Ανακοινώθηκε το Υφυπουργείο Πολιτισμού. Σιγά τα λάχανα…
Πάνω που αρχίσαμε να νοσταλγούμε… τον Χαμπιαούρη, το αυτί του Πρόδρομου Προδρόμου τελικά ίδρωσε μετά από τόσο κράξιμο με αποτέλεσμα ν’ αρχίσει κάτι να δονείται μέσα στην αταραξία του μετώπου του πολιτισμού. Είναι και γαλλοθρεμμένος, με σπουδές στα Παρίσια, με εκδοτική και λογοτεχνική δραστηριότητα, με θητεία στο κομματικό Ινστιτούτο Πολιτισμού, με.. με… με… Ε, όλα κι όλα, έχουμε κι ένα επίπεδο. Πάει πολύ να μας αποκαλούν και απολίτιστους!
Κάπου εκεί έσκασε και το ανακοινωθέν για τη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Κάτι, βέβαια, που έπρεπε να είχε γίνει και δύο χρόνια πριν, τότε που Υφυπουργείο Πολιτισμού ακούγαμε και Υφυπουργείο Πολιτισμού δεν βλέπαμε σε αντίθεση με τα Ναυτιλίας, τα Τουρισμού, τα Καινοτομίας που προέκυπταν φυσιολογικά, με ανώδυνο τοκετό, σαν να πίνεις ένα ποτήρι νερό. Αρκετοί μήνες ακόμη προβλέπεται να περάσουν μέχρι να γεννηθεί το ελεφαντάκι, αλλά ας μην είμεθα ανυπόμονοι, ας αρκεστούμε στη χαρμόσυνη είδηση ότι η κυβέρνησή μας είναι σε ενδιαφέρουσα. Τόσα χρόνια νταγιαντίσαμε, δεν θα πάθουμε τίποτα για λίγους μήνες ακόμη. Άσε που το νεογνό δεν πρέπει να μάς βγει και πρόωρο. Όλα πρέπει να γίνουν σωστά, μεθοδικά, ενδεδειγμένα.
Δεν είναι εύκολο, βέβαια, να λησμονήσουμε πόσο έχουμε καεί στο χυλό. Ο αρχικός σχεδιασμός της ενδοϋπηρεσιακής ομάδας εργασίας που είχε ορίσει ο τέως Υπουργός προέβλεπε ότι θα παρέδιδε τη μελέτη το φθινόπωρο του 2018, αλλά τελικά χρειάστηκε σχεδόν έναν χρόνο περισσότερο. Αλλά τι λέω; O ευαγγελισμός της επικείμενης γέννησης Υφυπουργείου Πολιτισμού έγινε το 2012. Τον κρίνο είχε κομίσει ο ίδιος ο υποψήφιος – τότε- Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του. Και για να είμαστε δίκαιοι και ακριβείς, περιμέναμε ματαίως τα χαρμόσυνα από πολύ πιο πριν, σε εποχές παχέων αγελάδων, Στρατηγικών Σχεδιασμών, Μεγάρων και πολυκύμαντων μελετών, όπως για την περιβόητη «Ενιαία Αρχή Πολιτισμού».
Ήμασταν νιοί και γεράσαμε περιμένοντας τον Γκοντό της αυτονόμησης, οπότε, μεσιέ Προδρομού, ελπίζω να συγχωρέσετε την εγγενή δυσπιστία μας και την ακατανίκητη ροπή μας να φυσάμε το γιαούρτι. Κι αν περιμένετε ν’ ακούσετε «ευχαριστώ» και «μπράβο» θα πρέπει να κάνετε κι εσείς ανάλογης βιβλικότητας υπομονή.
