Για το άρθρο μου της περασμένης εβδομάδας έλαβα πολλά σχόλια και αρκετοί ήταν εκείνοι που έγραψαν την άποψή τους κάτω από την ηλεκτρονική έκδοση του άρθρου στο Φilenews (https://www.philenews.com/oikonomia/kypros/article/1617365/ahk-eite-allazoyn-eite-tha-echoyn-tin-tychi-ton-k-a) κυρίως αυτοί που είχαν διαφορετική άποψη. Κάποιοι μάλιστα υποστήριξαν ότι ενήργησα με σκοπιμότητα.

«Σκοπιμότητα» (σε εισαγωγικά) βεβαίως υπήρχε και αφορούσε δύο πράγματα: πρώτον την έγνοια μου να μην καταποντιστεί ένας οργανισμός όπως η Αρχή Ηλεκτρισμού, που ανήκει σε όλους μας και δεύτερον να επικρίνω τα μέτρα των εργαζομένων και των συντεχνιών τους, που στρέφονταν ενάντια στον κάθε ένα από εμάς, στην κοινωνία και στην οικονομία και κατ’ επέκταση στην ευημερία, ιδιαίτερα των ευάλωτων πολιτών.

Αυτή ήταν και είναι η «σκοπιμότητα» μου. Διότι ως πολίτης αυτού του τόπου, όπως σημείωνα και στο άρθρο μου, έγνοια μου είναι η διασφάλιση του αγαθού του ηλεκτρικού ρεύματος για όλους, ανεξάρτητα σε ποιο μέρος της χώρας και σε ποιο απομακρυσμένο χωριό ζουν. Κι αυτό μόνο ένας κρατικός οργανισμός μπορεί να το διασφαλίσει. Ένας οργανισμός, όμως, που θα λειτουργεί με δεδομένα του σήμερα και όχι με δομές του περασμένου αιώνα και με νοοτροπίες άλλων εποχών που δεν έχουν ούτε θέση, ούτε και μπορούν να προστατεύσουν την ΑΗΚ και τους εργαζομένους σε αυτήν. Και θέλω να ρωτήσω εάν υπάρχει κανένας που διαφωνεί με αυτό.

Θα επανέλθω όμως στο κύριο ζήτημα, που ήταν τα μέτρα των εργαζομένων που θα οδηγούσαν σε διακοπές παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμα και πιθανά μπλακ άουτ, εάν τύγχανε παράλληλα να προκύψει και καμιά σοβαρή βλάβη στις μονάδες παραγωγής της ΑΗΚ. Και ερωτώ:

● Εξακολουθούν να θεωρούν οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ και οι συντεχνίες τους ότι τα μέτρα τους ήταν και είναι σωστά;

● Συνεχίζουν να πιστεύουν ότι ο χρόνος εξαγγελίας των μέτρων, παραμονές προεδρικών εκλογών, είναι ο ιδανικότερος;

● Εξακολουθούν να θεωρούν ότι η λήψη μέτρων που επηρεάζει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και κατ’ επέκταση την καθημερινότητα του καθενός από εμάς, είναι ορθή; 

● Συνεχίζουν να πιστεύουν ότι μας έκαμαν και χατίρι, επειδή δεν εξήγγειλαν πιο αυστηρά μέτρα, που θα οδηγούσαν σε περισσότερες και μακρύτερες διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος από αυτές που ανακοίνωσε ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας;

Και επειδή θα ρωτήσουν τι διαφορετικά θα μπορούσαν να κάνουν, θα τους έλεγα πρώτα και πάνω απ’ όλα να περιμένουν να περάσουν οι προεδρικές εκλογές για να θέσουν όλα όσα τους απασχολούν στην επόμενη Κυβέρνηση. Και εάν δεν ικανοποιηθούν, τότε και μόνο να επανέλθουν σε μέτρα. Μέτρα, όμως, στοχευμένα και όχι γενικά και οριζόντια.   

 

Ανάγκη διασφάλισης και της ΑΗΚ

Υγιής ανταγωνισμός θα πρέπει, όμως, να διασφαλίζεται και έναντι της Αρχής Ηλεκτρισμού. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει εάν το κράτος επιτρέψει στον ιδιωτικό τομέα να συνεχίσει να ασυδοτεί. Να εκμεταλλεύεται εργαζόμενους (κυρίως ξένους) και να μην ακολουθεί τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας. Και βεβαίως, χωρίς να εκμεταλλεύεται κρατική περιουσία, χωρίς να καταβάλλει το ανάλογο αντίτιμο. 

Θα πρέπει, επίσης, να επισημανθεί προς τις Βρυξέλλες ότι η Κύπρος, ως μια μικρή νησιώτικη χώρα, δεν μπορεί να υπόκειται στους κανόνες πλήρους ανταγωνισμού και ελευθεροποίησης των τομέων που προσφέρουν βασικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως ο ηλεκτρισμός και το νερό. Και για να μπορεί να πείσει θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει ότι η κρατική Αρχή Ηλεκτρισμού διασφαλίζει την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε τιμές κανονικές, χωρίς να μεταφέρει στις πλάτες της βαρίδια και κακέκτυπα του παρελθόντος.  

