Βλέποντας, ακούγοντας και διαβάζοντας όλες αυτές τις ατέρμονες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις γύρω από τα ενεργειακά και ιδιαίτερα για τις ΑΠΕ, τα φωτοβολταϊκά και την ΑΗΚ, θα ήθελα να εκφράσω τις δικές μου απόψεις πάνω σε αυτό το θέμα και να καταγράψω κάποιες σκέψεις και εισηγήσεις που ίσως, αν συζητηθούν με ανοιχτό μυαλό γύρω από ένα τραπέζι, χωρίς προκαταλήψεις, θα βοηθήσουν στην επίλυση των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί.
Το άρθρο αυτό δεν στρέφεται εναντίον κανενός, ούτε προσπαθεί να ρίξει «φταιξίματα»! Η όποια ευθύνη είναι συλλογική.
Πρώτα-πρώτα, είναι σημαντικό να καθοριστούν και να συμφωνηθούν οι ουσιαστικοί στόχοι, που κατά την γνώμη μου, δεν μπορεί να είναι άλλοι από:
(1) Να προσφέρεται ηλεκτρική ενέργεια, αδιάλειπτα, στον τελικό καταναλωτή, στη χαμηλότερη δυνατή τιμή – βοηθώντας έτσι και όλους τους τομείς της ανάπτυξης και της οικονομίας -βιομηχανίες, εμπόριο, γεωργία, ξενοδοχεία, τουρισμός, κλπ.
(2) Να πετύχουμε, το συντομότερο, ένα καθαρότερο περιβάλλον, με όσο το δυνατό μεγαλύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, βοηθώντας έτσι στην κλιματική αλλαγή και την υγεία μας -ως γνωστό είναι στόχος της ΕΕ η πλήρης απεξάρτηση από αυτά τα βλαβερά καύσιμα μέχρι το 2050.
(3) Να διατηρηθεί η τεχνική αξιοπιστία του συστήματος Παραγωγής, Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρισμού της ΑΗΚ και η ασφάλεια εφοδιασμού.
⦁ Το ότι, τάχα, προτεραιότητα έχει η λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρισμού και τι λέγουν κάποιοι στην ΕΕ και η δήθεν διασφάλιση του ανταγωνισμού (κατά κύριο λόγο εναντίον της ΑΗΚ, που είναι ιδιοκτησία όλων μας) και η δήθεν δεσπόζουσα θέση της ΑΗΚ, είναι κατά την ταπεινή μου γνώμη «προφάσεις εν αμαρτίαις», για την αποφυγή λήψης τολμηρών διορθωτικών αποφάσεων, που να συμφέρουν την Κύπρο και μόνο την Κύπρο.
Καταγράφω από την αρχή ότι η ΕΕ είναι πάντα έτοιμη να ακούσει θετικά τις ιδιαιτερότητες που πιθανό να έχουμε, φτάνει να υπάρχει η δυνατότητα ανταγωνισμού.
Με τις εισηγήσεις που θα ακολουθήσουν, όχι μόνο θα υπάρξουν δυνατότητες ανταγωνισμού, αλλά ο ανταγωνισμός υποβοηθείται.
ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ:
Μακροπρόθεσμα, η λύση των ενεργειακών προβλημάτων της Κύπρου είναι χωρίς αμφιβολία η προοδευτική και συνετή χρήση της ηλιακής ενέργειας.
Έχουμε αρκετή ηλιοφάνεια ώστε να παράγουμε μέχρι και 1800 kWh τον χρόνο από ένα φωτοβολταϊκό πλαίσιο του ενός KW.
– Αν αυτή η δωρεάν προσφερόμενη ενέργεια χρησιμοποιηθεί σωστά και συνετά, τότε η σταδιακή επίτευξη των στόχων μας είναι σχεδόν σίγουρη.
Έχουμε μεγάλες εκτάσεις αναξιοποίητης γης, μεγάλο μέρος της οποίας είναι άγονο, που προσφέρεται για τον σκοπό αυτό. Έχουμε χιλιάδες αναξιοποίητες στέγες σπιτιών, εργοστασίων, ξενοδοχείων κλπ. Έχουμε ένα «αρκετά» εκτεταμένο σύστημα διανομής ηλεκτρισμού της ΑΗΚ, στο οποίο μπορεί να βασιστούμε (βλέπε πιο κάτω).
