Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων τα διαχρονικά προβλήματα στην Υγεία. Είναι κυρίως θέμα ανεπαρκούς διοίκησης.
Ένας γιατρός, ο παθολόγος Κώστας Σχίζας, πήγε στο Νοσοκομείο Λευκωσίας να προμηθευτεί φάρμακα για μια ασθενή του με κορωνοϊό. Στην ουρά μπροστά στο φαρμακείο διαπίστωσε ότι υπήρχαν άνθρωποι θετικοί στον ιό, κάποιοι μάλιστα με συμπτώματα. Ο γιατρός έμεινε εμβρόντητος, όπως είπε, και εξεμάνη επειδή διαπίστωσε δύο πράγματα: Ότι ο κόσμος είναι απληροφόρητος είτε αδιαφορεί για τους άλλους, επομένως οι αρμόδιοι πρέπει να κάνουν εκστρατεία ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού για τους κινδύνους και τα μέτρα προστασίας. Ο καλός γιατρός με το δίκιο του εξεπλάγη και θύμωσε, όμως πού ήταν ο έλεγχος; Είμαστε στον τέταρτο χρόνο πανδημίας και ακόμα μιλάμε για ενημέρωση; Ο κόσμος χαλάρωσε, οι αδιάφοροι παραμένουν αδιάφοροι, μόνο που σ’ αυτούς περιλαμβάνονται και οι υπεύθυνοι οι οποίοι αποδεικνύονται ανεύθυνοι.
Αυτά που είδε ο γιατρός είναι μόνο μια μικρή λεπτομέρεια. Στα Επείγοντα, ασθενείς με Covid, υπερήλικες κατά κανόνα, αφήνονται να περιμένουν με τις ώρες μαζί με όλους τους άλλους ασθενείς, ώσπου να τους αξιολογήσουν. Ανθρώπους που έχει ήδη αξιολογήσει ο προσωπικός τους γιατρός, κρίνοντας ότι χρειάζονται επειγόντως νοσηλεία. Στον θάλαμο Covid δεν υπάρχουν άδεια κρεβάτια, η νοσηλεία αυτών των ανθρώπων θα αρχίσει σε κρεβάτι στις Πρώτες Βοήθειες –αν και όταν βρεθεί, εννοείται– πάντα μαζί με όλους τους άλλους. Κατά τα άλλα, δεν μπορείς να επισκεφθείς στον θάλαμο Covid τον άνθρωπό σου, ο οποίος μπορεί και να πεθάνει μόνος του, ενώ παντού αλλού, από το φαρμακείο ώς τα Επείγοντα, ο ιός κάνει πάρτι. Ποια νοσηρή νοοτροπία του κοινού και αδιαφορία τίνος; Ποια ατομική ευθύνη, ποια εκστρατεία και ποια ενημέρωση από ποιους σε ποιους, λοιπόν;
Με την εμπειρία τόσων χρόνων θα έπρεπε το κράτος να είναι έτοιμο, εφόσον γνώριζαν ότι αναμένεται έξαρση των ιώσεων. Πώς γίνεται να μην υπάρχουν κρεβάτια; Πώς γίνεται στο νοσοκομείο να κυκλοφορεί κόσμος θετικός στον ιό, στη γρίπη ή άλλη ίωση και να πηγαίνει όπου θέλει; Για να επισκεφτείς νοσηλευόμενο χρειάζεσαι τεστ, αλλά όχι για επίσκεψη σε γιατρό. Στις γιορτές και αργίες υπάρχει μειωμένο προσωπικό, λες και οι αρρώστιες ξεκουράζονται τα Σαββατοκύριακα ή πάνε εκδρομή. Το νοσοκομείο οφείλει να προσφέρει τις ίδιες υπηρεσίες κάθε μέρα, εργάσιμη ή μη. Δεν μπορεί ένας μοναχικός γιατρός σε βάρδια να τρέχει και να μη φτάνει. Δεν κλείνουν τις αργίες τα αεροδρόμια ή ο πύργος ελέγχου, οι πιλότοι εργάζονται, το ίδιο οι αστυνομικοί, οι στρατιωτικοί και πολλοί άλλοι – τα νοσοκομεία γιατί υπολειτουργούν; Πρέπει να υπάρχει πάντα ο ίδιος αριθμός γιατρών και νοσηλευτών, να γίνονται εξετάσεις, χειρουργεία, αναλύσεις ό,τι μέρα κι αν είναι. Είναι ευθύνη της διοίκησης, και πάνω από αυτήν της κυβέρνησης. ΓεΣΥ σημαίνει Γενικό Σχέδιο Υγείας. Αν δεν είναι Γενικό και δεν υπάρχει Σχέδιο, δεν υπάρχει ούτε Υγεία.
