Όταν τον Ιούνιο του 2017 ψηφίστηκαν από τη Βουλή τα νομοσχέδια για την εφαρμογή του ΓεΣΥ και την ίδρυση του ΟΚΥπΥ (αυτονόμηση των νοσοκομείων), γνωρίζαμε όλοι ότι θα έπρεπε μέχρι το 2019 που θα εφαρμοζόταν το νέο σύστημα, να ετοιμαστούν και να ψηφιστούν διάφοροι νόμοι οι οποίοι θα ρύθμιζαν τον τρόπο λειτουργίας δομών παροχής υπηρεσιών υγείας αλλά και την ίδρυση διαφορετικών Εθνικών Αρχών που θα μας έπαιρναν ένα βήμα πιο μπροστά ως κράτος.
Μετά από ομηρικούς καβγάδες και ειλικρινά δεν θέλω καν να θυμάμαι τα όσα ζήσαμε τόσο πριν όσο και μετά την ψήφιση των νομοσχεδίων και την εφαρμογή του ΓεΣΥ φθάσαμε στο 2024 και τα όσα θα έπρεπε να είχαν προωθηθεί από τότε, βρίσκονται σχεδόν όλα στο ίδιο σημείο.
Μετράμε εκκρεμότητες λοιπόν: ΓεΣΥ (εφαρμόστηκε), ΟΚΥπΥ (ιδρύθηκε), Εθνική Αρχή Ηλεκτρονικής Υγείας (ιδρύθηκε, διαπρέπει στην ΕΕ αλλά την έχουμε στην γωνιά στην Κύπρο), Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης (συστάθηκε η προσωρινή επιτροπή αλλά οι διαδικασίες από το 2020 μέχρι σήμερα κινούνται με ρυθμούς χελώνας), Εθνική Φαρμακευτική Αρχή (βρίσκεται κάπου το νομοσχέδιο, δεν γνωρίζω που αυτή τη στιγμή), Εθνική Αρχή Ασθενοφόρων (σκάλωσε στο Υπουργικό επειδή η Κυβέρνηση έχει άλλα σχέδια. Να δούμε πόσο θα καθυστερήσει η προώθηση του νομοσχεδίου). Ίδρυση του θεσμού του Συνηγόρου του Ασθενή (η νεότερη εκδοχή του νομοσχεδίου σκάλωσε στο Προεδρικό). Από εκεί και πέρα έχουμε τα νομοσχέδια που αφορούν τις υπηρεσίες αποκατάστασης (σκάλωσε στη Βουλή), την ανακουφιστική φροντίδα (ακόμα βρίσκεται στη δημόσια διαβούλευση), την λειτουργία των κλινικών εργαστηρίων (ετοιμάζεται), την λειτουργία των ακτινοδιαγνωστικών κέντρων (θα ετοιμαστεί), τη λειτουργία των νοσοκομείων (βρίσκεται κάπου στο στάδιο της ετοιμασίας).
Ανατρέχοντας στο αρχείο μου εντοπίζω δημοσιεύματα των ετών 2017, 2018, 2019, 2020 που αφορούν τα συγκεκριμένα ζητήματα. Μεταξύ των δημοσιευμάτων αυτών και κάποια που μιλούσαν για την ετοιμότητα του υπουργείου Υγείας (διαφορετικοί Υπουργοί) να τα προωθήσουν χωρίς καθυστέρηση στη Βουλή.
Βγάζω έξω τα έτη 2020 και 2021 και ρίχνω την καθυστέρηση στην πανδημία, στις καραντίνες, στο κλείσιμο της Βουλής.
Από το 2017 μέχρι σήμερα βεβαίως, κάποια από τα νομοσχέδια έχουν καταγράψει μια τραγική πορεία αφού ετοιμάζονταν, έφθαναν μέχρι τη Βουλή και επέστρεφαν στο υπουργείο Υγείας. Ο κάθε ένας Υπουργός, (τέσσερις στο σύνολο από τότε) ετοίμαζε το δικό του νομοσχέδιο το οποίο δεν κατέληγε ποτέ σε νόμο. Τις περισσότερες φορές επειδή υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων. Σε αυτές τις διαφωνίες σκοντάφτουν και τώρα και εκείνα που προωθήθηκαν και εκκρεμούν στη Βουλή και όσα σκάλωσαν στο Προεδρικό και εκείνα που βρίσκονται σε διαβούλευση. Για τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία δεν το συζητώ…
Στο μεταξύ το ΓεΣΥ λειτουργεί χωρίς θεσμοθετημένα ασθενοφόρα, παρέχει μισές υπηρεσίες αποκατάστασης και μισές υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας. Η Κύπρος παραμένει μια από τις ελάχιστες (ανεπτυγμένες αν ανήκουμε τελικά σε αυτή την κατηγορία) χώρες που δεν διαθέτουν κέντρο κλινικής τεκμηρίωσης, από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν διαθέτουν φαρμακευτική αρχή, από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που δεν διαθέτουν συνήγορο για τους ασθενείς και πάει λέγοντας.
Κύριε Μιχάλη Δαμιανέ το έργο σου είναι πολύ δύσκολο. Ελπίζω ότι θα καταφέρεις να ξεπεράσεις τα εμπόδια (πολιτικά, οικονομικά, συνδικαλιστικά ή άλλα) και θα καταφέρεις να προωθήσεις αυτά που οι προκάτοχοι σου δεν κατάφεραν να προωθήσουν ή δεν τους άφησαν να προωθήσουν.
Εμείς εδώ θα είμαστε και θα περιμένουμε εξελίξεις.
