Θα ξαναρίξει βόμβες στο Ιράν, λέει ο Τραμπ, αν δεν του αρέσει η τελική συμφωνία ή αν το Ιράν δεν συμμορφωθεί με το μνημόνιο κατανόησης.
Αν όμως επιβεβαιωθούν οι δημοσιεύσεις του CNN για το περιεχόμενο του μνημονίου που θα υπογραφεί μάλλον την Παρασκευή, τότε το Ιράν δεν έχει κανένα -μα κανένα- λόγο να μην υπογράψει και να μην εφαρμόσει το μνημόνιο! Και από την άλλη, οι ΗΠΑ δεν θα έχουν κανένα λόγο να μην προχωρήσουν προς την υλοποίηση όσων συμφωνήθηκαν, αφού… συμφωνήθηκαν και εμφανίστηκαν από τον Λευκό Οίκο ως μία καλή συμφωνία για τη χώρα.
Ότι είναι καλή η συμφωνία για όλο τον κόσμο δεν υπάρχει αντίρρηση.
Αλλά είναι μια συμφωνία που, διαβάζοντάς την μέσα από το αποκαλυπτικό κείμενο του CNN, προκαλεί -εφόσον αποδειχθεί πως όντως αυτή είναι η προσυμφωνία- μια πολύ μεγάλη απορία: Καλά, έπρεπε να γίνει ένας τόσο καταστροφικός και θανατηφόρος πόλεμος, που έπληξε τα οικονομικά συμφέροντα όλων των χωρών και κοινωνιών του πλανήτη, για να εφαρμοστούν ρυθμίσεις που σε ένα μεγάλο ποσοστό επαναφέρουν τις συνθήκες που υπήρχαν πριν τον πόλεμο;
Διότι, η καρδιά του μνημονίου (οι πτυχές που περισσότερο διαφήμισε ο Τραμπ) είναι η επαναφορά της ομαλότητας στη ναυσιπλοϊα στα Στενά του Ορμούζ και η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από αμερικανικά πολεμικά πλοία. Δηλαδή, πανηγυρίζουν για μία συμφωνία που αίρει τα προβλήματα που προκάλεσε στο Ιράν και την ανθρωπότητα η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν! Και θέλει ο κ. Τραμπ να εμφανίσει αυτό ως δική του νίκη. Είναι δυνατό να πείσει πολλούς Αμερικανούς ένας τέτοιος ισχυρισμός;
Σύμφωνα με το CNN, όμως, το μνημόνιο κατανόησης επιφυλάσσει και άλλες τέτοιες «περηφανείς νίκες» για την αμερικανική εξωτερική πολιτική: Οι ΗΠΑ συμφώνησαν να άρουν σταδιακά τις σκληρές κυρώσεις με τις οποίες για χρόνια προσπαθούσαν να γονατίσουν το αιμοσταγές καθεστώς του Ιράν! Η εξέλιξη αυτή προφανώς είναι πολύ θετική για όλους, αλλά χρειαζόταν το αιματοκύλισμα των τεσσάρων μηνών για να γίνει εφικτή; Και αφού η κυβέρνηση Τραμπ αρνείται να αναγνωρίσει το τεράστιο στρατηγικό και τακτικό λάθος της να συμμαχήσει με το άλλο αιμοσταγές καθεστώς της γειτονιάς, δεν δικαιολογείται το ιρανικό καθεστώς να εμφανίζει το μνημόνιο ως ανέλπιστη εξυπηρέτηση των δικών του συμφερόντων;
Πόσο μάλλον που το μνημόνιο προβλέπει και σύσταση ενός ταμείου για σταδιακή επένδυση στο μισοκατεστραμμένο Ιράν, με περίπου 300 δισ. δολάρια. Για το ταμείο έγραψε το CNN, έγραψε και το Reuters (αναφέροντας μάλιστα πως ήδη 150 δισ. έχουν δεσμευτεί από εταιρείες για να καταλήξουν στο Ιράν) αλλά προσπάθησε να το διαψεύσει χθες ο κ. Τραμπ. Λέγοντας ότι δεν θα πληρώσει ούτε 10 σεντς στο Ιράν. Για να «επιστρέψει» στο ρεπορτάζ το Reuters, γράφοντας πως τα 300 δισ. έχουν κλειδώσει μέσα από το μνημόνιο, αλλά, ναι, δεν θα είναι αμερικανικό κρατικό χρήμα, αλλά λεφτά από ιδιωτικές εταιρείες των ΗΠΑ, χωρών του Κόλπου και άλλων. Γιατί να ενδιαφέρει το Ιράν αν αυτό το γιγαντιαίο ποσό θα του δοθεί από κρατικά ή ιδιωτικά ταμεία; Φτάνει να του δοθεί. Είτε ως αποζημίωση, είτε ως βοήθεια για ανοικοδόμηση. Δική του νίκη και αυτό. Ιδιαίτερα αν συνυπολογιστεί η γραπτή δέσμευση των ΗΠΑ να διασφαλίσουν αποδέσμευση και χρήση από το Ιράν των τεράστιων κεφαλαίων του που είναι δεσμευμένα σε ξένες τράπεζες…
Αν υπάρχει μια πρόνοια που επιτρέπει στον Τραμπ να θεωρεί επιτυχία του την κατάληξη, είναι αυτή που καταγράφει πως «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει (σ.σ. ενδιαφέρουσα η επιλογή της λέξης!) ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα». Αλλά και ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνηθέντων ζητημάτων που σχετίζονται με τον πυρηνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν κατάλληλα σε μια τελική συμφωνία». Και αυτή η πρόταση πολύ ενδιαφέρουσα, γιατί κάνει αναφορά σε «πυρηνικές ανάγκες του Ιράν»…
Πολύ καλά έκαναν και συμφώνησαν οι δύο χώρες. Και μακάρι να υπογράψουν και να υλοποιήσουν τη συμφωνία. Αλλά αυτό το μνημόνιο, όπως το διαβάσαμε στο CNN, αφήνει εντελώς εκτεθειμένους Τραμπ και Νετανιάχου. Έκαναν μια τρύπα στο νερό με αυτόν τον πόλεμο. Και στην τρύπα έριξαν τους αδικοχαμένους των μαχών, τους αμάχους των βομβαρδισμών και τεράστιους πόρους της ανθρωπότητας. Κόβοντας ρυθμούς ανάπτυξης από όλους, ανεβάζοντας τον πληθωρισμό και τα επιτόκια και μειώνοντας την κατανάλωση. Κι αυτές είναι οι προφανείς ζημιές, μόνο.
Α, άντεξε στην πίεση και το ιρανικό καθεστώς. Αν αμφιβάλλει έστω και ένας για την κολοσσιαία αποτυχία του Τραμπ και του Νετανιάχου, ας φέρει στο μυαλό τις μεγάλες διαδηλώσεις εναντίον της ιρανικής ηγεσίας πριν μερικούς μήνες, τις δολοφονίες διαδηλωτών και τις υποσχέσεις Τραμπ για τη βοήθεια που έρχεται. Σήμερα, με αυτό το μνημόνιο, που δεν αγγίζει την εξουσία των καθεστωτικών, άραγε τι λένε οι εξεγερμένοι Ιρανοί για τον Αμερικανό Πρόεδρο. Ό,τι κι αν λένε, προφανώς δεν γράφεται.
