• Σε οικονομικό επίπεδο, είναι με ιδιαίτερο προβληματισμό που μελετούμε ευρωπαϊκές εξελίξεις οι οποίες αναντίλεκτα θα επηρεάσουν ξένες εταιρείες με βάση την Κύπρο
  • Ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα πρέπει να χειριστεί όχι μόνο πολιτικές εξελίξεις αλλά και ουσιαστικές δομικές αλλαγές

Το 2022 μας αποχαιρετά με έκδηλα τα σημάδια στην Κύπρο των γεωπολιτικών και ευρωπαϊκών εξελίξεων. Η ουκρανική κρίση επέφερε αλλαγές στις εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην Κύπρο. Η μία όψη του νομίσματος ήταν εταιρείες ξένων συμφερόντων, οι οποίες μετέφεραν τις επιχειρήσεις τους σε μη ευρωπαϊκές χώρες. Η άλλη (και καλοδεχούμενη) όψη ήταν η δραστηριοποίηση αυξημένου αριθμού εταιρειών στον τομέα τεχνολογίας. Τα φορολογικά κίνητρα που είχαν εγκριθεί από το 2016 συνδυασμένα με τα κίνητρα για εγκατάσταση σε επίπεδο προσωπικού τρίτων χωρών, έφεραν μια αύξηση σε αριθμό εταιρειών τεχνολογίας αλλα και στο επίπεδο αριθμού ξένου εξειδικευμένου προσωπικού.

Η έκδηλη αυτή τάση έχει επιφέρει αλλαγές σε τοπικό επίπεδο σε σχέση με το κόστος διαμονής κυρίως στην Λεμεσό. Υπάρχει αυξημένη ζήτηση για γραφειακούς χώρους και στις άλλες πόλεις. Επίσης το θέμα της ιδιωτικής εκπαίδευσης σε ξενόγλωσσα ιδρύματα είναι καίριας σημασίας με την ζήτηση να μήν ικανοποιείται από την τρέχουσα προμήθεια ιδιωτικών ξενόγλωσσων ιδρυμάτων στην Κύπρο που στοχεύει να  καταστεί ένα headquartering hub.

Το Όραμα 2035 το οποίο είχε παρουσιασθεί απο το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας άρχισε να υλοποιείται. Ξεχωρίζουμε τα κίνητρα για εγκατάσταση ξένου ειδικευμένου προσωπικού, την βελτιστοποίηση διαδικασιών για μόνιμη κατοίκηση και πολιτογράφηση, την ψήφιση των νομοσχεδίων που αφορούν την Μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης και την ίδρυση Εμπορικού και Ναυτιλιακού Δικαστηρίου και την ίδρυση της Αρχής κατά της Διαφθοράς. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προχωρήσουν και οι άλλοι πυλώνες του Οράματος 2035 σε σχέση με τον τομέα Ενέργειας, την Μεταρρύθμιση του Σχολικού Συστήματος και του Τομέα Υγείας βασισμένο σε KPIs.

Σε νομοθετικό επίπεδο, οι πρώτες Ευρωπαϊκές δικαστικές αποφάσεις σε σχέση με την δημόσια πρόσβαση στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, και στο θέμα δικηγορικού απορρήτου στο DAC-6 αποδεικνύουν την σπουδή με την οποία το αρμόδιο υπουργείο πρέπει να συζητά ευρωπαϊκές νομοθεσίες σε σχέση με τις νομικές εκφάνσεις. Οι δε νομικές θέσεις που κατατίθενται στο επίπεδο δημόσιας διαβούλευσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη έτσι ώστε να προστατεύεται όσο το δυνατόν η Κυπριακή Δημοκρατία νομικά. Είναι δε καίριας σημασίας η ουσιαστική συνδρομή του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου και του ΣΕΛΚ σε νομοτεχνικό επίπεδο με ύψιστο σκοπό την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας και των διαμενόντων σ’αυτήν.

