Τα λεκτικά εγκλήματα ενίοτε είναι χειρότερα από εκείνα των όπλων.
Η Νότιος Αφρική προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο κατηγορώντας το Ισραήλ για γενοκτονία των Παλαιστινίων, με αφορμή όσα συμβαίνουν στη Γάζα εδώ και πάνω από 3 μήνες. Φυσικά, εκτός από το ίδιο το Ισραήλ, διαφωνούν έντονα οι σύμμαχοί του, κυρίως οι Αγγλοαμερικανοί. Γύρω στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας μάθαμε ότι σ’ αυτούς περιλαμβάνεται και η Κύπρος, παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να εμφανιστεί αμέτοχη και ανεξάρτητη: Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών Θ. Γκότσης, σχολιάζοντας την προσφυγή («Άστρα» 13/1), είπε ότι «δεν είναι ακριβής η χρήση του όρου γενοκτονία». Γιατί; Επειδή, όπως συμβαίνει σε κάθε πολεμική σύγκρουση, «υπάρχουν δυστυχώς παράπλευρες απώλειες και ανθρωπιστική κρίση». Και έκανε τον πρέσβη της Παλαιστίνης Αμπντάλα Ατάρι να βγει από τα ρούχα του και να αναρωτηθεί γιατί η Κύπρος προκαταλαμβάνει την απόφαση του δικαστηρίου.
Η γενοκτονία –από τις λέξεις γένος και κτείνω, φονεύω– είναι από τα αρχαιότερα μαζικά εγκλήματα. Στη Σύμβαση του ΟΗΕ (1948) για την Πρόληψη και Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας ορίζεται ως πράξεις που αποσκοπούν «να καταστρέψουν, εν όλω ή εν μέρει, μια εθνική, φυλετική ή θρησκευτική ομάδα». Μάλιστα, δεν υπολογίζεται μόνο ο φόνος αλλά και η πρόκληση «σοβαρής σωματικής ή ψυχικής βλάβης», «μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη γεννήσεων» και «βίαιη μεταφορά παιδιών μιας ομάδας σε άλλη ομάδα». Γενοκτονία ήταν η συστηματική δολοφονία 6 εκατ. Εβραίων από τους Ναζί, η σφαγή 500.000 Τούτσι στη Ρουάντα από τους Χούτου, η γενοκτονία 1,5 εκατ. Αρμενίων και 150.000 Ελλήνων της Μ. Ασίας από τους Τούρκους, όπως και η πρόθεση (λογίζεται επίσης ως έγκλημα) του Ερντογάν να εξαλείψει τους Κούρδους.
Σε τι διαφέρει αυτό που κάνει το Ισραήλ; Έχει κάποιον άλλο ορισμό υπόψη του ο Εκπρόσωπος του ΥπΕΞ; Ο υπουργός συμφωνεί μαζί του; Ο πρόεδρος; «Μείναμε έκπληκτοι», δήλωσε ο Παλαιστίνιος πρέσβης, «όταν οι 24.000 νεκροί, οι 60.000 τραυματίες, οι αμέτρητοι αγνοούμενοι κάτω από τα ερείπια και οι πάνω από 2.000.000 Παλαιστίνιοι εκτοπισμένοι χωρίς ασφαλές καταφύγιο, αναφέρθηκαν ως “παράπλευρες απώλειες”». Η προσφυγή για την Παλαιστίνη, άλλωστε, αφορά και την Κύπρο. Ο κ. Ατάρι μάς θυμίζει ότι «οι μικροί και αδικημένοι λαοί προσβλέπουν στο Διεθνές Δικαστήριο ως το τελευταίο καταφύγιο για την προστασία τους από την επιθετικότητα, την παράνομη εισβολή και κατοχή της πατρίδας τους, τον μαζικό εκτοπισμό του άμαχου πληθυσμού τους και τον παράνομο εποικισμό των κατεχόμενων εδαφών τους». Πώς μπορούμε να το παραβλέψουμε λόγω συμφερόντων στη σχέση μας με το Ισραήλ, οικονομικών ή άλλων; Η Ν. Αφρική προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο για λογαριασμό των Παλαιστινίων, όμως ανάλογα εγκλήματα όπως είναι ο εποικισμός συντελούνται και στην Κύπρο.
