Άρεσε στην στήλη η δήλωση του Προέδρου πριν το χθεσινό Υπουργικό. Που είπε «ολόκληρο τον Αύγουστο συνεχίζεται η προεργασία μας, έχουμε καθορίσει το πλαίσιο, στο οποίο θα κινηθούμε. Το διαπραγματευτικό κεκτημένο είναι εκείνο που θα καθορίσει –και σε αυτό αναφέρεται ο ΓΓ με τη μεθοδολογία– το αποτέλεσμα της διευρυμένης διάσκεψης, έτσι ώστε να πετύχουμε τον στόχο της επανέναρξης των συνομιλιών».
Θα έβρισκα πιο ενθαρρυντικό αν ο Πρόεδρος προσέθετε πως είναι έτοιμος, ή ο διαπραγματευτής, ή όποιος άλλος από την ελληνοκυπριακή πλευρά, να είναι σε καθημερινή διαβούλευση με τον κ. Έρχιουρμαν ή όποιον άλλο εκπρόσωπο του.
Πιστεύω πως αυτή την πρόθεση την έχει ο κ. Χριστοδουλίδης. Να την επαναλαμβάνει καθημερινά, υπάρχουν άπιστοι Θωμάδες, υπάρχουν και παλιά παραδείγματα ζημιογόνας αδράνειας και καταστροφικής εσωστρέφειας. Υπάρχει και το παράδειγμα του τέως, που από ένα σημείο και μετά δεν τον πίστευε κανένας.
Απ’ ό,τι διαβάσαμε, ο κ. Έρχιουρμαν είπε πως είναι έτοιμος να βλέπει τον Πρόεδρο κάθε εβδομάδα. Ας του πει ο Χριστοδουλίδης «να βλεπόμαστε κάθε μέρα». Και να το εννοεί. Εξαιρούμε τις εκτός έδρας υποχρεώσεις (της ΚΔ, όχι της Πάφου), εννοείται.
Δεν ξέρει η στήλη σε ποιο βαθμό είναι όντως προϋπόθεση για τον κ. Γκουτέρες η πρόοδος στα ΜΟΕ (και πόση πρόοδος; Τόση ή τόοοοση;) ή μια συμφωνία για τη διαδικασία ή το κεκτημένο. Μακάρι να μην υπήρχε αυτό το ενδιάμεσο στάδιο πριν τη διάσκεψη. Αλλά υπάρχει.
Μοιάζει ξεκάθαρο πως ο άνθρωπος περιμένει κάτι ενθαρρυντικό από εμάς. Εννοώ από Ε/κ και Τ/κ. Προφανώς περιμένει και από την Τουρκία. Πώς αλλιώς; Εκεί όμως δεν έχουμε λόγο. Ούτε καν οι Τ/κ. Ευτυχώς, δεν ανησυχούμε πλέον -ούτε οι Τ/κ- για την στάση της ελληνικής Κυβέρνησης. Στηρίζει και θα στηρίξει τη διαδικασία.
Διαφάνεια και Κυπριακό δεν πήγαιναν ποτέ μαζί. Ίσως έτσι πρέπει. Αλλά λόγω αυτού, δεν ξέρουμε ακριβώς τι σημαίνει ΜΟΕ ως αναγκαία χρήσιμη εξέλιξη ή ως προϋπόθεση για νέα «5+1». Ακούμε διάφορα, αλλά ποια ΜΟΕ θέλουμε σήμερα οι Ε/κ και ποια οι Τ/κ, δεν παίρνει όρκο η στήλη.
Φαγώθηκαν, λέει, οι Τουρκοκύπριοι να ανοίξουμε νέα οδοφράγματα. Πάει να πει, θέλουν να διευκολυνθεί η είσοδός τους στις ελεύθερες περιοχές και η δική μας στις κατεχόμενες; Έχουμε πρόβλημα με αυτό; Δεν έρχονται πλέον μόνο για να δουν, να θυμηθούν, να «ψήσουν» στο Τρόοδος ή να πιουν καφέ στη Λήδρας. Έρχονται από συμφέρον: για να δουλέψουν, να κάνουν αιτήσεις στη διοίκηση του κράτους, έρχονται για να αγοράσουν, έρχονται για να πουλήσουν, έρχονται για να πληρώσουν ή να εισπράξουν, έρχονται ως μέρος μιας νέας καθημερινότητας.
Έχουν δίκαιο, πιστεύω, όσοι από τους Ε/κ λένε πως τα οδοφράγματα λειτουργούν πλέον, σε κάποιο βαθμό, ως άμβλυνση της κατοχής για πολλούς. Ή και σαν ωραιοποίησή της. Δεν συμφωνώ ακριβώς με την «ωραιοποίηση» -η συντριπτική πλειοψηφία των Ε/κ που «περνά» ξέρει το κουβάρι στο στομάχι ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ- αλλά καταλαβαίνω τον όρο «άμβλυνση των συνεπειών της κατοχής» για κάποιους.
Αν όμως ο στόχος όλων -Ε/κ και Τ/κ- είναι η άρση της κατοχής, η απομάκρυνση των ξένων στρατευμάτων και η λειτουργία μιας Κυπριακής Δημοκρατίας, έστω διζωνικής και ομόσπονδης, ως ενός κράτους για όλο τον πληθυσμό, δεν θεωρώ απειλή την προσωρινή αίσθηση -ψευδής ως ένα σημείο- για άμβλυνση της κατοχής.
Ακόμα και αν δεν πήγαν όλα όπως θέλαμε στην επίσκεψη Γκουτέρες, δεν (πρέπει να) έχει πίσω. Η στήλη αναγνωρίζει πως η ε/κ πλευρά έκανε μεγάλη προσπάθεια να απεγκλωβιστούμε από το τέλμα. Είναι όμως τώρα η ώρα νέων πρωτοβουλιών και νέων αποφάσεων από τον Πρόεδρο.
Οι αξιώσεις των Τ/κ για λεγόμενα ΜΟΕ -εννοείται όχι όσων υπονομεύουν την κυριαρχία της Δημοκρατίας- πρέπει να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της αναμονής Γκουτέρες για θετικές εξελίξεις. Αν με ρωτούσε κάποιος πριν μερικούς μήνες «να το ανοίξουμε το γέρημο και ας μην ανοίξουν αυτό που ζητούμε εμείς;» θα έλεγα όχι. Έλεος πλέον, κανεί μονομερώς.
Τώρα όμως, ο Γκουτέρες περιμένει ένα σινιάλο και από εμάς. Για μια νέα «5+1». Και για να μην μας ξανατσουβαλιάσουν στους κακούς.
Δεν πρέπει να χάσουμε αυτό το παιγνίδι. Αν πρέπει μονομερώς να ανοίξουμε τον δρόμο για νέα -επιτυχή, είπε ο γ.γ.- σύνοδο, να το κάνουμε. Όχι βέβαια για να οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη με το ψευδοκράτος και τους Τ/κ υμνητές του. Για να στείλουμε την μπάλα στο τουρκικό γήπεδο.