Το 2023 παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Σε πολιτικό επίπεδο θα συνεχίζουμε να βαδίζουμε σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πολιτικό κλίμα. Η συνεχιζόμενη ουκρανική κρίση με τις νέες κυρώσεις επιφέρει αλλαγές σε πολλούς τομείς της οικονομίας. Έτσι, η συνεχής συζήτηση από μέρους των κυβερνητικών θεσμών με τους διαφόρους φορείς είναι ιδιαίτερα σημαντική για να μειωθεί σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό η οικονομική επίπτωση ακόμη και δια μέσου μίας προεδρικής προεκλογικής εκστρατείας.

Σε οικονομικό επίπεδο, είναι με ιδιαίτερο προβληματισμό που μελετούμε εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο που αναντίλεκτα θα επηρεάσουν ξένες εταιρείες με βάση την Κύπρο. Καλούμε δε τα Υπουργεία Οικονομικών και Εμπορίου, Ενεργείας και Βιομηχανίας σε εγρήγορση και μελέτες αντικτύπου για να καθοριστούν εναλλακτικές στρατηγικές στον σχεδιασμό για την Κυπριακή Ανταγωνιστικότητα. Τα νέα κριτήρια ουσίας (substance requirements) συζητούνται με ορίζοντα εκτέλεσης το 2023 με βάση το νομοσχέδιο για την καταπολέμηση χρήσης εταιρειών  για σκοπούς Φοροαποφυγής και Επιθετικού Φορολογικού Σχεδιασμού (ούτω καλούμενων «κελύφους»). Οι συζητήσεις  για ενιαία φορολογική βάση στην Ευρώπη (γνωστή ως BEFIT) έχουν πλέον συμφωνηθεί. Το κριτήριο ελάχιστου αποτελεσματικού φόρους στο 15% για εταιρείες με ετησιο κυκλο εργασιών (τζίρο) μεγαλύτερο από 750,000,000 γνωστό ως Πυλώνας 2 (Pillar 2) συμφωνήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2022 από την Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων. Μένει η επικύρωση απο τα εγχώρια κοινοβούλια. Όπως αναφέρθηκε από τον Υπουργό Οικονομικών της Τσεχίας, Κον Zbyněk Stanjura: «Το μήνυμά μας είναι σαφές: Οι μεγαλύτεροι όμιλοι εταιρειών, πολυεθνικές ή εγχώριες, θα πρέπει να πληρώσουν εταιρικό φόρο που δεν μπορεί να είναι χαμηλότερος από 15% , παγκοσμίως».

Έτσι, το 2023 μας βρίσκει σε ένα ακόμη πιο ρευστό περιβάλλον όπου ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα πρέπει να χειριστεί όχι μόνο πολιτικές εξελίξεις αλλά και ουσιαστικές δομικές αλλαγές.

Ο Σύνδεσμος Διεθνών Επιχειρήσεων Κύπρου (Cyprus International Businesses Association), θα συνεχίσει να έχει ένα ενημερωτικό ρόλο υποβοηθώντας στον βαθμό που μπορεί σε επίπεδο ευρωπαϊκών εξελίξεων και πάντα σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία. Σε εγχώριο επίπεδο περιμένουμε την συζήτηση για τον Μηχανισμό Ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων που είναι ευρωπαϊκή υποχρέωση να ολοκληρωθεί με την σύσταση ενός μηχανισμόυ ο οποίος θα είναι αποτελεσματικός αλλα και μή χρονοβόρος. Θα συνεχίσουμε την στήριξη των εταιρειών του Συνδέσμου πάντα με κριτήριο την συνεχιζόμενη δραστηριοποίησή τους σε ένα κλίμα ευέλικτο και φιλικό για τις επειχειρήσεις και το προσωπικό τους.

Ο CIBA θα είναι παρών στις εξελίξεις, συνεχίζοντας τον εποικοδομητικό του ρόλο. Ευχόμαστε σε όλους Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το 2023.  Ευχή μας η επικράτηση της ειρήνης σε όλες τις εμπόλεμες ζώνες.

*Πρόεδρος Συνδέσμου Διεθνών Επιχειρήσεων Κύπρου (CIBA