Ένα από τα επιχειρήματα που ακούστηκαν υπέρ του νομοσχεδίου για την ανάρτηση των τιμών εκατοντάδων προϊόντων που πωλούνται σε υπεραγορές με τζίρο άνω των δύο εκατ. ευρώ αφορούσε την πίεση που λέγεται ότι θα ασκήσουν οι καταναλωτές στις υπεραγορές, μέσω του ανταγωνισμού, και την πίεση που με τη σειρά τους θα ασκήσουν, σύμφωνα με το επιχείρημα, οι υπεραγορές στους εισαγωγείς και χονδρέμπορους.
Το επιχείρημα φάνηκε στην αρχή πολύ φιλόδοξο. Έχουν όντως αρκετή δύναμη οι υπεραγορές για να επιβάλουν φθηνότερες χονδρικές τιμές στους εισαγωγείς; Και από την άλλη, αφού η -ακέφαλη και ανεκδιήγητη- ΕΠΑ υποστηρίζει ότι με τη δημοσιοποίηση των τιμών θα δημιουργηθούν καρτέλ υπεραγορών μέσω προσυνεννόησης στον καθορισμό τιμών, πώς τέλος πάντων θα λειτουργήσει ο ανταγωνισμός σε βαθμό που να ασκηθεί πίεση να πέσουν οι τιμές της χονδρικής αγοράς; Γίνεται να συμβούν και τα δύο;
Με χθεσινή του ανακοίνωση, ο Σύνδεσμος Προμηθευτών Προϊόντων Ευρείας Κατανάλωσης δίνει την εντύπωση πως θέλει να επιβεβαιώσει όσους αισιοδοξούν ότι το e-kalathi είναι δυνατό να μεταφέρει την πίεση στους εισαγωγείς – προμηθευτές, αυξάνοντας τα οφέλη στους καταναλωτές από την εφαρμογή του νομοσχεδίου. Γράφει μεταξύ άλλων ο σύνδεσμος ότι «η καταχώριση δεδομένων τιμών για προϊόντα υψηλής κατανάλωσης και σημασίας, θα οδηγήσει στην περαιτέρω άσκηση πίεσης από τις υπεραγορές προς τους προμηθευτές».
Και γιατί πρέπει να αγχωνόμαστε γι’ αυτό εμείς, ως καταναλωτές; Αυτό δεν θέλουμε; Δεν καταλαβαίνουμε το νόημα αυτής της ανακοίνωσης και ιδιαίτερα την… προειδοποίηση πως θα βρουν τον μπελά τους οι προμηθευτές από το e-kalathi. Να τον βρουν. Είναι δυνατό να περιμένουν στήριξη από την κοινή γνώμη όταν αυτό που ζητούν, επί της ουσίας, είναι να μην ενταθεί ο ανταγωνισμός μέσω της δημοσιοποίησης των τιμών και της εύκολης πρόσβασης των καταναλωτών στους συγκριτικούς πίνακες τιμών;
Διότι, σε ένα άλλο σημείο της ανακοίνωσης του συνδέσμου των προμηθευτών, διαφαίνεται ξανά πως ναι, αυτό τους ανησυχεί: Ο… κίνδυνος να αυξηθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ υπεραγορών και να κληθούν οι ίδιοι να συμπιέσουν το κέρδος τους. Γράφουν κάπου ότι θα επέλθει «αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων αλυσίδων υπεραγορών, λόγω της υποχρέωσης καταχώρισης δεδομένων τιμών στην ηλεκτρονική πλατφόρμα». Μόνο που υποστηρίζουν ότι αυτή η αύξηση του ανταγωνισμού στους μεγάλους, θα υποχρεώσει τους προμηθευτές να μειώσουν ή να διακόψουν τις προωθητικές ενέργειες προς τις μικρές υπεραγορές. Δεν το αντιληφθήκαμε ακριβώς, όπως δεν αντιληφθήκαμε τη θέση ότι οι μικρές υπεραγορές, με τζίρο κάτω των 2 εκατ. ευρώ, συμβάλλουν στη διαμόρφωση χαμηλότερων τιμών στην αγορά. Ε τότε, γιατί μας λένε ο Αβέρωφ Νεοφύτου και άλλοι της αγοράς πως το e-kalathi θα είναι η καταστροφή των μικρών, αφού είναι ήδη σε θέση, σύμφωνα με τους προμηθευτές, να πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω;
Η στήλη θεωρεί πως το μόνο επιχείρημα που ακούστηκε αυτές τις μέρες και μοιάζει βάσιμο είναι αυτό που αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα καταγράφονται στο e-kalathi τα προϊόντα, ώστε η σύγκριση τιμών από τους καταναλωτές να μην οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα. Διότι ο καταναλωτής μπορεί κάλλιστα να πει ότι δεν θέλει απλώς το πιο φθηνό αλεύρι (ό,τι κι ό,τι) στην αγορά, θέλει να ξέρει πού θα βρει φθηνότερα ΑΥΤΟ το αλεύρι. Αυτόν τον καφέ, αυτό το γάλα, αυτή τη ζάχαρη, αυτά τα δημητριακά, αυτές τις μπύρες (εννοείτε θα τις βάλετε μέσα, υπουργέ!) κοκ.
Το Υπουργείο Εμπορίου και η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή διαβεβαιώνουν μεν ότι στο e-kalathi θα αναρτώνται οι τιμές για συγκεκριμένους κωδικούς (συσκευασίες προϊόντων), ώστε η σύγκριση να είναι μεταξύ ίδιων προϊόντων και όχι απλά της ίδιας κατηγορίας. Όμως, είναι γεγονός πως αφήνονται στον αέρα και κάποιες αμφιβολίες κατά πόσο αυτό είναι τεχνικά δυνατό.
Ίσως γι’ αυτό ο υπουργός Εμπορίου και η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή λένε τις τελευταίες μέρες πως πρέπει να ψηφιστεί το νομοσχέδιο, για να θεσπιστεί το πλαίσιο για την καταγραφή και σύγκριση τιμών, και στη συνέχεια να «κτιστεί» το e-kalathi με έναν τρόπο που δεν θα αδικεί τους προμηθευτές και τους λιανοπώλες, αλλά και δεν θα παραπλανεί τους καταναλωτές. Με τον ίδιο -αναλογικά- τρόπο που εκατοντάδες φορές η Βουλή ψήφισε κάποιον γενικής φύσης νόμο και στη συνέχεια, κάποτε με παρέλευση αρκετού χρόνου, ενέκρινε και κανονισμούς, για λεπτομερέστερη ρύθμιση ενός ζητήματος.
Δεν χάνουμε τίποτα, ως καταναλωτές, να δώσουμε την ευκαιρία στο υπουργείο να κάνει την προσπάθεια του. Αν τα καταφέρει θα του πούμε μπράβο, αν όχι, θα του ασκηθεί κριτική. Να απορριφθεί εκ προοιμίου το e-kalathi για να μην «σκοτωθούν» μεταξύ τους εισαγωγείς – πωλητές – μεταπωλητές, μοιάζει εξωφρενικό.