Βρίσκεται καθημερινά τα τελευταία χρόνια στο προσκήνιο ένα πολιτικό-ψυχολογικό παράδοξο στη δημοσιογραφία και την πνευματική ζωή: Έξυπνοι, καλλιεργημένοι και δημοκρατικοί άνθρωποι, να δικαιολογούν συχνά με πάθος, την εγκληματική δράση βάρβαρων σκοταδιστών και δολοφόνων όπως στην περίπτωση των δήθεν «αγωνιστών της ελευθερίας» μισογύνιδων βιαστών της παλαιστινιακής «Χαμάς» και να υπερασπίζονται τις στρατιωτικές εισβολές και τις πολεμικές ακρότητες αυταρχικών καθεστώτων όπως του ρωσικού.
Θα έλεγα ότι μια από τις ιστορικές βάσεις του φαινομένου, έθεσε το διάσημο στην εποχή του ζεύγος των Γάλλων φιλοσόφων, Ζαν Πολ Σαρτρ (Jean–Paul Sartre 1905-1980) και Σιμόν ντε Μποβουάρ (Simone de Beauvoir 1908-1986) και ιδιαίτερα οι πολιτικές θέσεις του Σαρτρ, όπως τις περιγράφει στο βιβλίο της «Α Dangerous Liaison» («Μια επικίνδυνη σχέση») η Ουαλή συγγραφέας, Carole Seymour–Jones (1943–2015), που είναι μια ρεαλιστική και εμπεριστατωμένη βιογραφία τους.
Όταν, δηλαδή, για μια δεκαετία μετά τις αποκαλύψεις για τις απάνθρωπες θηριωδίες του σταλινικού καθεστώτος στην ΕΣΣΔ, ο Σαρτρ ο μεγάλος στοχαστής του υπαρξισμού, ο διανοούμενος-ακτιβιστής υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπερασπιζόταν με σκληρό δογματισμό που υπέρβαινε εκείνον του κομματικού ινστρούχτορα, το πιο αντιδημοκρατικό πολιτικό σύστημα που υπήρχε τότε στον πλανήτη.
Σε άρθρο του στην ισπανική εφημερίδα «El Pais», ο Περουβιανός συγγραφέας, Μάριο Βάργκας Λιόσα (Mario Vargas Llosa 1936-2025), κάτοχος Νόμπελ Λογοτεχνίας, έγραψε μεταξύ άλλων: «Σε τι χρησίμευσε στον Σαρτρ η λαμπρή ευφυΐα με την οποία ήταν προικισμένος, όταν επιστρέφοντας από ένα ταξίδι στην ΕΣΣΔ στα μέσα της δεκαετίας του 1950, στη χειρότερη περίοδο σε ότι αφορά τα γκουλάγκ, τα σταλινικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, έφτασε στο σημείο να δηλώνει «διαπίστωσα ότι στη Σοβιετική Ένωση η ελευθερία κριτικής είναι ολική»;
Στην πολεμική του με τον συγγραφέα Αλμπέρτ Καμί (Albert Camus 1913-1960), ο Σαρτρ έκανε κάτι χειρότερο: Όχι μόνον αρνήθηκε την ύπαρξη των σταλινικών στρατοπέδων συγκέντρωσης για πραγματικούς ή υποτιθέμενους διαφωνούντες, αλλά τα δικαιολόγησε στο όνομα της …αταξικής κοινωνίας που δήθεν οικοδομείτο. Βαθιές πολιτικές διαφωνίες είχε και με παλιούς διανοούμενους φίλους του όπως ο Μορίς Μερλό Ποντί (Maurice Merleau Ponty 1908-1961) και ο Ραϊμόν Αρόν (Raymond Aron 1905-1983), επειδή δεν δέχθηκαν να τον ακολουθήσουν στον ρόλο του συνοδοιπόρου των σταλινιστών που αυτός επέλεξε σε διάφορες περιόδους.
Σε κάθε περίπτωση εξακολουθεί να είναι τρομακτικά …σημερινό και επίκαιρο ζήτημα το ότι αυτός που πριν μισό αιώνα δικαιολογούσε σε δοκίμιό του την τρομοκρατία και τις δολοφονίες αθώων ως «θεραπεία χάρη στην οποία ο αποικιοκρατούμενος ανακτά κυριαρχία και αξιοπρέπεια» και που δήλωνε ότι είναι «μαοϊκός» στηρίζοντας με το κύρος του τη γενοκτονία που συντελείτο στην Κίνα στη διάρκεια της «Πολιτιστικής Επανάστασης», θεωρείτο από πολλούς η ηθική συνείδηση του καιρού του!
