Η πανδημία του covid-19 τα τελευταία χρόνια επηρέασε την καθημερινότητα των πολιτών και ιδιαίτερα των εργαζομένων, διαμορφώνοντας ένα διαφορετικό περιβάλλον από αυτό που γνωρίζαμε.
Μεγάλος αριθμός εργαζομένων, κυρίως Ευρωπαίοι και Ελλαδίτες, επέστρεψαν στις χώρες τους, για να περάσουν την πανδημία και τα συνεπακόλουθά της με τους οικείους, τους συγγενείς και φίλους.
Επομένως, στην Ε.Ε παρατηρήθηκε μετακίνηση χιλιάδων εργαζομένων, που ουσιαστικά επαναπατρίστηκαν στις χώρες τους.
Η επιστροφή στην κανονικότητα, η απότομη άρση ουσιαστικών περιορισμών που επιβλήθηκαν για τη μετάδοση και επέκταση του κορωνοϊού ανέδειξε σε μεγάλο βαθμό το ζήτημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού, ειδικευμένου και ανειδίκευτου. Οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι και τα μέλη τους προσπάθησαν έντεχνα, με τα γνωστά αφηγήματά τους, να το εργαλειοποιήσουν για να προσφύγουν στο Υπουργείο Εργασίας και να εξασκήσουν πίεση στην αρμόδια υπουργό να δώσει το πράσινο φως για την εργοδότηση εργαζομένων από τρίτες χώρες.
Το αφήγημα 1) ότι οι Κύπριοι δεν ενδιαφέρονται και 2) ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα επιστρέψουν πίσω, σίγουρα τίθεται στα πλαίσια παραπληροφόρησης, για να κερδίσουν την εύνοια του αρμόδιου υπουργείου και να εξασφαλίσουν τις Άδειες Εργασίας.
Από την αρχή τοποθετούμαστε και λέμε ευθέως, χωρίς περιστροφές και προκαταλήψεις, ότι υπάρχουν εκείνοι οι λίγοι, δυστυχώς, ξενοδόχοι που σέβονται τους θεσμούς, εφαρμόζουν τις διαδικασίες και πάνω από όλα τις Συλλογικές Συμβάσεις. Δικαιολογημένα αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εξεύρεση εργαζομένων για κάλυψη κενών θέσεων . Αυτούς τους λίγους ξενοδόχους πρέπει να τους στηρίξουμε και θα το πράξουμε.
Στις συγκεκριμένες ξενοδοχειακές μονάδες πρέπει να τονίσουμε ότι είναι πολύ μικρός ο αριθμός των κενών θέσεων που υπάρχουν, σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των απασχολουμένων τους και ο λόγος είναι ξεκάθαρος. Υπάρχουν σωστές διαδικασίες για την πρόσληψη ενός εργαζομένου και εσωτερικές διαδικασίες που προσδίδουν ένα σωστό εργασιακό περιβάλλον χωρίς διακρίσεις και αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των εργαζομένων. Μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, οι ξενοδόχοι που έχουν όραμα και επαγγελματική κουλτούρα κάμνουν βήματα μικρά και σταθερά.
Το πρόβλημα με την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού στην ξενοδοχειακή βιομηχανία δεν είναι φαινόμενο που δημιούργησε η πανδημία. Η πανδημία απλά το ανέδειξε και, για να είμαστε πιο σωστοί, ανέδειξε και τη γύμνια αρκετών παραγόντων της τουριστικής και επισιτιστικής βιομηχανίας, που με τις κοντόφθαλμες πολιτικές κατάφεραν και κατάντησαν το ξενοδοχειακό επάγγελμα να μην είναι καθόλου ελκυστικό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανεξέλεγκτη ανέγερση κτηρίων, διαμερισμάτων, ουρανοξυστών που προσφέρουν υπηρεσίες καθαρίσματος δωματίων, υπηρεσίες φαγητού και ποτού και την ίδια στιγμή προσφέροντας αρρύθμιστες και αδιευκρίνιστες μορφές εργασίας, αφού κάποιοι θεωρούν ότι εξαιρούνται των σχετικών νομοθεσιών και κανονισμών που αφορούν τα ξενοδοχεία. Αυτές οι συνθήκες έφεραν σοβαρή επιβάρυνση στην εξεύρεση εργατικού δυναμικού.
