Με αφορμή δύο άρθρα μου την τελευταία βδομάδα του Ιούνη, «Από τους αδέσμευτους στον στρατηγικό διάλογο» και «Η Κύπρος στο Δυτικό Συνασπισμό», ένας γείτονας μου των υψηλών αξιωμάτων στο ΑΚΕΛ μου είπε ότι διαρκώς πέφτω και πέρασα στη δεξιά όχθη του κυπριακού πολιτικού ποταμού.
Αυτό ποσώς με ενδιαφέρει καθότι σήμερα στην Κύπρο, το να είσαι δεξιός ή αριστερός ουδεμία σημασία έχει από τη στιγμή που η πατρίδα μας έχει -κατά τη άποψη μου- διχοτομηθεί οριστικά και τα κόμματα φταίνε γι’ αυτό. Θα παραθέσω σημαντικά παραδείγματα από τη διαδρομή των κομμάτων μέχρι την καταστροφή, από την ανεξαρτησία και εντεύθεν. Κολοσσιαίο λάθος ήταν η ανατροπή των στόχων των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου για δημιουργία δικοινοτικού κράτους. Η γέννηση της συμμορίας πέριξ του «Σχεδίου Ακρίτας», και τα 13 σημεία του Μακάριου ξήλωσαν στην πραγματικότητα τις σκαλωσιές πάνω στις οποίες κρεμόταν η νεοσύστατη Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόεδρος Μακάριος, Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, και Τάσσος Παπαδόπουλος συναποτελούσαν την τριανδρία του «Ακρίτα» και το κομματικό χαλί του Ενιαίου Κόμματος του Γλαύκου Κληρίδη ήταν το κοινοβουλευτικό εργαλείο από το οποίο περνούσαν οι αποφάσεις και των τεσσάρων.
Η υλοποίηση του «Ακρίτας», που ξεκίνησε το Δεκέμβρη του 1963 είχε στόχο την εξάλειψη των Τουρκοκυπρίων από την Κύπρο. Η σκέψη ήταν μια εκτεταμένη σειρά δολοφονιών που θα ανάγκαζαν τους υπόλοιπους να μεταναστεύσουν ή και να συρρικνωθούν σε βαθμό που δεν θα μπορούσαν να έχουν απαιτήσεις στη διακυβέρνηση της χώρας. Αυτά μου τα αφηγήθηκε ο αείμνηστος δημοσιογράφος Χριστάκης Κατσαμπάς, ένα βράδυ στο ΡΙΚ, στο περιθώριο τηλεοπτικής εκπομπής που συντόνιζε. Παρούσα στην κουβέντα ήταν και η αείμνηστη σκηνοθέτις Πόπη Δανιήλ. Προς επίρρωση των όσων έλεγε ο Κατσαμπάς, μας αφηγήθηκε χαρακτηριστικό περιστατικό, που έλαβε χώρα το 1964, αν θυμάμαι καλά. Ο Μακάριος είχε καλέσει τον ίδιο, ως αρχισυντάκτη του Φιλελευθέρου και τον Ανδρέα Καννάουρο ως αρχισυντάκτη της Χαραυγής, ένα πρωί για καφέ στο κουζινάκι της αρχιεπισκοπής.
Ανέβηκαν τη σκάλα κι ενώ ετοιμάζονταν να μπουν στο κουζινάκι, άνοιξε η πόρτα και φάνηκε η κοψιά του Γιωρκάτζη ο οποίος ήταν με το πρόσωπο γυρισμένο προς τον Μακάριο με τον οποίο συνομιλούσε χωρίς να αντιληφθεί ότι έξω από την πόρτα ήταν οι δύο δημοσιογράφοι. Ο Κατσαμπάς μας είπε ότι άκουσαν τον Μακάριο να μιλά στον Γιωρκάτζη για τους Τουρκοκύπριους και να λέει: «Ρε Πόλυ, κανεί γαίμα ρε, κανεί!». «Έπιασα τον Καννάουρο από το χέρι και άρχισα να τρέχω κατεβαίνοντας τις σκάλες. Βγήκαμε στον προαύλιο χώρο και φτάσαμε μέχρι την «κατζιέλλαν» για να σταματήσουμε. Ο Καννάουρος ξέπνοος με ρώτησε γιατί τρέχαμε σαν τρελοί και του απάντησα με ερώτημα: «Φαντάζεσαι, τι κατάληξη θα είχαμε αν αντιλαμβανόταν ο Γιωρκάτζης ότι ακούσαμε τι του είπε ο Μακάριος;». Οι αγνοούμενοι Τ/Κ από το 1963-67 είναι περί τους 300.
Ο Μακάριος δια της Δεξιάς, συνέχισε να κυβερνά μέχρι το πραξικόπημα το 1974, ορκιζόμενος συχνά από του άμβωνος πίστην στην ένωση με την Ελλάδα, αν και πρόεδρος ενός ανεξάρτητου κράτους. Τους ίδιους όρκους για ένωση έδινε και η ΕΟΚΑ Β’ του Γρίβα, ο οποίος κρυβόταν στο κρησφύγετο του στη Λεμεσό, εις γνώση του Μακαρίου! Ένα σχιζοφρενικό παιγνίδι της Δεξιάς εις βάρος του νεογέννητου κράτους.
