Η διαμαρτυρία μας για τον μη λειτουργικό νόμο των κοινοχρήστων και για άλλα θέματα νομικών διαφορών είναι γνωστή και εκφράζεται όχι μόνο μέσω των άρθρων μας (τα τελευταία 6 χρόνια σε 14 άρθρα), αλλά και με προσωπικές επισκέψεις/συνεντεύξεις με υπουργούς, Βουλή και άλλους.

Ενώ το θέμα είναι πολύ σοβαρό και τα αποτελέσματά του εμφανή (μη συντήρηση πολυκατοικιών, μη λειτουργικότητα κοινόκτητων υπηρεσιών, κοινωνικά προβλήματα μεταξύ κατόχων, κλπ) δεν παρατηρούμε καμία ιδιαίτερη ενέργεια εκ μέρους της πολιτείας αυτής και η αδράνεια θα μας βρει σύντομα προ καταστάσεων για τις οποίες θα μετανιώσουμε. Είναι μια παρόμοια κατάσταση που έχουμε με την καθυστέρηση στην έκδοση άδειας/τίτλων κλπ, όπου η επέμβαση της Ε.Ε. και της τοπικής ομάδας πίεσης (Property Action Group) μάς αφύπνισε σε κάποιο βαθμό, για να τρέχουμε εκ των υστέρων για διόρθωση (με αναπόφευκτη τη δυσφήμιση της αγοράς ακινήτων).

Γίνεται τώρα, μετά από 20 χρόνια, μια προσπάθεια από την Επίτροπο Νομοθεσίας για μια νέα νομοθεσία για κοινόχρηστα και ίσως να είναι μια ευκαιρία να συμπεριληφθεί στο προωθούμενο νομοσχέδιο (άγνωστο πότε θα ετοιμαστεί) και ο θεσμός του Δικαστηρίου Μικροδιαφορών. Ένα είδος δικαστηρίου μεταξύ arbitration και κανονικού δικαστηρίου, για τη γρήγορη επίλυση διαφορών στον τομέα αυτό. 

Πιστεύουμε ότι πέρασε ο καιρός των δικαστηρίων για «όλα τα θέματα» και στον τομέα των ακινήτων πιστεύουμε ότι επειγόντως χρειαζόμαστε:

Δικαστήριο Κτηματολογικών Θεμάτων – που θα επιλαμβάνεται απαλλοτριώσεων και διαφορών για ακίνητα.

Δικαστήριο Κοινοχρήστων, καθώς εκατοντάδες/χιλιάδες υποθέσεις εκκρεμούν.

Δικαστήριο Μικροδιαφορών – έστω με μέγιστη απαίτηση ±€20.000, που να εξετάζει διάφορα θέματα, όπως ζημιές σε περιουσία, ατυχήματα, μικρό-ιατρικές παραλείψεις κλπ.

Δικαστήρια που να εξετάζουν με συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς απαραιτήτως την ύπαρξη δικηγόρων, και με μικρό κόστος. Με βάση τα παραδείγματα από το βρετανικό Lands Tribunal ή δικαστήρια Magistrates και εκείνο του αμερικάνικου συστήματος Small Claims Court, οι αποφάσεις εκδίδονται άμεσα ως επί το πλείστον, κατά το πέρας της ακρόασης.

Στα πιο πάνω δικαστήρια οι διάδικοι να αποποιούνται του δικαιώματος έφεσης (αμερικανικό σύστημα).

Για τα πιο πάνω, δεν χρειάζονται τεράστια δημόσια κονδύλια, διότι θα υπάρχει μερική ανακατάταξη δικαστών και πρόσληψη νέων, με κάποιου είδους εξειδίκευση ή εκπαίδευση.  Ίσως και το σύστημα της ακρόασης στο δικαστήριο να χρειάζεται κάποιου είδους «εκσυγχρονισμό», για να μην τυγχάνει κατάχρησης από μάρτυρες-διαδίκους-δικηγόρους, με χρονοβόρες διαδικασίες.

