Την περασμένη Δευτέρα συμπληρώθηκαν 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή και συνεχιζόμενη έκτοτε κατοχή εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την ερχόμενη Δευτέρα, αναμένεται να αφιχθεί στο νησί ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για μια από τις τελευταίες του προσπάθειες στο Κυπριακό, καθώς φέτος αποχωρεί από τη θέση του.
Τα τελευταία χρόνια διάφοροι παίκτες εκτός Κύπρου κι άλλοι ( όχι απαραίτητα παίκτες) εντός, προβάλλουν έντονα ένα σενάριο λύσης, το οποίο «κινείται» μεταξύ της σημερινής κατάστασης πραγμάτων και μιας χαλαρής ελεύθερης, εν πολλοίς, σχέσης μεταξύ των δυο «οντοτήτων». Επιχειρούν να στηρίξουν με «λογική» τα επιχειρήματα και τις ιδέες τους, υποστηρίζοντας ότι είναι ανάγκη, που προκύπτει δήθεν από τα δεδομένα επί του εδάφους. Υποστηρίζουν πως επειδή «έχουν περάσει τόσα χρόνια» και λόγω των πολλών αποτυχημένων προσπαθειών, θα πρέπει οι εμπλεκόμενοι να κοιτάξουν «έξω από το κουτί». Και στο αφήγημα αυτό, σκοπίμως, προστίθεται και ο ισχυρισμός ότι οι Ελληνοκύπριοι «δεν θέλουν λύση», «δεν ξέρουν τι θέλουν», «έχουν βολευτεί» με το σημερινό κατοχικό στάτους κβο. Είναι το παραμύθι που αναπαράγεται για να ασκηθεί πίεση στην ελληνική πλευρά, δημιουργώντας σε αυτή «ενοχές». Την ίδια ώρα, η κατοχική δύναμη παραμένει στο απυρόβλητο. Κι αυτό βολεύει το γνωστό αφήγημα: Να ικανοποιηθεί η κατοχική πλευρά και να κληθεί το θύμα να πληρώσει τον λογαριασμό.
Μέσα σε αυτά τα δεδομένα, προσφέρεται και η δυνατότητα του κάθε περαστικού στο Κυπριακό να θεωρεί πως έχει «δει το φως το αληθινό», το οποίο κανένας άλλος δεν έχει… ανακαλύψει τόσα χρόνια. Για την ακρίβεια αυτό το… ίδιο φως το έχουν ανάψει πολλάκις οι Βρετανοί. Γνωστοί κατασκευαστές ιδεών και πρωταθλητές των υπόγειων διαδρομών του Κυπριακού. Έχοντας χάσει την παλιά τους αίγλη, το κύρος και την επιρροή τους, τηρούν μια σιωπηρή στάση. Αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στην εσωτερική πολιτική κρίση, που διανύει η χώρα αυτή. Ωστόσο, τα όσα ακούγονται ως ιδέες και «εποικοδομητικές προτάσεις», έχουν τη σφραγίδα τους. Κι ας μην ασχολούνται, υποτίθεται, σήμερα.
Προφανώς και η μη λύση δεν είναι λύση. Ούτε μια συμφωνημένη διχοτόμηση ή το όποιο σενάριο διαζυγίου. Ταυτόχρονα, είναι σαφές πως μια κακή λύση είναι άκρως αρνητικό σενάριο, που δεν θα έχει επιστροφή.
Έρχεται ο Γ.Γ. του ΟΗΕ και ελπίζουμε να σπάσει το αδιέξοδο. Πώς όμως; Από την μια η Τουρκία δεν φαίνεται να θέλει να εγκαταλείψει τα κατοχικά «κεκτημένα» της στο νησί. Δεν έχει καταλάβει, μόνο εδάφη, αλλά έχει δημιουργήσει μηχανισμούς εδραίωσης της παρουσίας της στο νησί. Αυτά επιχειρεί να τα νομιμοποιήσει και μέσω της διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών.
Η παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο συνδέεται με τους ευρύτερους γεωπολιτικούς της στόχους. Είναι προφανές πως η τουρκική λογική δεν μπορεί να εναρμονίσει τις επιδιώξεις της Άγκυρας με μια συμφωνία στο Κυπριακό. Η Άγκυρα εδώ και χρόνια ( από την εποχή του Ραούφ Ντενκτάς) επιμένει σε λύση δυο κρατών. Όταν αναφέρεται σε λύση δυο κρατών δεν εννοεί προφανώς σκληρή διχοτόμηση, όπου τείχη θα χωρίζουν τις δυο περιοχές, ελεύθερες και κατεχόμενες. Αυτό δεν εξυπηρετεί τους σχεδιασμούς της. Αυτό που θέλει η Τουρκία είναι ο έλεγχος του νησιού, μέσα από μια συνομοσπονδία. Κι αυτό θέλει προσοχή: Να μην θεωρηθεί η εγκατάλειψη των δυο κρατών και η επιλογή της συνομοσπονδίας, ως τουρκική υποχώρηση.
Η Λευκωσία από την πλευρά της, έχει ξεκαθαρίσει πως δεν μπορεί να ξεφύγει από τις κόκκινες γραμμές της, όπως τις υπενθύμισε, την περασμένη Δευτέρα, στην αντικατοχική εκδήλωση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Κόκκινες γραμμές που αφορούν όλους τους Κυπρίους. Και συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και διασφάλιση ότι οι Κύπριοι θα έχουν το δικαίωμα να απολαμβάνουν ό,τι ακριβώς και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι πολίτες. Η λύση, δηλαδή, να διασφαλίζει σε όλους τους νόμιμους κατοίκους το δικαίωμα να ζουν, να εργάζονται, να δραστηριοποιούνται και να δημιουργούν, όπου το επιλέξουν…
