Πριν από λίγες μέρες, δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από φίλη η οποία είχε ενώπιόν της μία υπόθεση άγριας ενδοοικογενειακής βίας που δεχόταν γυναίκα για σχεδόν τρεις δεκαετίες από τον σύζυγό της μπροστά στο παιδί της. Μια ακόμη ιστορία με πολλά επαναλαμβανόμενα μοτίβα αλλά οι περιγραφές το ίδιο, ίσως και περισσότερο φρικτές, όσο και οι ιδέες του κακοποιητικού συζύγου για τους τρόπους που εφηύρε ώστε τα κτυπήματα να μην είναι ορατά. Αρκεί μόνο να πούμε ότι την χτυπούσε στο κεφάλι για να καλύπτουν τα μαλλιά τους μώλωπες.
Εν συντομία, η γυναίκα δέχθηκε παραινέσεις να καταγγείλει την υπόθεση στις Αρχές για να συναντήσει και αυτή την ίδια αδιαφορία από την Αστυνομία με τα γνωστά «πού θα πάεις, τι θα απογίνεις, μεν χαλάσεις το σπίτι σου». Έπειτα από μακρά διαδικασία και αφού υποχρεώθηκε το, ενήλικο πια, παιδί να καταγγείλει τον πατέρα του, η υπόθεση οδηγήθηκε ενώπιον δικαστηρίου.
Αφότου εκδικάστηκε η υπόθεση, η ποινή που επιβλήθηκε στον θύτη ήταν κάποια χρόνια φυλάκισης με αναστολή. Παράλληλα, οι Αρχές αρνήθηκαν να ασκήσουν έφεση, διότι λέει, ο θύτης βρίσκεται σε πρόγραμμα θυτών και… συνεργάζεται, τελευταίως, με την Αστυνομία. Ουδείς όμως τον εμποδίζει ν’ απειλεί Θεούς και δαίμονες πως όταν τελειώσει το χρονικό περιθώριο «θα κάνει αυτό που πρέπει να κάνει…». Και τι θα πει είναι στο πρόγραμμα θυτών… Δεν μπορεί η αποκαταστατική δικαιοσύνη να λειτουργεί ωσάν να είναι η κολυμβήθρα του Σιλωάμ που ξεπλένει τους θύτες.
Εύλογα η γυναίκα, η οποία τα τελευταία χρόνια έφυγε κακήν κακώς από το σπίτι της προς άγνωστη κατεύθυνση ώστε να μην μπορεί ο θύτης να την εντοπίσει και δεν μπορεί καν να επιστρέψει για να πάρει τα προσωπικά της αντικείμενα, διερωτάται σήμερα ποια είναι η προστασία που της παρέχεται από το κράτος; Πώς μπορεί ν’ ανταπεξέλθει από δω και πέρα; Πώς θα πείσει το επόμενο θύμα να σπάσει τη σιωπή του; Πώς θα πείσει άλλη γυναίκα να καταγγείλει κακοποίηση όταν πρόκειται να δεχθεί την ίδια αντιμετώπιση από την Αστυνομία; Κι επιτέλους, γιατί τα θύματα πρέπει να σπάνε τη σιωπή τους όταν οι ίδιοι οι θεσμοί αδιαφορούν και η κρατική ανεπάρκεια καλύπτει τους θύτες; Για να επαναθυματοποιηθούν και ενδεχομένως να υποστούν χειρότερης μορφής κακοποίηση;
Σπάσε τη σιωπή λοιπόν… Ένα σύνθημα που τοποθετεί με ευκολία την ευθύνη στα θύματα βίας την ώρα που οι θεσμοί αδιαφορούν χωρίς να έχουν δημιουργήσει ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας ώστε με ασφάλεια να μπορεί κάποιο θύμα να μιλήσει. Πώς μια γυναίκα μπορεί να φύγει από την οικογενειακή εστία, με περιορισμένους πόρους και ενδεχομένως πλήρη οικονομική εξάρτηση από τον κακοποιητικό σύζυγο;
Πρόσφατα, λόγω της 25ης Νοεμβρίου, διεθνούς ημέρας για την εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, ξεφύτρωσαν αρκετές ευφάνταστες εκστρατείες. Φέτος, λέει, θα φωτιστούν σημαντικά κτήρια σε όλο τον κόσμο πορτοκαλί στο πλαίσιο της εκστρατείας «Orange the World: Fund, Response, Prevent, Collect». Δεν ξέρω αν τα θύματα ενδιαφέρονται για φωταγωγημένα σημαντικά κτήρια, αλλά σίγουρα ενδιαφέρονται για τις αποφάσεις που λαμβάνονται εκεί από τους θεσμούς και τα αφορούν.
Σίγουρα το έργο των ΜΚΟ που ασχολούνται με τα ζητήματα αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας, δεν μπορεί να εκμηδενιστεί αλλά δεν μπορεί να λειτουργούν ως τσιρότο στις αιμάσσουσες πληγές των θυμάτων αλλά ούτε να κλείνουν τις τρύπες της κρατικής ανεπάρκειας. Η σιωπή δεν σπάει με τέτοια αντιμετώπιση.
