Έχουμε καταβάλει τεράστιες προσπάθειες για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Βόρειο Ιρλανδία. Μεγάλο μέρος της προόδου που έχουμε δει, βασίζεται στη Συμφωνία του Μπέλφαστ (ή της Μεγάλης Παρασκευής), η οποία επισφράγισε την επικράτηση του συμβιβασμού και της αποδοχής μετά από δεκαετίες αστάθειας.
Κύρια προτεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει η τήρηση της συμφωνίας και όλων των πτυχών της. Η συμφωνία αυτή καθιέρωσε τον διαμοιρασμό εξουσίας στην κυβέρνηση του Στόρμοντ, στη βάση της συναίνεσης και της ισότητας για όλες τις κοινότητες, ενίσχυσε τη συνεργασία Βορρά – Νότου στο νησί της Ιρλανδίας αλλά και τις ρυθμίσεις για συνεργασία μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Η επιτυχής λειτουργία της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής και των θεσμών που αυτή προβλέπει είναι καίρια για την συνεχή πρόοδο στη Βόρειο Ιρλανδία. Δυστυχώς, οι ρυθμίσεις αυτές δέχονται αυξημένες πιέσεις, καθώς η κυβέρνηση της Βορείου Ιρλανδίας δεν λειτουργεί πλήρως. Αυτό συμβαίνει επειδή το Πρωτόκολλο της Βορείου Ιρλανδίας, το οποίο είχε συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, δεν τυγχάνει της αναγκαίας υποστήριξης στο ένα μέρος της κοινότητας.
Παρ’ όλο που το Πρωτόκολλο δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί πλήρως λόγω των περιόδων χάριτος και των χαλαρώσεων, τα πρακτικά προβλήματα έχουν ήδη αναδειχθεί.
Οι τελωνιακές διαδικασίες για τη διακίνηση προϊόντων εντός του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν ήδη αυξήσει τα έξοδα και τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις. Πολλές βρετανικές επιχειρήσεις απέσυραν τα προϊόντα τους από την αγορά της Βορείου Ιρλανδίας, ενώ κάποιες έχουν διακόψει πλήρως τις εργασίες τους εκεί. Καθώς προσπαθούμε να συνδράμουμε στην μετά-κορωνοϊό ανάπτυξη της οικονομίας, οι κανόνες φορολόγησης σημαίνουν πως οι πολίτες στη Βόρειο Ιρλανδία αδυνατούν να απολαύσουν πλήρως τα πλεονεκτήματα των οικονομικών αποφάσεων όπως οι υπόλοιποι πολίτες της χώρας. Η κατάσταση αυτή είναι απαράδεκτη, μη βιώσιμη και μια υπεύθυνη κυβέρνηση δεν μπορεί να την παραβλέψει.
Αυτά τα θέματα έχουν εντείνει τις ανησυχείς ότι η σχέση μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας υποσκάπτεται. Αν δεν λυθούν αυτά και άλλα ζητήματα, δεν θα μπορέσουμε να επαναφέρουμε την κυβέρνηση εκεί, ούτε να διατηρήσουμε τα κεκτημένα της προόδου που έφερε η Συμφωνία του Μπέλφαστ.
Προτίμησή μας παραμένει μια συμφωνημένη ρύθμιση με την ΕΕ. Έχουμε εργαστεί άοκνα προς αυτή την κατεύθυνση και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε. Το Ηνωμένο Βασίλειο παρακάθεται σε συνομιλίες με την ΕΕ εδώ και σχεδόν 18 μήνες.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καταθέσει προτάσεις οι οποίες πιστεύουμε πως δίνουν μια συνεκτική και λογική λύση ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του Πρωτοκόλλου. Αυτές περιλαμβάνουν ένα σχέδιο για παροχή εμπορικών στατιστικών στην ΕΕ σε ακριβή χρόνο, κάτι που θα διασφαλίσει ότι τα προϊόντα που προορίζονται για τη Βόρειο Ιρλανδία δεν θα εισέρχονται στην Ενιαία Αγορά της ΕΕ.