Έχουμε πολλούς επιχειρηματίες, ντόπιους και ξένους, που θα ήθελαν να επενδύσουν στον τομέα αυτό.
Έχουμε τράπεζες που έχουν μεγάλη ρευστότητα και είναι πρόθυμες να δανειοδοτήσουν τα σχετικά έργα, φτάνει να είναι οικονομικά βιώσιμα.
Έχουμε και ευρωπαϊκά κονδύλια για τον τομέα της ενέργειας.
Έχουμε και τα τεράστια έσοδα του ταμείου ΑΠΕ, στα οποία όλοι συνεισφέρουμε, που θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σωστά για κοινό όφελος.
ΠΟΥ ΠΗΓΑΜΕ ΛΑΘΟΣ – ΠΟΥ ΑΠΟΤΥΧΑΜΕ:
⦁ Δεν έχουμε κάνει τις σωστές και έγκαιρες ενέργειες. Για να πετύχουμε τους επιθυμητούς στόχους χρειάζεται πρώτιστα να ενδυναμωθεί, να αναβαθμιστεί και να επεκταθεί το Σύστημα Μεταφοράς/Διανομής της ΑΗΚ. Αυτό έπρεπε να είχε γίνει προ δεκαετίας τουλάχιστο. Αυτό δυστυχώς ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ. Χωρίς μια δυνατή από όλες τις απόψεις ΑΗΚ, κανένας στόχος ΑΠΕ δεν θα επιτευχθεί. (Στις 24 Νοεμβρίου του 2003, πριν ο γράφων φύγει από την ΑΗΚ, έδωσε στο ΔΣ έγγραφο με 76 δράσεις που θα έπρεπε η ΑΗΚ να υλοποιήσει στα επόμενα χρόνια, για να επιτύχει- δυστυχώς για διάφορους λόγους λίγα από αυτά έγιναν!).
⦁ Οι διαδικασίες για την έγκριση και αδειοδότηση έργων ΑΠΕ είναι περίπλοκες και χρονοβόρες.
⦁ Πάσχουμε από ευθυνοφοβία και δεν παίρνουμε πρακτικές αποφάσεις και μένουμε κολλημένοι σε λανθασμένες αποφάσεις του παρελθόντος. Το αρχικό Μοντέλο Αγοράς Ηλεκτρισμού, βάσει του οποίου «άνοιξε» η αγορά τον Μάιο του 2004, ήταν ένα απλό και σχετικά εύκολο στην εφαρμογή του μοντέλο: Είσαι επίδοξος παραγωγός; Μπορείς να ανταγωνιστείς την ΑΗΚ; Τότε πουλάς. Διαφορετικά θα αποτύχεις. Μετά από κάποια χρόνια, το μοντέλο άλλαξε (ποιοι το αποφάσισαν; με ποιες μελέτες; Με ποιου την έγκριση; Ποιος το εισηγήθηκε; Έγιναν διαβουλεύσεις και με ποιους; Έγινε ένα νέο περίπλοκο μοντέλο, με την εισαγωγή χονδρεμπόρων κλπ, το οποίο ακόμα και μετά από 12 χρόνια προσπαθούμε να το εφαρμόσουμε και να «ξανά-ανοίξουμε» την αγορά!!! (Αλήθεια, σε ποιον άλλο τομέα του εμπορίου είδε κάποιος να εισάγονται Χονδρέμποροι, Μεσίτες και Μεσάζοντες και να πέφτουν οι τιμές στον τελικό καταναλωτή, αφού όλοι αυτοί θα πρέπει να βγάλουν πρώτα το δικό τους κέρδος;).
– Διαβάστε κατωτέρω και παραπλεύρως τις εισηγήσεις μου για μια αγορά ηλεκτρισμού υπέρ των καταναλωτών ρεύματος.
Πρώην Γενικός Διευθυντής ΑΗΚ
Πρώην Πρόεδρος ΡΑΕΚ
Πρώην Εκτελεστικός Πρόεδρος ΔΕΦΑ
