Τέτοιες στιγμές -όταν μια έκρηξη στη Βηρυτό ακούγεται στην Κύπρο, όταν ένας σεισμός στην Τουρκία κουνά και την Κύπρο- πολλοί κοιτάμε τον χάρτη για να θυμηθούμε που βρισκόμαστε, για να εμπεδώσουμε τις αποστάσεις. Και άλλοι, φυσικά, σφυρίζουμε αδιάφορα, πεπεισμένοι πως ότι φτάνει κοντά μας σαν κραδασμός, δεν μας αφορά. Σε μια γειτονιά του κόσμου όμως οι χώρες, μοιραία, μοιράζονται τα ίδια γεωλογικά φαινόμενα ή τα ρήγματα στα οποία κάθονται εφάπτονται και αλληλοεπηρεάζονται.
Tο ρήγμα της Ανατολικής Ανατολίας το οποίο ευθύνεται για τον ισχυρό σεισμό στην Τουρκία δεν διαπερνά την Κύπρο, αλλά προσεγγίζει το Κυπριακό Τόξο. Για αυτό και οι σεισμολόγοι δεν αποκλείουν επέκταση της σεισμικής δραστηριότητας και στην Κύπρο. Κι αυτό δεν είναι απλώς εικασία. Με τις τεχνολογίες του σήμερα, τα φυσικά φαινόμενα μπορεί να είναι εν μέρει προβλέψιμα. Το 2019, όταν η Κωνσταντινούπολη είχε πληγεί από σεισμό, ο Έλληνας καθηγητής Ευθύμης Λέκκας μιλούσε για επερχόμενο σεισμό, μέχρι το 2022, στο ίδιο ρήγμα της κλίμακας 7,2 ρίχτερ. Οι προβλέψεις επαληθεύτηκαν με πολύ μικρή καθυστέρηση και πιο μεγάλη ένταση.
Η πρόβλεψη δεν ήταν τυχαία. Γερμανοί ερευνητές, μαζί με συναδέλφους τους από τη Γαλλία και την Τουρκία, είχαν μπορέσει να κάνουν αναλυτικές μετρήσεις στο βυθό της Θάλασσας του Μαρμαρά και να δουν ότι σταδιακά συσσωρεύεται τεκτονική πίεση στο μεγάλο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας. «Το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, που αποτελεί το σύνορο ανάμεσα στην πλάκα της Ευρασίας και σε εκείνη της Ανατολίας, συσσωρεύει κατά καιρούς ενέργεια, η οποία εκτονώνεται με σεισμούς και επηρεάζει ένα ευρύτερο πεδίο ρηγμάτων», εξήγησε ο κ. Λέκκας.
Ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Άκης Τσελέντης, αλλά και άλλοι σεισμολόγοι εξηγούν, επίσης, πως ενδέχεται να υπάρξει σεισμική δραστηριότητα ως ντόμινο πάνω στο ίδιο ρήγμα που μπορεί να επηρεάσει και την Κύπρο. Ωστόσο, όπως λένε, η δόμηση της Κύπρου δεν έχει καμία σχέση με τη δόμηση της Ανατολίας. Και για να μην τα μηδενίζουμε όλα, όντως δεν έχει. Γίνονται μελέτες, εφαρμόζεται αντισεισμικός κώδικας. Υπάρχουν, ωστόσο, κτήρια που κτίσθηκαν πριν την εφαρμογή του κώδικα, κτήρια γερασμένα, κτήρια που κτίσθηκαν παραβλέποντας κανονισμούς πολλές φορές και με τις ευλογίες των Αρχών.
Οι εικόνες από την Τουρκία με πολυκατοικίες να καταρρέουν σε δευτερόλεπτα είναι τρομακτικές και καταδεικνύουν και τον σκανδαλώδη τρόπο με τον οποίο ανεγέρθηκαν. Λογικά κάτι τέτοιο, σε τόσο μέγεθος και με τέτοια ευκολία δεν μπορεί, δεν πρέπει να συμβεί σε μια χώρα που κτίζει βάσει αυστηρών κανονισμών. Όταν όμως, με αίθριο καιρό, χωρίς δονήσεις, πέφτουν μπαλκόνια, πόσο ασφαλείς μπορούμε να νιώθουμε;