Γραμμή αυτοκυβέρνησης–ένωσης, τηρούσε η Αριστερά από το 1947-48 που μετείχε των εργασιών της διασκεπτικής στη Λευκωσία. Το ΑΚΕΛ το 1948 έστειλε στο Βουνό τους Ανδρέα Ζιαρτίδη και Φιφή Ιωάννου για να λάβουν γραμμή από τον Γ.Γ. του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη. Επέστρεψαν πίσω με νέα γραμμή που ταυτιζόταν με εκείνη της αδιάλλακτης κυπριακής Δεξιάς για ένωση και μόνο ένωση. Το 1959, το ΑΚΕΛ στο Λονδίνο τάχθηκε εναντίον της αποδοχής των Συμφωνιών της Ζυρίχης για ανεξαρτησία. Ωστόσο στις διακηρύξεις Μακαρίου υπέρ της ένωσης και μετά το 1960, το ΑΚΕΛ τηρούσε στάση ανοχής. Τον Νοέμβριο του 1978, η τοποθέτησή ΑΚΕΛ για το αμερικανό -βρετανικό -καναδικό σχέδιο λύσης ήταν αρχικά θετική αλλά με παρέμβαση της Μόσχας απορρίφθηκε. Το ίδιο συνέβη και το 2004, όταν το ΑΚΕΛ μέσα σε μια νύχτα αποφάσισε να πει «όχι» στο Σχέδιο Ανάν τσιμεντώνοντας το «ναι», σε μια απόφαση που υπέσκαψε τόσο τη λύση του Κυπριακού όσο και την ίδια την ύπαρξη του Κόμματος που από τότε άρχισε να χάνει από τα πατήματα και τα ποσοστά του. Μετά ανέλαβε η ανερμάτιστη δεξιά και βουλημική διακυβέρνηση Νίκαρου και του ΥΠΕΞ Ν. Χριστοδουλίδη, που οδήγησαν το Κυπριακό «σε λύση δύο κρατών», με την απίστευτη επινόηση να βολιδοσκοπήσουν τον Τούρκο ΥΠΕΞ εκτός πλαισίου συνομιλιών. Από τότε η άλλη πλευρά δεν πλησιάζει το τραπέζι των συνομιλιών, αν δεν είναι τα δύο κράτη επί τάπητος.
Στις 23.06.24 σημειώναμε ότι μετά την Ε.Ε, μια δεύτερη πύλη ανοίγει τώρα για την Κύπρο με τη θεσμοθέτηση του Στρατηγικού Διαλόγου μεταξύ ΗΠΑ και ΚΔ, η οποία και καθιστά τη Λευκωσία αξιόπιστο εταίρο για την Ουάσιγκτον. Ενδεικτικές ήταν οι σχετικές δηλώσεις Μπλίνκεν: «Αν δείτε τη συνεργασία μας σε εμπόριο, επιστήμη, τεχνολογία, ασφάλεια, εκπαίδευση αλλά και στις σχέσεις των δύο λαών, θα δείτε μία συμμαχία, μία σχέση που δυναμώνει συνεχώς και γίνεται βαθύτερη. Η Κύπρος είναι ένας σημαντικός παίκτης στην περιοχή, και ένας σύμμαχος των ΗΠΑ που εκτιμούμε βαθιά». Φυσικά η εκτίμηση των ΗΠΑ για την Κύπρο προέκυψε λόγω του γεγονότος ότι η Μόσχα δεν έχει πια πρόσβαση στο Κυπριακό, τα σχέδια λύσης του οποίου υπέσκαπτε μονίμως ώστε να συντηρείται η ανοικτή πληγή του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο και κυρίως διότι τώρα η έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή δίνει όσο ποτέ τη δυνατότητα στην Ουάσιγκτον να αποκτήσει μονίμως πολιτικό και στρατιωτικό αγκυροβόλιο στην Κύπρο απαλλαγμένο από τη όποια ρωσική επιρροή. Είχα γράψει παλαιότερα ότι εκείνο που εμφανίζεται στον ορίζοντα των επόμενων 100 χρόνων είναι ο πόλεμος για τον έλεγχο της μεγαλύτερης αγοράς του πλανήτη, της ευρωασιατικής. Έτσι ενόψει ενός τόσο μεγάλου μπρα ντε φερ μεταξύ Δύσης και Ανατολής το ζητούμενο σήμερα είναι οι κινήσεις Ρωσίας και Κίνας και των δορυφόρων τους, όπως και οι σχεδιασμοί του απέναντι στρατοπέδου -ΗΠΑ και δυτικών δυνάμεων, για το μέλλον του πλανήτη.
Με τούτα υπόψη και το μέγα κίνδυνο της κλιματικής κρίσης που ούτε η Ανατολή ούτε και η Δύση λαμβάνουν υπόψη, και την Κύπρο στο κέντρο σοβαρών γεωστρατηγικών εξελίξεων, ποιος νοιάζεται για τη Δεξιά και την Αριστερά, που διαχειρίστηκαν τον 20ο αιώνα σαν τσιφλικάδες ανομολόγητων παθών… Δυστυχώς ο 21ος αιώνας μπήκε με κόβιντ και εμβόλια τρισεκατομμυρίων και δύο πολέμους που αφήνουν τρισεκατομμύρια στις βιομηχανίες εξοπλισμών και δεν αρκούν οι διαδηλώσεις της Αριστεράς για να σώσουν τους εξαϋλωθέντες Παλαιστίνιους από το μένος Νετανιάχου ούτε τα δισεκατομμύρια των ΗΠΑ και της Ευρώπης για να επαναφέρουν την ειρήνη στην Ουκρανία. Τώρα ο πλανήτης έχει μπει στον σκοτεινό κύκλο της άκρας δεξιάς, όπως λίγο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και είμαστε καταδικασμένοι, τη στιγμή που τα μεγάλα συμβατικά κόμματα δεν παίρνουν τα μηνύματα του κόσμου, να βιώσουμε την αθλιότητα της επικράτησης της άκρας δεξιάς και στην ημικατεχόμενη Κύπρο, με κίνδυνο να τη δούμε όλοι -δεξιοί και αριστεροί- κατεχόμενη…
