλαίσιο πάντα της μεγάλης εκστρατείας, είχε γίνει πολλή συζήτηση για την Άνκελα Μέρκελ, το όνομα της οποίας ανέφερε ο πρόεδρος ως παράδειγμα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου. Στο εσωτερικό, πολλοί εμφανίζονταν πεπεισμένοι πως η αναφορά του προέδρου δεν ήταν καθόλου τυχαία, ήταν σίγουροι πως κάτι συγκεκριμένο είχε λεχθεί στη συνάντηση που είχε με τον Όλαφ Σολτς, ενώ ορισμένοι το πήγαιναν ένα βήμα παραπέρα, βλέποντας παρασκηνιακό ρόλο του Νίκου Αναστασιάδη, όταν έσπευσε να συναντηθεί με την τέως καγκελάριο, λίγο προτού συνταξιοδοτηθεί. Έκτοτε… ουδέν!
Τη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε δυο εξελίξεις υψηλού πολιτικού ενδιαφέροντος. Το ένα είναι η «Διακήρυξη των Αθηνών – Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας» που Ελλάδα – Τουρκία, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψαν την Πέμπτη, ύστερα από μια μακρά περίοδο έξαρσης. Ανεξαρτήτως των όσων έχουμε να πούμε -σε μεταγενέστερο στάδιο- για τη νέα φάση που περνά η σχέση Αθηνών – Άγκυρας, η πολύ καλά προετοιμασμένη και ακόμα καλύτερα συντονισμένη κατά την εκτέλεσή της χορογραφία που είδαμε στην Αθήνα, ήταν ασφαλώς προϊόν προσπάθειας και προετοιμασίας πολλών μηνών, που περιλαμβάνει και την περίοδο κατά την οποία ο Νίκος Χριστοδουλίδης διατεινόταν ότι συζητούσε με την ελληνική κυβέρνηση την αναβίωση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος.
Η δεύτερη εξέλιξη ήταν η είδηση για τον διορισμό -εν αναμονή επίσημης ανακοίνωσης του ΟΗΕ- της τέως υπουργού εξωτερικών της Κολομβίας, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, ως απεσταλμένης του ΟΗΕ στο Κυπριακό. Η τουρκική πλευρά δήλωσε ότι συναίνεσε στον διορισμό της «με την προϋπόθεση ότι δεν θα αναζητηθεί κοινό έδαφος για ομοσπονδία, αλλά θα προσπαθήσει να βρει το κοινό έδαφος στη βάση δύο κρατών» και όλοι μας γνωρίζουμε ήδη εδώ και καιρό ότι η αποστολή της απεσταλμένης του Αντόνιο Γκουτέρες, είναι να ψάξει να δει αν υπάρχει ή όχι έδαφος για «να συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε». Ελπίζω μόνο η Άνκελα Μέρκελ να μην έχει ραφτεί, διότι η στιγμή εμφάνισης του πρωταγωνιστικού και επικουρικού ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παρουσιάσει μικρή καθυστέρηση…