Τόσο στην Αμερική όσο και στη Βρετανία υπάρχουν τέτοια δικαστήρια, που δικάζουν δεκάδες υποθέσεις ανά μήνα, με συνοπτικές διαδικασίες. Μας θυμίζει το όλο θέμα τον αξιοπρόσεκτο δικαστή κ. Πική, που γύρω στο έτος 1980 ανέλαβε τις υποθέσεις των απαλλοτριώσεων και ξεκαθάρισε τις εκκρεμότητες, τόσο με αποφάσεις σταθμούς, όσο και με καθορισμό αρχών (case law) και άνοιξε ο δρόμος για την καλυτέρευση του όλου συστήματος. Υπάρχουν και τώρα αξιόλογοι δικαστές με προϊστορία για τολμηρές αποφάσεις (που πολύ θα θέλαμε να τους αναφέρουμε) αλλά το σύστημα τις δικαστικής εξουσίας ακολουθεί εκείνο της Δημόσιας Υπηρεσίας, όπου ο αρχαιότερος προάγεται και όχι ο καλύτερος/ αποτελεσματικότερος. Αυτό είναι τεράστιο λάθος, διότι καταδικάζει την πολιτεία και στη συνέχιση της αναποτελεσματικότητας της Δικαιοσύνης.

Η εργοδότηση δικαστών ανά τύπο δικαστηρίου, που να ειδικεύονται, είναι ό,τι καλύτερο ως αρχή. Η μισθοδοσία των δικαστών αυτών να είναι μεν η κανονική, αλλά να αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των αποφάσεων ή να μειώνεται, σε περίπτωση λανθασμένων αποφάσεων, αναλόγως αποφάσεων του Εφετείου.

Θα πρέπει να υπάρχει και κάποιο ξεκάθαρο μήνυμα ότι εκείνος o διάδικος που «χάνει», πληρώνει και όλα τα έξοδα της αντίθετης πλευράς και του δικαστηρίου.

Αυτά είναι ορισμένα από τα «καυτά» θέματα που αφορούν τους πολίτες αυτής της Δημοκρατίας και στα οποία πρέπει να εγκύψουν οι υποψήφιοι Πρόεδροι και όχι μόνο στα τετριμμένα πολιτικά θέματα.

Κατ’ εμάς που δεν είμαστε μεν δικηγόροι, αλλά εμπλεκόμενοι ως εξειδικευμένοι μάρτυρες σε πολυάριθμα θέματα που αφορούν ακίνητα, είναι μια αρχή προς συζήτηση. Ποιος όμως ενδιαφέρεται;

Αναμένουμε από τα προοδευτικά (αλήθεια ποια είναι;) κόμματα και οργανωμένα σύνολα να υποβάλουν εισηγήσεις.

Αναμένουμε από το ΕΤΕΚ τις δικές του.

Αναμένουμε το ίδιο από τους ιδιοκτήτες ακινήτων/developers και άλλους.                                  

Αναμένουμε από τον Γενικό Ελεγκτή να εγκύψει επί του θέματος, διότι αφορά και την κακή λειτουργία των δικαστηρίων και τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος (όταν π.χ. οφείλει η Δημοκρατία τουλάχιστον μισό δισεκατομμύριο σε απαλλοτριώσεις που εκκρεμούν και για τις οποίες πληρώνει τόκους).

Πιστεύετε ότι θα εισακουστούν αυτές οι εισηγήσεις; Όχι, ούτε εμείς οι ίδιοι που τις υποβάλλουμε, λόγω της λανθασμένης νοοτροπίας μας, με κύριους υπαίτιους όλα τα κόμματα, τα οποία ολίγον ενδιαφερόνται για την εύρυθμη λειτουργία της Δημοκρατίας.

Με πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις Η.Π.Α., διατάχθηκε διαγραφή των δικηγόρων του πρώην προέδρου Τραμπ, που ισχυρίζονταν ότι έγινε νοθεία στις τελευταίες εκλογές, διότι, ενώ γνώριζαν ότι η θέση του πελάτη τους ήταν λανθασμένη, απέκρυψαν στοιχεία κατά τη διάρκεια της ακρόασης. Έχουμε τέτοια κότσια εμείς στην Κύπρο;