Για χάρη της συζήτησης, ας υποθέσουμε ότι όντως μπήκε το νερό στο αυλάκι κι ότι σε λίγους μήνες όντως θα φτάσουμε στη Γη της Επαγγελίας. Χρήσιμο θα ήταν εν ευθέτω χρόνω να δει το φως της δημοσιότητας η περισπούδαστη μελέτη της επιτροπής εργασίας, που υποτίθεται ότι θα αποτελεί τον μπούσουλα για τη διαμόρφωση της δομής του νέου Υφυπουργείου. Κι εννοώ πριν αρχίσουν οι διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους και τα πολιτικά κόμματα (οϊμέ!). Το διάστημα μέχρι τα γεννητούρια πρέπει να διασφαλιστούν οι σωστές συνθήκες για την ουσιαστική αναβάθμιση του συστήματος πολιτιστικής διακυβέρνησης και για την αποτελεσματικότερη διαχείριση του τομέα.
Αφού ετοιμάστηκε αυτή η μελέτη με τον αραμπά, λογικά θα είναι πληρέστατη. Χωρίς σκιές και απορίες. Και σίγουρα δεν θα μιλάμε για μια απλή… αισθητική παρέμβαση με αλλαγή επιγραφής στο κτήριο των Πολιτιστικών Υπηρεσιών. Ελπίζουμε να άξιζε η εγκαρτέρηση και το πρόβλημα τόσο καιρό να ήταν η παροιμιώδης καρμιριά της κυπριακής πολιτικής ηγεσίας όταν πρόκειται για τον πολιτισμό. Γιατί αυτό θα σημαίνει ότι ξεπεράστηκε κι ότι ο δημοσιονομικός σχεδιασμός της νέας δομής θα γίνει πάνω στη σωστή βάση.
Είπα «καρμιριά» και δράττομαι εδώ της ευκαιρίας να σημειώσω την εξαγγελία πακέτου στήριξης για τον πολιτισμό από τη βρετανική κυβέρνηση, που φτάνει τα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ και κάτι ψιλά. Δέχομαι ότι μιλάμε για εντελώς διαφορετικά μεγέθη, αλλά στην περίπτωσή μας εκείνα τα ψιλά και μόνο θα ήταν υπεραρκετά λ.χ. για την απρόσκοπτη λειτουργία του νέου Υφυπουργείου στα πρώτα του βήματα.
Για να έχουμε καλό ρώτημα, τι μέλλει γενέσθαι με το Τμήμα Αρχαιοτήτων; Θα παραμείνει στο Υπουργείο Μεταφορών; Κι ως πότε αν επιτρέπεται; Η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας; Θα παραμείνει στο Εμπορίου; Μέχρι σήμερα δυσκολεύομαι να κατανοήσω το «συνταγματικό κώλυμα» που δεν επιτρέπει τη διατάραξη της διοικητικής δομής. Γιατί δηλαδή το Υφυπουργείο Καινοτομίας ενσωμάτωσε αναίμακτα τμήματα από το Υπουργείο Οικονομικών κι από το Υπουργείο Μεταφορών; Εκεί δεν προκύπτει αντισυνταγματικότητα; Μόνο για τον Πολιτισμό ισχύει η τυπολατρία;
Κατά βάθος, βέβαια, μπορώ να κατανοήσω τις σοβαρές επιφυλάξεις του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Αποτελεί έναν ανεξάρτητο βραχίονα εφαρμογής πολιτικής, που λειτουργεί ανενόχλητα υπό τη διακριτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Μεταφορών και σε ιδανική απόσταση από την κεντρική κυβερνητική μηχανή. Τρελοί είναι να αφήσουν τη ζαχαρένια τους και να μπλέξουν στον κυκεώνα μιας αρτισύστατης σκληροπυρηνικής δομής; Εντούτοις, είτε θα κάνουμε μια συγκεντρωμένη και ολοκληρωμένη πολιτιστική πολιτική είτε δεν θα κάνουμε.
Όσο για τον εκλεκτό που θα πάρει το χρίσμα, το χειρότερο απ’ όλα θα είναι να επιβεβαιωθούν οι επαγγελματίες ισοπεδωτιστές των ΜΚΔ. Που τους δείχνεις το φεγγάρι της λύτρωσης και κοιτάζουν ενστικτωδώς μόνο το δάχτυλο της τακτοποίησης ημετέρων και της εξυπηρέτησης του μανδαρινάτου.