Υπάρχει η εσφαλμένη εντύπωση ότι όλα είναι θέμα χρημάτων, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη αντιπαράθεση της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών με τον υπουργό Οικονομικών (για τις περικοπές στον προϋπολογισμό). Χρειάζονται λεφτά, εννοείται, και δεν μπορείς να μειώνεις έναν ήδη ανεπαρκή προϋπολογισμό για την Υγεία. Όμως ακόμα πιο σοβαρό, το πιο ζωτικό απ’ όλα, είναι η αποτελεσματική διοίκηση η οποία, όπως φανερώνουν οι ελλείψεις και τα προβλήματα, είναι μια διαχρονική παθολογία του δημοσίου. Να αναφέρω δύο μόνο παραδείγματα από τον ιδιωτικό τομέα: Το Ογκολογικό της Τράπεζας Κύπρου και την Αροδαφνούσα, το κέντρο νοσηλείας και ανακουφιστικής φροντίδας για καρκινοπαθείς. Στην Αροδαφνούσα, π.χ., κάθε νοσηλευόμενος έχει δικό του δωμάτιο, το περιβάλλον είναι ανθρώπινο, το προσωπικό ενδιαφέρεται… Γιατί; Έχει βρεθεί ποτέ, άραγε, κάποιος από τους κυβερνώντες σε θάλαμο δημόσιου νοσοκομείου με πέντε και δέκα ανθρώπους μαζί; Όχι βέβαια – και ούτε πρόκειται.
Κάθε υπουργός Υγείας κάνει μια βόλτα στα δημόσια νοσοκομεία και διαπιστώνει προβλήματα, από τα Επείγοντα ώς τη διοίκηση. Υπόσχεται να τα λύσει αλλά δεν… Η (ανομολόγητη δημοσίως) αιτία είναι «το κατεστημένο»: Είναι αμετακίνητο, ανεπίδεκτο αλλαγής και ανίκητο. Όμως τα δημόσια νοσοκομεία έπαψαν να είναι «δημόσια» με την παλιά έννοια και υποτίθεται ότι θα αυτονομούνταν – αν κατάλαβε κάποιος τι ακριβώς σημαίνει αυτό. Το ότι συζητάμε ακόμα, τόσα χρόνια από της ιδρύσεως του ΓεΣΥ, το πώς και το γιατί, σημαίνει είτε ότι είναι άχρηστοι όλοι οι υπουργοί και οι κυβερνήσεις, όλοι οι υπεύθυνοι στον ΟΑΥ και τον ΟΚΥΠΥ, είτε ότι κάποιοι μυστήριοι που κινούν τα νήματα έχουν κρυφό σχέδιο που αποσκοπεί στην κατάρρευση του συστήματος και το ξεπούλημα του δημόσιου τομέα σε ιδιώτες. Οι υπεύθυνοι –η κυβέρνηση πρωτίστως– πρέπει να μας πουν τι είναι: Άχρηστοι ή διεφθαρμένοι;
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 07.01.2024