 

Το πιο καίριο…

Το πιο καίριο όμως ερώτημα – ζήτημα είναι ότι οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ και οι συντεχνίες τους δεν έχουν καταλάβει ότι τέτοιες αποφάσεις και μέτρα δίνουν λαβή και επιχειρήματα σε εκείνους που επιδιώκουν μια Αρχή Ηλεκτρισμού ιδιωτικοποιημένη. Και αυτοί είναι πολλοί και ισχυροί.

Θα επαναλάβω ότι η παραγωγή και διάθεση ηλεκτρικού ρεύματος, ενός αγαθού απαραίτητου, δεν μπορεί να μπαίνει στη ζυγαριά των κερδών και υπερκερδών. Την ίδια, όμως, ώρα ούτε να εγκλωβίζεται σε κακές νοοτροπίες και κάκιστα κεκτημένα, σε δομές άλλων εποχών και κυρίως σε εκβιασμούς. 

Ένας αναγνώστης που σχολίασε το άρθρο, μού υπέδειξε ότι οι υπάλληλοι της Αρχής Ηλεκτρισμού είναι κρατικοί και όπως και οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν μπορούν να απολυθούν. Βέβαια, εγώ τόνιζα ότι θα χάσουν τις δουλειές τους όταν την ΑΗΚ δεν θα είναι βιώσιμος οργανισμός και θα αναγκαστεί να αρχίσει να κλείνει από μόνη της τμήματά της.

Άσε που αυτή η μονιμότητα στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα αποτελούν σαράκι που κατατρώει από μέσα τους δημόσιους οργανισμούς και υπηρεσίες. Προσωπικά, διερωτούμαι εάν υπάρχει εργαζόμενος σε κρατικό και ημικρατικό οργανισμό που κάποια στιγμή δεν αγανάκτησε με συνάδελφό του επειδή δεν έκανε τη δουλειά του και συμπεριφερόταν με τρόπο που στρεφόταν εναντίον και σε βάρος των συναδέλφων του. Οι δε πρώτοι που διαμαρτύρονται και μεμψιμοιρούν είναι συνήθως αυτοί που θα έπρεπε να υπήρχε τρόπος να απολυθούν. Είναι αυτοί που αμαυρώνουν την εικόνα του κρατικού τομέα και που οδηγούν και τους ευσυνείδητους υπαλλήλους κάποια στιγμή ή κάποιες στιγμές να χάνουν το ενδιαφέρον τους και να συμπεριφέρονται ανάλογα.

 

Πώς θέλουμε την ΑΗΚ

Διανύοντας την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα και με δεδομένη την πλήρη ελευθεροποίηση του κλάδου της παραγωγής ενέργειας και την αναμενόμενη διασύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα και το Ισραήλ για τη μεταφορά ηλεκτρισμού στην Κύπρο, εάν η ΑΗΚ δεν καταφέρει να συμβαδίσει με το σήμερα τότε το μέλλον της θα είναι δυσοίωνο. Και ο εκσυγχρονισμός της δεν μπορεί να αφήνει εκτός τους εργαζόμενους στην Αρχή. Αναφέροντας τα πιο πάνω θα πρόσθετα πως ο τόπος έχει ανάγκη μια ΑΗΚ: 

● Με σύγχρονες μεθόδους διοίκησης και δομές που ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες

● Με προσωπικό που θα παράγει σύμφωνα με τις ικανότητες του και θα αμείβεται ικανοποιητικά 

● Με κατάργηση ανορθόδοξων επιδομάτων 

● Με εργαζόμενους που δεν θα κρύβονται πίσω από μια παράλογη μονιμότητα και που το όλο σύστημα θα αποβάλλει τους προβληματικούς – ανίκανους και θα επιβραβεύει τους ικανούς και εργατικούς

● Που θα στηρίζεται από το κράτος εκεί και όπου απαιτείται για κοινωνικούς λόγους, όπως για παράδειγμα για τη διατήρηση και ανάπτυξη ασύμφορων υποδομών 

● Που θα συμμετέχει στην ανάπτυξη ΑΠΕ, χωρίς να παραβιάζονται οι κανόνες τους υγιούς ανταγωνισμού

● Που θα παράγει ηλεκτρικό ρεύμα στο κατώτατο κόστος

● Που θα παράγει ηλεκτρισμό χωρίς να αναγκάζεται να καταβάλλει τεράστια ποσά για την αγορά ρύπων

● Μια ΑΗΚ ποιοτική, όπως σήμερα, που θα συνεχίσουμε να εμπιστευόμαστε.

Καταλήγοντας, θα έλεγα ότι υπάρχει το μοντέλο για να λειτουργήσουν και ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας. Πάνω κάτω είναι αυτό με το οποίο έγινε η ελευθεροποίηση του τομέα των τηλεπικοινωνιών. 

* Δημοσιογράφος

(panicoscharal.j@gmail.com)