Αλήθεια, πόσοι από μας μπορούμε να ανακαλέσουμε στη μνήμη το θέμα που για εβδομάδες ολόκληρες κυριαρχούσε πέρυσι τέτοιες μέρες στην παγκόσμια ειδησεογραφία; Ποιο γεγονός ήταν αυτό που μας είχε συγκλονίσει και συγκινήσει συνάμα; Σε ποια υπόθεση αφιέρωναν τότε το μεγαλύτερο μέρος τους τα δελτία ειδήσεων και οι ενημερωτικές εκπομπές; Ποιο ήταν αυτό το συνταραχτικό συμβάν για το οποίο είχαν πάρει φωτιά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με χιλιάδες αναρτήσεις, σχόλια και φωτογραφίες; Μήπως μας λέει κάτι το όνομα Μάχσα Αμινί;
Ευτυχώς για όλους όσοι ξεχνάμε, μας το θύμισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που απένειμε το Βραβείο Ζαχάρωφ 2023 για την ελευθερία της σκέψης στην αδικοχαμένη Μάχσα Αμινί και το Κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», τιμώντας με αυτόν τον τρόπο τους αγώνες όσων γενναία και ασυμβίβαστα μάχονται για την ισότητα, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία στο Ιράν.
Ας φρεσκάρουμε λοιπόν λίγο τη μνήμη μας. Η κουρδικής καταγωγής, Μάχσα Αμινί ήταν μόλις 22 ετών και επισκεπτόταν την Τεχεράνη όταν εντελώς απροσδόκητα βρέθηκε στη φυλακή και εν τέλει νεκρή. Το… «έγκλημα» που είχε διαπράξει, πληρώνοντάς το με τη ζωή της, ήταν μερικές ατίθασες τούφες μαλλιών που είχαν ξεπροβάλει από το χιτζάπ της!
Η δολοφονία της 22χρονης από τη διαβόητη Αστυνομία Ηθών επειδή δεν φορούσε… σωστά το χιτζάμπ της, αποτέλεσε τη σπίθα αφύπνισης για να ξεκινήσει μια ολόκληρη επανάσταση ενάντια στην καταπίεση, την πατριαρχία, τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό. Χιλιάδες γυναίκες, αψηφώντας τον φόβο της τιμωρίας ή και του θανάτου και γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι στην καλύτερη περίπτωση θα καταλήξουν στη φυλακή, ξεχύθηκαν στους δρόμους με σπίρτα και ψαλίδα. Έκοβαν τα μαλλιά τους σε δημόσια θεά, έκαιγαν τα χιτζάπ τους, έγραφαν ιστορία.
Κι ύστερα αίφνης το κύμα οργής εξασθένησε. Όχι των Ιρανών γυναικών βεβαίως που μάχονται ακόμη για τα αυτονόητα, αλλά όλων εμάς εδώ στη Δύση, που ούτε μπορούμε να φανταστούμε τα δεινά των μουσουλμάνων γυναικών στο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν. Εκεί όπου οι γυναίκες αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης διαλογής με άπειρους περιορισμούς και υποτυπώδη δικαιώματα. Προέκυψαν λοιπόν άλλα γεγονότα, πιο επίκαιρα και πιο «ενδιαφέροντα», κι όπως ξεχάσαμε τον πόλεμο στην Ουκρανία, έτσι ξεχάσαμε και τις γυναίκες του Ιράν.
Εκείνες όμως, παρά τις δυσμένειες, παρέμειναν εκεί. Να επιμένουν, να αγωνίζονται, να συλλαμβάνονται, να ξυλοκοπούνται και να πεθαίνουν. Ο αγώνας δεν τέλειωσε γι’ αυτές, όπως τέλειωσε για εμάς, που έχουμε την ψευδαίσθηση ότι επειδή ταχθήκαμε για λίγο στο πλευρό τους ενάντια στην καταπίεσή τους, αυτή έπαψε να υφίσταται. Ένα χρόνο μετά στο Ιράν σχεδόν τίποτα δεν έχει αλλάξει. Η Αστυνομία Ηθών, που εποπτεύει ότι οι γυναίκες τηρούν τον αυστηρό ενδυματολογικό κώδικα της χώρας, επέστρεψε δριμύτερη στους δρόμους του Ιράν. Νέο νομοσχέδιο προβλέπει μάλιστα ότι οι γυναίκες που δεν θα φορούν σωστά το χιτζάμπ τους θα τιμωρούνται με 60 βουρδουλιές και φυλάκιση 10 ετών.
Το εγχείρημα για καθεστωτική αλλαγή είναι ασύλληπτα δύσκολο, όμως ποτέ καμία επανάσταση δεν ήταν εύκολη ή αναίμακτη. Άλλωστε, η ιστορία δεν γράφεται από αυτούς που διστάζουν, αυτούς που φοβούνται ή δειλιάζουν. Η ιστορία αλλάζει με τρελούς και παράτολμους, με ριψοκίνδυνους και ιδεαλιστές, που εναντιώνονται σε κάθε λογής καταπίεση και περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ιστορία γράφεται από ανθρώπους όπως η Μάχσα Αμινί. Από ανθρώπους σαν αυτές τις γενναίες και υπέροχες γυναίκες του Ιράν.
panayiota.charalambous@phileleftheros.com
