Παρ’ όλο ότι είχαν περάσει μερικά χρόνια από την τελευταία φορά, μια επίσκεψη στο αρχηγείο της ΟΥΝΦΙΚΥΠ έχει πάντα ξεχωριστή σημασία, πόσο δε όταν αυτή έχει να κάνει με την 60η επέτειο από την ημέρα που το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε τη σύσταση της ειρηνευτικής δύναμης στην Κύπρο. Μαζί με τους νεότερους συνάδελφους, τον Στέλιο Μαραθοβουνιώτη και τον φωτογράφο Γιώργο Χριστοφόρου, αφού περάσαμε το σημείο ελέγχου στο ύψος της ΟΥΝΦΙΚΥΠ κατευθυνθήκαμε προς το αρχηγείο της Ειρηνευτικής Δύναμης.
Γι’ αυτούς ήταν η πρώτη επίσκεψη στην περιοχή αυτή. Τα δικά τους συναισθήματα δεν διαφέρουν από εκείνα που κι εγώ έζησα όταν για πρώτη φορά πέρασα το οδόφραγμα για να πάει στο αρχηγείο της Ειρηνευτικής Δύναμης. Ξαφνικά φεύγεις από τους πολύβουους δρόμους της Λευκωσίας και βρίσκεσαι σε μια περιοχή όπου δεν ακούγεται απολύτως τίποτε. Μόνο ο ήχος των οχημάτων μας. Μια νεκρική σιωπή. Λες και η φύση ήθελε να μας δείξει και στην πράξη γιατί η περιοχή ονομάζεται «νεκρή ζώνη».
Από το μια στιγμή στην άλλη βρεθήκαμε σε έναν εντελώς «διαφορετικό τόπο»! Δικό μας τόπος αλλά ξένος συνάμα. Βρισκόμαστε σε μια περιοχή η οποία υπό κανονικές συνθήκες θα έσφυζε από ζωή, αλλά και εδώ ο χρόνος σταμάτησε το καλοκαίρι του 1974. Κάποια κτίρια βρίσκονται ακόμα εκεί για να μας το θυμίζουν.
Όπως και τα κτίρια στα οποία στεγάζεται μέχρι και σήμερα η (στρατιωτική και πολιτική) ηγεσία της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών. Κτίσματα παλιά της δεκαετίας του 50 και του 60. Τα «ιγκλού» στέκουν ακόμα και σήμερα προσφέροντας χώρο διαμονής και εργασίας για τα μέλη της ειρηνευτικής δύναμης.
Βεβαίως κανείς δεν έλεγε ότι η ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών που έφτασε στο νησί τον Μάρτη του 1964 ήταν για να μείνει. Το Συμβούλιο Ασφαλείας στο ψήφισμα 186(1964) προέβλεπε μια παραμονή τριών μηνών. Πίστευαν ότι στο διάστημα αυτό θα επέλθει η ηρεμία στο νησί και θα έληγε η αποστολή τους. Και ως εκ τούτου δεν χρειαζόταν είτε η ανέγερση νέων εγκαταστάσεων για τις ανάγκες της δύναμης.
Μήνα με τον μήνα, εξάμηνο με εξάμηνο, χρόνο με το χρόνο, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ πήγαινε από ανανέωση σε ανανέωση της θητείας της. Και ενώ ήρθε για ένα τρίμηνο, όχι μόνο έκατσε για μερικά χρόνια, έχει ριζώσει για εξήντα τώρα χρόνια.
Σε πολιτικές αναλύσεις θα ακούσουμε και θα διαβάσουμε πολλά για το τι φταίει και η ΟΥΝΦΙΚΥΠ συμπληρώνει αύριο εξήντα χρόνια ενεργής παρουσίας στο νησί. Παρουσία η οποία κρίνεται αναγκαία και απαραίτητη, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα του 1974, την τουρκική εισβολή και τη κατοχή ενός μεγάλου τμήματος στο βόρειο κομμάτι του νησιού. Η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και κατά μήκος μιας γραμμής οδήγησε στην δημιουργία μιας νεκρής ζώνης από τα ανατολικά μέχρι και τα βορειοανατολικά παράλια του νησιού. Μια νεκρή ζώνη τη φύλαξη της οποίας ανέλαβε η ΟΥΝΦΙΚΥΠ.
Σήμερα, 60 χρόνια μετά, πριν ακόμα εμείς γεννηθούμε, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ αποτελεί ένα κομμάτι της ζωής του νησιού. Όλο και πιο λίγοι θυμούνται την Κύπρο χωρίς κυανόκρανους. Πέραν του ότι πολλοί εξ εκείνων που έρχονται να υπηρετήσουν στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ προέρχονται από χώρες που πριν 60 χρόνια δεν υπήρχαν ως κρατικές οντότητες, και ούτε και υπήρχαν ως μέλη των Ηνωμένων Εθνών.
Τα Ηνωμένα Έθνη, πέραν από τη στρατιωτική τους παρουσία, έχουν και μια έντονη πολιτική δράση στο νησί προσπαθώντας όλο αυτό το διάστημα να διαμεσολαβήσουν ανάμεσα στις δύο πλευρές προσφέροντας τις καλές τους υπηρεσίες. Και παρά τις έως τώρα προσπάθειες (κάποτε με καλές προθέσεις και κάποτε με τρόπο που προκαλούσε αντιδράσεις) η συμβολή προς την επίτευξη λύσης του προβλήματος δεν στέφθηκε με επιτυχία.
Οι ευφάνταστες ιδέες που κατά διαστήματα προωθούνται είτε από αντιπροσώπους, είτε από απεσταλμένους είτε από άλλους αξιωματούχους των Ηνωμένων Εθνών σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμα και σήμερα μετά από τόσες δεκαετίες, δεν δείχνουν να λαμβάνουν υπόψη τους κάποια πολύ συγκεκριμένα δεδομένα. Ενίοτε προσπαθούν φτάνοντας στο νησί προσπαθούν να βρουν λύσεις στα διάφορα προβλήματα ή να προωθήσουν πολιτικές οι οποίες μπορεί να πέτυχαν αλλού, όμως στην Κύπρο υπάρχει μια άλλη πραγματικότητα.
Παρά το γεγονός πέρασαν έξι δεκαετίες από την απόφαση να σταλεί η ειρηνευτική δύναμη στο νησί, και παρά τα κατά καιρούς σκαμπανεβάσματα στις σχέσεις της ΟΥΝΦΙΚΥΠ με τις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατία, ένα είναι το δεδομένο. Ότι η παρουσία της παραμένει αναγκαία για τη διατήρηση της ειρήνης στο νησί.