Η προτεινόμενη ρύθμιση ικανοποιεί τους στόχους τόσο του Ηνωμένο Βασίλειο όσο και της ΕΕ σχετικά με το Πρωτόκολλο. Θα μειώσει τις τριβές στο εμπόριο Ανατολής – Δύσης, προστατεύοντας παράλληλα την Ενιαία Αγορά και την Συμφωνία του Μπέλφαστ.
Η πρόκληση εναπόκειται στο γεγονός ότι η λύση αυτών των προβλημάτων απαιτεί αλλαγή στο ίδιο το Πρωτόκολλο, καθώς η παρούσα διατύπωσή του αποτρέπει την εφαρμογή αυτών των λύσεων. Ωστόσο, οι όροι εντολής της ΕΕ αποτρέπουν τις όποιες αλλαγές στο Πρωτόκολλο. Για αυτό το λόγο, παρ’ όλο που χαιρετίζουμε το πνεύμα των προτάσεων που έχει καταθέσει η ΕΕ, θεωρούμε πως αυτές δεν πρόκειται να λύσουν τις θεμελιώδεις ανησυχίες μας.
Κοινός μας στόχος παραμένει η εξεύρεση λύσης η οποία να απολαμβάνει τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη από τις κοινότητες τα επόμενα χρόνια και να προστατεύει τη Συμφωνία του Μπέλφαστ σε όλες της τις διαστάσεις. Γι’ αυτό ανακοινώσαμε την πρόθεσή μας να παρουσιάσουμε νομοθεσία τις επόμενες βδομάδες, η οποία θα καθιστά αναγκαίες στοχευμένες αλλαγές στο Πρωτόκολλο.
Παράλληλα με την επερχόμενη νομοθεσία, παραμένουμε ανοικτοί σε περαιτέρω συνομιλίες με στόχο μέσω διαπραγματεύσεων να καταλήξουμε σε μια ρύθμιση και γι’ αυτό θα συνεχίσουμε τις επαφές με την ΕΕ.
Όμως, για να ανταποκριθούμε στη σοβαρή κατάσταση που επικρατεί στη Βόρειο Ιρλανδία, υπάρχει ανάγκη να διασφαλίσουμε ότι η διακυβέρνηση θα αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατό.
Δεν συζητάμε για ακύρωση του Πρωτοκόλλου. Στόχος μας είναι να εκπληρώσουμε τους δεδηλωμένους του στόχους. Θα προστατεύσουμε τις πτυχές που αποδίδουν, διορθώνοντας αυτές που αποτυγχάνουν.
Παραμένουμε ανοικτοί για μια συμφωνημένη λύση. Το κατεπείγον της κατάστασης όμως, δεν μας αφήνει περιθώρια για επιπλέον καθυστέρηση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ξεκάθαρες προτεραιότητες ως κυρίαρχη κυβέρνηση της Βορείου Ιρλανδίας να διασφαλίσει την ισότητα και την προστασία των οικονομικών δικαιωμάτων των πολιτών. Η ΕΕ δεν θα βρεθεί αντιμέτωπη με οποιοδήποτε αρνητικό αντίκτυπο – έχουμε εξάλλου προστατεύσει πλήρως την Ενιαία Αγορά με την ύπαρξη του Πρωτοκόλλου.
Οφείλουμε να προτεραιοποιήσουμε τη Συμφωνίας του Μπέλφαστ σε όλες της τις διαστάσεις ως τη βάση για την αποκατάσταση της κυβέρνησης της Βορείου Ιρλανδίας. Θα το κάνουμε αυτό μέσω τεχνικών μέτρων, σχεδιασμένων να πετύχουν τους στόχους του Πρωτοκόλλου, προσαρμοσμένων στις πραγματικότητες της Βορείου Ιρλανδίας.
Και θα το κάνουμε με τρόπο που να σέβεται θεμελιωδώς τις δύο ενώσεις μας: Το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ. Θα τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας προς όλες τις κοινότητες της Βορείου Ιρλανδίας.
Ως συμβαλλόμενο μέρος και εγγυητής της Συμφωνίας του Μπέλφαστ, το Ηνωμένο Βασίλειο θα λάβει όλες τις αναγκαίες αποφάσεις για να διατηρήσει την ειρήνη και τη σταθερότητα.
* Βρετανός Ύπατος Αρμοστής στην Κύπρο
