Ο Νίκος Δήμου το είχε καταλάβει πολύ πριν την Eurostat. Και το βιβλίο του «Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας» έχει κάνει, από το 1975 μέχρι σήμερα, 32 εκδόσεις σε οκτώ γλώσσες.
Στην ετήσια έκθεση της Eurostat για τους «δείκτες ποιότητας ζωής», φέτος τα πρωτεία κατάλαβε η Αυστρία με βαθμολογία 7,9 στα 10 και ακολουθούν στη δεύτερη θέση ισόβαθμες (7,7) η Πολωνία, η Φινλανδία και η Ρουμανία. Οι Έλληνες, είναι ανάμεσα στους 5 πιο δυστυχισμένους λαούς της Ευρώπης, μαζί με τις Κροατία (6,8), Γερμανία (6,5), Μαυροβούνιο (5,8) και Βουλγαρία στην τελευταία θέση (5,6). Οι Κύπριοι είμαστε κάπου στη μέση, που δεν είναι κι άσχημα, ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως είμαστε στα ίδια επίπεδα με το Λουξεμβούργο, την Εσθονία και την Ιταλία.
Εκτός από τους αφορισμούς που κατέγραψε πριν μισό αιώνα ο Νίκος Δήμου, πολλοί από τους οποίους χαρακτηρίζουν και εμάς, η ελληνική πραγματικότητα όπως εκφράζεται μέσα από τις ειδήσεις, δεν μπορεί να παράγει ευτυχία: Ένας σκύλος κακοποιήθηκε σεξουαλικά μέχρι που πέθανε βασανιστικά και έγινε ο κακός χαμός. Μέχρι και μποϋκοτάζ της περιοχής ως τουριστικός προορισμός. Τρείς σκύλοι κατασπάραξαν μία γυναίκα που ζούσε στο διπλανό σπίτι με τον ιδιοκτήτη τους. 71χρόνος δολοφόνησε τη σύντροφο του και όταν συνελήφθη, δήλωσε κυνικά «τι έγινε, ένας άνθρωπος λιγότερος».
Αυτά, συν άλλα, σε μια μόνο βδομάδα. Και πιο πριν: Δύο τρένα συγκρούονται μετωπικά και 57 άνθρωποι πεθαίνουν, μια ολόκληρη επαρχία πνίγεται στη βροχή, δεκάδες άνθρωποι μένουν άστεγοι και εκατοντάδες χάνουν την περιουσία τους. Στο Μάτι 120 νεκροί και κάθε χρόνο χιλιάδες εκτάρια δασικών περιοχών αλλά και οικιστικών γίνονται ολοκαύτωμα. Άνθρωποι μαχαιρώνονται στο δρόμο γιατί είναι οπαδοί άλλης ομάδας, πλοία με μετανάστες βυθίζονται στα νερά της χώρας, οι γυναικοκτονίες αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Όλα αυτά παράγουν δυστυχία ή μπορεί και να παράγονται λόγω δυστυχίας.
Παλιά νομίζαμε, όπως και στην Κύπρο πως ο ήλιος είναι αρκετός για να ενισχύει τα συναισθήματα μας και να ‘μαστε ευτυχισμένοι. Οι Σουηδοί, λέγαμε, και οι άλλοι βόρειοι έχουν ψηλά ποσοστά αυτοκτονιών γιατί είναι μουντός ο καιρός τους. Ο ήλιος όμως, παρόλο που βοηθά στην εξωστρέφεια, δεν μπορεί από μόνος του να κάνει ευτυχισμένους ανθρώπους. Το δικό μας ήλιο, το δικό μας ατμοσφαιρικό φως, δεν το έχουν ούτε η Αυστρία, ούτε η Φινλανδία, η Πολωνία κι Ρουμανία των οποίων οι πολίτες δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους.
Ένας από τους αφορισμούς του Δήμου λέει: «Οι άλλοι λαοί έχουν θεσμούς. Εμείς έχουμε αντικατοπτρισμούς». Ένας από τους παράγοντες της δυστυχίας μας, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο, είναι ακριβώς αυτός.