Η λειτουργία του καζίνο και οι δήθεν εξαγγελίες για την εργοδότηση 2.500 εργαζομένων, που θα επηρεάσει την τουριστική βιομηχανία της Πάφου και Λεμεσού, έφεραν περισσότερη ανησυχία και αναστάτωση στο ήδη βεβαρημένο εργασιακό περιβάλλον.
Όμως, παρόλα τα πιο πάνω προβλήματα, θα μπορούσε το πρόβλημα με την εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού θα ήταν πιο μικρό και πιο διαχειρίσημο εάν οι παράγοντες στην ξενοδοχειακή βιομηχανία ήταν πιο υπεύθυνοι, με περισσότερο όραμα και πατριωτισμό.
Το ουσιώδες ζήτημα της μισθοδοσίας στις σωστές κλίμακες, η σωστή συμπεριφορά των ξενοδόχων όταν υπογράφουν τις συμφωνίες με τις συντεχνίες, που πρέπει να σέβονται την υπογραφή τους, είναι έννοιες άγνωστες για αυτούς.
Από το 2010 μέχρι και σήμερα μόνο αρνητικά παραδείγματα υπάρχουν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ξενοδοχοϋπάλληλοι τα τελευταία 15 χρόνια δεν πήραν αυξήσεις .
Η εντατικοποίηση της εργασίας με το πρόσχημα της έλλειψης προσωπικού επίσης δυσχέραινε την κατάσταση. Τα ψυχοσωματικά και μυοσκελετικά προβλήματα λόγω του εργασιακού άγχους ολοένα και θέτουν τους εργαζόμενους εκτός βιομηχανίας.
Το εργασιακό χάος που επικρατεί στις μέρες μας οδηγεί τους εργαζόμενους να ψάχνουν εργασία σε άλλους κλάδους.
Ενώ υπάρχουν οι ρυθμισμένοι όροι απασχόλησης και τα συμφωνηθέντα μεταξύ των εργοδοτικών συνδέσμων ΣΤΕΚ – ΠΑΣΥΞΕ, εντούτοις αυτά δεν τηρούνται και αρκετοί ξενοδόχοι προσφέρουν επιλεκτικά αυξήσεις δημιουργώντας εργαζομένους πολλών ταχυτήτων.
Είναι τεράστια η ευθύνη των δύο εργοδοτικών συνδέσμων για την ανεξέλεγκτη κατάσταση που δημιουργείται στην ξενοδοχειακή βιομηχανία. Η εικόνα που δίδεται προς τα έξω δεν είναι η προσπάθεια για να διατηρηθούν οι ισορροπίες αλλά είναι η αποκόμιση από πλευράς ξενοδόχων περισσότερων, πρόσκαιρων οφελών από την κρίση και εκμεταλλευόμενοι τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Πρέπει, επιτέλους, να επενδύσουμε στο ντόπιο προσωπικό, στους νέους μας, στους απόφοιτους των ξενοδοχειακών σχολών, να γνωρίζουν τα δικαιώματα τους, τους ρυθμισμένους όρους απασχόλησης, μέσα από τις Συλλογικές Συμβάσεις, για να επικρατήσει η ηρεμία και η ασφάλεια στη βιομηχανία.
Γι’ αυτό και το καλοκαίρι αυτό αναμένεται να είναι καυτό, γιατί ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι αντιδρούν.
* Γενικός Γραμματέας ΣΥΞΚΑ – ΠΕΟ