Κοιμήθηκα το βράδυ Σαββάτου με την αγαλλίαση που πλημμύρισε τη ψυχή μου παρακολουθώντας σε ζωντανή μετάδοση τα εγκαίνια του Καθεδρικού ναού της Notre Dame, της Παναγίας των Παρισίων, που κάηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου τον Απρίλιο του 2019. Συγκλονισμένος από όλη την ιεροτελεστία. Η περιγραφή στο BBC από δύο γυναίκες, με καθήλωσε. Μορφωμένες, κατηρτισμένες, χωρίς καμία περιττή λέξη και, κυρίως, με μια απίθανη διακριτικότητα λόγου και τόνου απέναντι σε αυτό το κορυφαίο γεγονός. Εμείς πάλι, φλυαρία. Πάντα με … άποψη. Δίχως απλή πληροφορία, και γνώση του αντικειμένου.
Και ξύπνησα νωρίς το πρωί χθες, Κυριακή, από τον ήχο του Breaking News του BBC στο κινητό μου, ότι η Συρία είναι ελεύθερη (αυτός ήταν ο τίτλος – Syria is free), και στα χέρια των επαναστατών, με πολίτες να πανηγυρίζουν στους δρόμους την πτώση του Άσαντ, που ήδη πρόλαβε να δραπετεύσει από την χώρα. Ιστορικά γεγονότα…
Καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, δειλινό Κυριακής, η Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα έχει γεμίσει από Σύριους πρόσφυγες που ήρθαν εδώ to 2015 στην μεγάλη έξοδό τους. Ανεμίζουν σημαίες, πανηγυρίζοντας. Και αρκετοί από αυτούς δηλώνουν την πρόθεσή τους, τουλάχιστον, να επιστρέψουν.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, από το 2011, πέραν των 14 εκατομμυρίων Σύριων είχαν αναγκαστεί να φύγουν από την χώρα τους, σε αναζήτηση ασφάλειας.
Στην Ελλάδα ήρθαν περίπου 36.000. Άσυλο έχουν πάρει οι σχεδόν 7.500. Τους περισσότερους βεβαίως έχει η Τουρκία – πάνω από 3,5 εκατ. Δεν ξέρουμε πώς θα αλλάξει αυτός ο χάρτης. Αυτό το τοπίο. Το σίγουρο είναι ότι ζούμε ιστορικές στιγμές.
Πανηγυρισμοί συνεχίζονται αδιάκοπα στην πρωτεύουσα της Συρίας, Δαμασκό. Ο Άσαντ, έχει γίνει καπνός. Έως αργά το απόγευμα χθες, κανείς δεν μπορούσε να εντοπίσει τα κατατόπια του. Ακόμα και τα ίχνη της πτήσης του, φαίνεται να έχουν εξαφανιστεί. Οι πολίτες της Συρίας, δεν ενδιαφέρονται καθόλου αυτή τη στιγμή για το που είναι. Τους άκουσα να λένε στο BBC, «ας είναι οπουδήποτε, εκτός από εδώ».
Όπως συμβαίνει πάντα με δικτάτορες, μετά την πτώση τους, γκρεμίζονται και τα αγάλματά τους.
Ο ανταποκριτής του BBC στην Μέση Ανατολή, Τζερεμι Μπάουεν, είπε χθες από την Αντάλια, ότι για να καταλάβει κάποιος με ποιον τρόπο κυβέρνησαν την χώρα ο Μπασάρ αλ Άσσαντ και ο πατέρας του Χαφέζ αλ-Άσαντ, αρκεί να δει όλο τον κύκλο ταινιών Ο Νονός του Φράνσις Φορντ Κόπολα!
Από την άλλη: Εντάξει. Εκπορθήθηκε ο Άσαντ. Ένας δικτάτορας, με όλη τη σημασία της λέξης. Άκουσα στο BBC έναν σπουδαίο Άγγλο φωτορεπόρτερ, τον Πολ Κόνγουέϊ, να λέει ότι εδώ και 12 χρόνια φωτογράφιζε τον τρόμο που είχε σπείρει στους πολίτες του το καθεστώς του Άσαντ.
Αναδύονται όμως πολλά ερωτήματα τώρα. Όπως, οι επαναστάτες που ανέλαβαν προσωρινά, τα ηνία, τι είδους χώρα θα κυβερνήσουν; Και με ποιον τρόπο; Θα είναι δημοκρατικός;
Κι επίσης: Ρωσία, Ιράν, Χεζμπολάχ και Τουρκία – Όλοι κοντά στο καθεστώς Άσαντ. Πώς θα «παρουσιαστούν» τώρα, άραγε, στο νέο καθεστώς; Η Ρωσία, ξέρουμε ότι έχει δύο μεγάλες στρατιωτικές βάσεις στην Συρία. Θεωρείται βέβαιο ότι θα «απενεργοποιηθούν» τάχιστα. Ενδέχεται δε, όπως μετέδωσε το CNN, να αποσπαστούν στο μέτωπο του Κουρσκ, ρωσικού εδάφους, που έχει καταληφθεί από την Ουκρανία.
Η καινούργια σκακιέρα θα είναι ενδιαφέρουσα και πολύπλοκη.
Τέλος – δεν θα πω «Υστερόγραφο» – εδώ στην Ελλάδα θρηνούμε κατ’ αρχάς την απώλεια του κριτικού θεάτρου, μεταφραστή και συγγραφέα Κώστα Γεωργουσόπουλου, που ήταν γνωστός και με το ψευδώνυμο Κ.Χ. Μύρης. Ήταν 87 ετών. Μια μεγάλη προσωπικότητα της τέχνης και των γραμμάτων.
Και, επίσης, του πρώην ποδοσφαιριστή, μεγάλου τερματοφύλακα της Ελλάδος, Νίκου Σαργκάνη. Πόσο λυπάμαι που έφυγε ταλαιπωρημένος. Έκανε φοβερές αποκρούσεις στη ζωή του. Το τελευταίο πέναλτι, του άτιμου καρκίνου, δεν μπόρεσε να το αποκρούσει. Ο διαιτητής σφύριξε σήμερα τη λήξη του στο 70!
