Οι αξιωματούχοι του κράτους συχνά επικαλούνται το δημόσιο συμφέρον, ιδίως στις περιπτώσεις που δεν θέλουν να δώσουν εξηγήσεις. Αλλά τι ακριβώς είναι αυτό που δεν μας συμφέρει να μάθουμε; Από ποια… επικίνδυνη πληροφορία μας προστατεύουν κρατώντας την μυστική;
Στην Κύπρο, ο Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε «για λόγους δημοσίου συμφέροντος» να μην ασκήσει δίωξη εναντίον του κ. Κατσουνωτού, διοικητή τότε της ΥΚΑΝ, μετά τα επιβαρυντικά ευρήματα που αναφέρονται στο πόρισμα του ειδικού ερευνητή κ. Αιμιλιανίδη, χωρίς όμως να δώσει καμιά εξήγηση – μάλιστα δεν δημοσιοποίησε ούτε το εν λόγω πόρισμα. Κάτι παρόμοιο έκανε ο Κ. Μητσοτάκης στην Ελλάδα, μετά τις αποκαλύψεις για παρακολουθήσεις συνομιλιών δημοσιογράφων, πολιτικών, επιχειρηματιών κ.ά. από την ΕΥΠ, δηλαδή τις κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας. Παραδέχτηκε μάλιστα ότι ήταν λάθος, αλλά ένα λάθος… σωστό υπό τις περιστάσεις, χωρίς και αυτός να δώσει άλλες εξηγήσεις. Για λόγους δημοσίου συμφέροντος, βεβαίως…
«Δεν λες κουβέντα/ κρατάς κρυμμένα μυστικά/ και ντοκουμέντα/ κι ακούω μόνο/ συνθήματα μεταλλικά/ των μικροφώνων», καταγγέλλει ο Κώστας Τριπολίτης με τη φωνή της Μπέλλου, και ο Δήμος Μούτσης αποκαλύπτει στο ρεφρέν: «Ξέρω τ’ όνομά σου/ την εικόνα σου/ και πάλι από την αρχή…». Ακόμα και ο τίτλος του άλμπουμ, «Φράγμα», έχει τη σημασία του. Ο Μούτσης σήμερα, πιθανώς να το ονόμαζε «Δημόσιο συμφέρον», ή καλύτερα «Φράγμα στο δημόσιο συμφέρον», επειδή πουθενά δεν ταυτίζεται η έννοια του δημοσίου συμφέροντος με την αδιαφάνεια και την απόκρυψη πληροφοριών. Στο Σύνταγμα, π.χ., ανακάλυψα το δημόσιο συμφέρον στο άρθρο 25.2 (περί άσκησης επαγγέλματος κ.λπ.) όπου μιλά για περιορισμούς «…προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγείας ή των δημοσίων ηθών ή της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών …».
Γιατί ο Γ. Εισαγγελέας δεν μας εξηγεί τι από αυτά –ή κάτι άλλο– επιβάλλει τη μη δίωξη ενός ανώτερου αξιωματικού της Αστυνομίας ο οποίος ελέγχεται για συνωμοσία και κατάχρηση εξουσίας; Σύμφωνα με το Σύνταγμα ο Γ.Ε. είναι ανεξέλεγκτος, αλλά δεν λέει πουθενά ότι δεν χρειάζεται να δικαιολογεί τις αποφάσεις του. Η άρνησή του μας ωθεί να αναζητήσουμε πιθανούς λόγους αυτής της μυστικότητας και αν όντως εξυπηρετεί το δικό μας συμφέρον ή το συμφέρον κάποιου άλλου. Είναι αυτονόητο ότι μόνο η διαφάνεια εξυπηρετεί σαφώς το δημόσιο συμφέρον, επειδή διαφορετικά η απόφασή του, εκτός από το συμφέρον του κ. Κατσουνωτού θα μπορούσε να είναι προς το συμφέρον της Αστυνομίας και των προϊσταμένων του, το οποίο δεν ταυτίζεται απαραιτήτως με το δημόσιο. Γιατί να μην το μάθουμε αυτό σε μια δίκη; Μπορεί να αθωωθεί ο κ. Κατσουνωτός και να βρεθούν άλλοι ένοχοι. Μπορεί η δίκη και όσα ενδέχεται να αποκαλυφθούν να μας κάνουν να χάσουμε την εμπιστοσύνη μας στην Αστυνομία και τις μεθόδους της – π.χ. την (παράτυπη;) συνεργασία της με βαρυποινίτες. Γιατί αυτά όλα θα είναι κακό να τα μάθουμε;
Υπάρχουν και πολύ χειρότερα που μπορούμε να υποθέσουμε: Π.χ. ο Γενικός Εισαγγελέας να μην είναι αμερόληπτος, επειδή ίσως θέλει να προστατεύσει κάποιον ή κάποιους υψηλά ιστάμενους. Αλλά η υπόνοια και μόνο ο Γ.Ε., ο ανώτατος πρόμαχος της Δικαιοσύνης, να εξυπηρετεί αλλότρια συμφέροντα είναι σαφώς κατά του δημοσίου συμφέροντος. Και μόνο γι’ αυτό τον λόγο επιβάλλεται να δώσει εξηγήσεις. Η Αρχή της Αμεροληψίας άλλωστε, όπως αναφέρεται π.χ. στον νόμο περί Διοικητικού Δικαίου (άρθρο 42-1) λέει ότι «κάθε διοικητικό όργανο που μετέχει στην παραγωγή διοικητικής πράξης πρέπει να παρέχει τα εχέγγυα της αμερόληπτης κρίσης». Ο Γ.Ε. εξαιρείται; Πού το λέει αυτό; Και αν ναι, είναι καλό; Όπως αναφέρει σε άρθρο του ο νομικός και πρώην βουλευτής Ανδρέας Αγγελίδης, η ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει αποφανθεί από το 1993 ότι «…η επίκληση του δημοσίου συμφέροντος πρέπει να εξειδικεύεται και δεν αρκεί η γενική αναφορά σ’ αυτό». Όχι άλλα κρυμμένα μυστικά, επιτέλους!
chrarv@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 02.04.2023
