Έχουμε υποβάλει τις απόψεις μας για την έλλειψη προσιτής στέγης για ενοικιάσεις/ πωλήσεις αλλά φαίνεται ότι δεν έχει γίνει αντιληπτό ότι στην όλη επιτυχία (ή όχι) των κινήτρων αποτελεί και το ΦΠΑ.
Σε καινούργιες οικοδομές που αγοράζονται για σκοπούς ενοικίασης, η αγορά επιβαρύνεται και με το 19% ΦΠΑ (για ιδιοκατοίκηση 5%). Ως εκ τούτου, από τη μια ο επενδυτής θα χρεωθεί το ποσό αυτό (19%), αλλά από την άλλη δεν θα μπορεί να το εισπράξει από τους ενοικιαστές. Έτσι, και ως παράδειγμα, ένα διαμέρισμα του ενός υπνοδωματίου, που η αγορά του κοστίζει, έστω, €120.000, με το επιπλέον 19% ΦΠΑ το κόστος ανέρχεται σε ±€143.000. Εάν υποθέσουμε ότι ο επενδυτής για ενοικίαση ζητά τη συνήθη απόδοση 4% επί του κόστους και αγνοώντας τα υπόλοιπα κόστη (π.χ. μεταβιβαστικά, τόκοι κλπ) για τις επιπλέον €22.800 ΦΠΑ, ο επενδυτής θα απαιτεί €900/χρόνο, ή ανά μήνα ±€75 επιπλέον, ποσό πολύ ψηλό σε σχέση με το χωρίς ΦΠΑ ενοίκιο. Εκτός από τους αγοραστές επενδυτές, υπάρχουν και οι developers που κτίζουν προς ενοικίαση και ούτε αυτοί θα εισπράξουν πίσω το κόστος του ΦΠΑ που πλήρωσαν, αυξάνοντας το κόστος τους και κατ’ επέκταση το επίπεδο της ενοικίασης. Στο πιο πάνω παράδειγμα, με κόστος κατασκευής + γης να ισούται γύρω στις €100.000 + Φ.Π.Α. (19%) = €119.000 ή επιπλέον ισοδύναμο ενοίκιο ανά μήνα ±€60/μήνα. Και παραμένει λοιπόν το ερώτημα: Τα κίνητρα που προσφέρει το κράτος προς απάμβλυνση του προβλήματος στέγης θα αποδώσουν όταν οι επενδυτές δεν θα μπορούν εντός λογικού διαστήματος να εισπράξουν τα κόστη τους; ΄Εχουμε υποβάλει διάφορες εισηγήσεις και σχόλια για τα κίνητρα, αλλά ενδεικτικά παραθέτουμε τους επηρεασμούς από το ΦΠΑ.
Ως εκ τούτου, εισηγούμαστε όπως το ΦΠΑ για περιπτώσεις ενοικίασης να χρεώνεται και αυτό στο 5% (αντί το 19%), το οποίο ποσό (5%) να πληρωθεί μέχρι την αποπεράτωση του έργου. Σε περίπτωση που τα ακίνητα αυτά θα διατεθούν ή τύχουν αλλαγής χρήσης (εντός περιόδου 8-10 ετών), τότε θα είναι υπόχρεος ο επενδυτής να καταβάλει την διαφορά του 14% και με τον τρόπο αυτό δεν θα επηρεαστούν οι αναμενόμενες εισπράξεις του ΦΠΑ (αλλά θα αναβάλλεται η είσπραξη τους).
Το ΦΠΑ δε είναι το μόνο πρόβλημα και δεν πρέπει να μελετηθεί ως απομονωμένο, αλλά με τις διάφορες προτάσεις/εισηγήσεις που παρουσιάζουμε και που καλύπτουν ένα συνολικό φάσμα προσέγγισης. Υπάρχουν και άλλα σχετικά που δυνατόν να καθορίζουν την επιτυχία ή όχι του μέτρου της Προσιτής Κατοικίας, όπως το ενοικιοστάσιο/χρόνος έξωσης σε περίπτωση μη πληρωμής ενοικίου, κοινόχρηστα σε σχέση με τον τερματισμό ενοικίασης κλπ. Παράγοντες που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη οι τράπεζες χρηματοδότησης που τις ενδιαφέρει η αγορά είσπραξης ενοικίων/δόσης.
Εκείνο που μας κάνει εντύπωση είναι ότι οι οργανωμένοι φορείς, όπως σύνδεσμοι (π.χ. αρχιτεκτόνων, ΚΕΒΕ, ΟΕΒ κλπ) δεν εξέφρασαν καμία άποψη επί του θέματος, όπως και οι «προστάτες» των εργαζομένων π.χ. συντεχνίες και άλλοι, για μια τόσο σημαντική πρόταση, ενώ τα πολιτικά κόμματα, υπέβαλαν πολιτική κριτική, χωρίς ευφάνταστες εισηγήσεις για καλυτέρευση της πρότασης.
Παραμένουμε μόνοι, δυστυχώς, για ένα σοβαρό κοινωνικό/οικονομικό πρόβλημα και αναμένουμε τις ανάλογες αντιδράσεις. Δεν μας είναι κατανοητό όταν υποβάλλονται τέτοια μέτρα χωρίς την ύπαρξη μιας μελέτης (cost benefit), για να φανεί εάν τα κίνητρα υπερέχουν των αντικινήτρων που περιλαμβάνει η πρόταση.
Αναμένουμε μελέτη από τους αρμόδιους; Πολύ αμφιβάλλουμε, εάν λάβουμε υπόψη τη αδιαφορία που επικρατεί, παρόλες τις έντονες συζητήσεις (οι δημοσιογράφοι έχουν προς τούτο και την ανάλογη ευθύνη, όπως και ο υπουργός Οικονομικών).