Όπως επισημαίνει σε άρθρο του («Φ» 13/1) ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης, τα εγκλήματα πολέμου διώκονται για τιμωρία και αποτροπή: «Η επίλυση του Κυπριακού, με απαλλαγή από την κατοχή και με λειτουργία ενός κανονικού κράτους εντός της ΕΕ, εξαρτάται πρωτίστως από την Τουρκία, αλλά στο μεσοδιάστημα η πολιτική της δικής μας αδράνειας και της μιζέριας δεν είναι η μοναδική διαθέσιμη επιλογή». Όχι μόνο δεν κάνει τίποτα το κράτος απέναντι στην πολιτική του εποικισμού της Τουρκίας, αλλά δεν υποστήριξε καν την καταγγελία που υπέβαλε στο ίδιο δικαστήριο ο κ. Μαυρίδης από το 2014: «Ενώ οι ξένοι εμπειρογνώμονες δήλωναν ότι “η ενεργός δημογραφική αλλαγή της Τουρκίας στο βόρειο τμήμα της Κύπρου είναι το πραγματικό παράδειγμα εποικισμού πληθυσμού ως εγκλήματος πολέμου”, το κυπριακό κράτος επέλεγε τη σιωπή βάσει της πολιτικής της… μιζέριας», γράφει χαρακτηριστικά. Να δούμε τώρα πώς θα χειριστούν την ενδεχόμενη έκδοση από την Ιταλία στην Κύπρο του Τουρκοκύπριου δικηγόρου που συνελήφθη για παράνομες αγοραπωλησίες περιουσιών στα κατεχόμενα επί δεκαετίες.
Όπως φαίνεται, είναι η ίδια πολιτική της μιζέριας –αν όχι τίποτα χειρότερο– που υπαγορεύει αυτή τη δήθεν αποστασιοποιημένη στάση της σημερινής κυβέρνησης απέναντι στα εγκλήματα του Ισραήλ στη Γάζα. Και ποιο είναι το υποτιθέμενο αντάλλαγμα, άραγε; Η μοιρασιά του φυσικού αερίου; Το αμυντικό σύστημα Iron Dome που θα θέλαμε; Αλλά εδώ δεν μπορούμε να πείσουμε τους Ισραηλινούς να μην αγοράζουν τις κλεμμένες περιουσίες μας στα κατεχόμενα, πώς περιμένουμε ότι θα μας υποστηρίξουν απέναντι στην Τουρκία επειδή αυτή τη στιγμή είναι εναντίον τους; «Ο εχθρός του εχθρού μου» δεν είναι αξιόπιστη μέθοδος συμμαχίας μακροπρόθεσμα, αφού ανήκει στην κατηγορία «όπου φυσά ο άνεμος». Μπορεί να είναι δύσκολο να αποδειχθεί γενοκτονία στο Διεθνές Δικαστήριο, ούτως ή άλλως όμως «τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου δεν είναι λιγότερο σοβαρά και ειδεχθή από τη γενοκτονία», σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ για το Νταρφούρ.
*Στη φωτογραφία: «Αναγνώριση τώρα, ευχαριστώ!» γράφουν οι καρτέλες που κρατούσαν οι Γερμανοί βουλευτές το 2016, όταν αναγνώρισαν τη γενοκτονία των Αρμενίων. Τώρα αρνούνται να αναγνωρίσουν ως τέτοιο το έγκλημα που επιτελεί ένας λαός – αλλοτινό θύμα γενοκτονίας, θύτης σήμερα ο ίδιος.
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 21.01.2024