Η θρησκευτική κατήχηση διαστρεβλώνει την επιστημονική γνώση, ενώ απεχθάνεται τον αντίλογο.
Μπορούν άραγε, στο όνομα της πολυφωνίας και της κριτικής σκέψης, να παρουσιάζονται όλες οι απόψεις στα σχολεία μας; Το ερώτημα προκύπτει –και όχι για πρώτη φορά– μετά την πρόσφατη (μάλλον υπερβολική) καταγγελία από τη βουλευτή Αλεξάνδρα Ατταλίδου για προβολή ομοφοβικού βίντεο στο μάθημα Θρησκευτικών σε τάξη λυκείου της Λευκωσίας. Την καταγγελία της ακολούθησε η οργισμένη αντίδραση του προέδρου της επιτροπής Παιδείας της Βουλής Παύλου Μυλωνά, ο οποίος θεωρεί «φασιστική νοοτροπία να επιβάλλεται η εκπαίδευση των παιδιών από βουλευτές ή οργανωμένα σύνολα που δεν σέβονται την αντίθετη άποψη». Στο βίντεο, ο Έλληνας μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος «εξηγεί επιστημονικά τη θέση της Εκκλησίας για το θέμα του γάμου και της τεκνοθεσίας από ομοφυλόφιλα ζευγάρια», όπως δήλωσε ο Π. Μυλωνάς.
Αντιπαρέρχομαι εκείνο το «επιστημονικά», αφού ο μητροπολίτης στον μελίρρυτο λόγο του ανακατεύει λίγη βιολογία με λίγη χριστιανική θεολογία, για να καταλήξει στο ότι άτομα του ίδιου φύλου δεν μπορούν «να ενωθούν» μόνο από αγάπη: Ο γάμος είναι μήτρα που γεννά ζωή –τα παιδιά– και σκοπός είναι να δώσει ένωση για την οποία οι άνθρωποι δεν πρέπει να είναι «ίδιοι» αλλά «συμπληρωματικοί» ανατομικά, αφού «δεν πάει μαζί ωάριο με ωάριο ούτε σπερματοζωάριο με σπερματοζωάριο». Η αναπαραγωγική διαδικασία δεν αμφισβητείται, όμως δεν είναι ο μοναδικός σκοπός του γάμου ούτε συνεπάγεται την απαγόρευση συνύπαρξης δύο ανθρώπων του ίδιου φύλου σε γάμο και τη δυνατότητα να αποκτούν παιδιά. Ο μητροπολίτης έχει δικαίωμα να εκφράζει τη γνώμη του όπως οποιοσδήποτε. Μπορεί η άποψή του να παρουσιαστεί στο πλαίσιο ενός μαθήματος σε σχολείο; Βεβαίως, με την προϋπόθεση αντιλόγου (κάτι που απεχθάνεται η Εκκλησία) και ελεύθερης συζήτησης, όπως συνέστησε και η Επίτροπος για το Παιδί. Αλλιώς, συνιστά μονόπλευρη προπαγάνδα από καθέδρας, με σκοπό την επιβολή της «μόνης αλήθειας».
Η επιστήμη και ο ανορθολογισμός συγκατοικούν στο σύγχρονο σχολείο – το συγκεκριμένο επεισόδιο ήταν απλώς ένα χαρακτηριστικό δείγμα: Όπως ο καλός μητροπολίτης επιχείρησε να δώσει κύρος στην άποψή του χρησιμοποιώντας στοιχεία από τη βιολογία, αφήνοντας απέξω τα ανθρώπινα δικαιώματα (δεν είναι και το φόρτε της Εκκλησίας αυτά), η θεωρία της εξέλιξης στη Βιολογία συνυπάρχει στο κυπριακό σχολείο με τον απαρχαιωμένο και ομοφοβικό λόγο του αποστόλου Παύλου και τον Αδάμ και την Εύα στα Θρησκευτικά («Χριστιανικά» μάλλον, αφού προβάλλουν μόνο την υπεροχή της Ορθοδοξίας έναντι των άλλων θρησκειών). Η κατήχηση κοντράρεται με την επιστήμη, η πατριαρχία, ο μισογυνισμός και οι θρησκευτικές απαγορεύσεις συγκρούονται με τις ανθρώπινες ελευθερίες και την κριτική σκέψη – όλα αυτά χωρίς δυνατότητα αντιπαράθεσής τους σε μια αληθινά γόνιμη συζήτηση στις τάξεις. Και στο τέλος τα παιδιά καλούνται να επιλέξουν(;) τι αποδέχονται, χωρίς όμως να έχουν τα εφόδια και την ευκαιρία να κρίνουν μόνα τους.
Υπάρχει μια σύγχυση για το τι είναι άποψη και τι όχι. «Θεωρώ άσκηση πνευματικής τρομοκρατίας και φίμωσης την ενέργεια της Αλεξάνδρας Ατταλίδου», γράφει ο βουλευτής Παύλος Μυλωνάς σε επιστολή του στην υπουργό Παιδείας, διαμαρτυρόμενος για την έρευνα που ζήτησε, «και ταυτόχρονα δείκτη αδυναμίας από μέρους σας να αντιμετωπίσετε τέτοια φαινόμενα απαγόρευσης μετάδοσης ιδεών στα σχολεία μας με σεμνό και μετριοπαθή τρόπο». Αλλά δεν είναι όλες οι ιδέες ίδιες ούτε τα πάντα θέμα άποψης. Μπορεί, π.χ., να πει κάποιος «οι ομοφυλόφιλοι πρέπει να θανατώνονται»; Και όμως, αυτό ακριβώς λέει ο Παύλος (προς Ρωμαίους α΄, 24-32), ότι «άξιοι θανάτου εισίν», στο συγκεκριμένο απόσπασμα της επιστολής του το οποίο επικαλείται η Ιερά Σύνοδος και ο μητροπολίτης Νικόλαος για να υποστηρίξουν ότι είναι ανεπίτρεπτος ο γάμος ομοφυλοφίλων. Ο απόστολος Παύλος, ο οποίος διδάσκεται στο μάθημα των Θρησκευτικών!
Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι τόσο το συγκεκριμένο βίντεο αλλά το ότι, στο πλαίσιο μιας επιλεκτικά «ελεύθερης» διακίνησης ιδεών στο σχολείο, οι θεολόγοι διδάσκουν στα παιδιά τέτοια πράγματα, όχι απλώς ως ιστορική πραγματικότητα μιας άλλης εποχής, αλλά ως ορθή και επιβαλλόμενη στάση ενός χριστιανού απέναντι σε συνανθρώπους του σήμερα. Γιατί; Επειδή, όπως λέει η Ιερά Σύνοδος στην ανακοίνωσή της, είναι μέρος της παράδοσης η οποία «απορρέει από την Αγία Γραφή, τη διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας και τη διάταξη του Μυστηρίου του Γάμου», επομένως δεν επιδέχεται κριτική ή αντίλογο. Κατά τα άλλα, ισχυρίζεται ότι η Εκκλησία αγαπά όλους τους ανθρώπους, «μικρούς και μεγάλους, αγάμους και εγγάμους, κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς, επιστήμονες και μη, άρχοντες και αρχομένους, ετεροφύλους [sic] και ομοφυλοφίλους, και ασκεί τη φιλάνθρωπη αγάπη της, αρκεί βέβαια να το θέλουν και οι ίδιοι». Και όσοι δεν θέλουν; Να θανατώνονται, όπως συμβουλεύει ο Παύλος (ο απόστολος, όχι –ελπίζω– ο Μυλωνάς);
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 18.02.2024
