“Εξετάζω” είναι το ρήμα που καθορίζει την τελική βαθμολογία. Αν δεις πόσα ρήματα υπάρχουν στην ελληνική γλώσσα, ίσως να πεις και εσύ πως θα μπορούσε να μπει κάποιο άλλο αντί γι’ αυτό. Τι σημαίνει ακαδημαϊκή εξέταση; Πόσο χρόνο διαρκεί; Ποιο χρονολογικό διάγραμμα και ποια ακαδημαϊκή άσκηση θα κρίνει την ευφυΐα και την ικανότητα ενός ανθρώπου; Θα μου πεις τόσους αιώνες αυτή ήταν η μέθοδος, τώρα θα αλλάξει; Ας μην αλλάξει η μέθοδος, ας αλλάξει ο τρόπος αντιμετώπισης. Ας μην νομίζουν οι μαθητές ότι η αξία τους κρύβεται μέσα σε μια κόλλα χαρτί, σε έναν τυπωμένο αριθμό ή γράμμα βαθμολόγησης. Ας πετάξουν από πάνω τους αυτή την πίεση της καθοριστικής αυτής δοκιμασίας που παριστάνει πως στενεύει περιθώρια και λέει πως αν δεν τα “καταφέρουν” ο χρόνος χάθηκε. Ο χρόνος χάνεται όταν θέλει να χαθεί. Κι όταν θέλει ξαναβρίσκεται. Κανένα χρονολογικό διάγραμμα δεν δέχτηκε ποτέ να χαθεί πίσω από εξεταστικά δοκίμια. Καμία προσωπικότητα δεν αποδεικνύεται σημαντική εξαιτίας μιας εξεταστέας ύλης· ας μην τρελαθούμε, ή τουλάχιστον ας προσπαθήσουμε να μην τρελαθούμε με τόση κοινωνική επιβολή που δεχόμαστε από κούνια.
Σταματήστε οι γονείς να υπόσχεστε δώρα με προϋποθέσεις και όρους. Σταματήστε να απειλείτε ευγενικά τα παιδιά σας. Τα δώρα είσαστε εσείς και κοιτάξτε να δωριστείτε όπως πρέπει. Δεν χρειάζεται το παιδί καν ένα υλικό αγαθό για αντικατάσταση του «μπράβο». Δε χρειάζεται να φέρει στρογγυλό βαθμό με τόνο για να βραβευτεί από την αγάπη σας και τα δώρα σας. Εξάλλου, τα σχήματα στην πορεία ζωής του παιδιού, δημιουργούνται από το σπίτι. Αν θαμ ’ναι στρογγυλά ή αιχμηρά, άτονα ή με τόνο, δεν είναι ευθύνη του διαγωνίσματος ή του εκπαιδευτικού συστήματος αλλά ευθύνη του σπιτιού. Σταματήστε αυτή την άθλια κατηγοριοποίηση των μωρών από την πρώτη κιόλας τάξη του Δημοτικού. Αν θέλετε να τα κάνουν σωστά, κάντε τα εσείς σωστά και θα σας δουν. Αν θέλετε να διαπρέψει κάπου, διαπρέψτε πρώτα εσείς ως γονιός. Αν θέλετε να μάθει να μελετά ωραία, μελετήστε εσείς πρώτα ωραία και σταματήστε τις απειλές και τις δωροδοκίες. Κανένα παιδί δεν είναι υποχρεωμένο να υπακούει ή να πιέζεται να διαβάσει παπαγαλία με μοναδικό κίνητρο να αγαπηθεί και να δωροδοκηθεί. Φτάνει με αυτή την ανεκδιήγητη μέθοδο ανταλλαγής συναισθήματος – υλικού αγαθού, που μεγαλώνει γενιές και γενιές. Μαθαίνουν να γίνονται παπαγάλοι σελίδων για να ευχαριστήσουν άλλους, μαθαίνουν να ντρέπονται όταν κάνουν λάθος και να φοβούνται. Μαθαίνουν να κρύβονται πίσω από το δάκτυλό τους αντί να κοιτούν κατάματα το θέμα της συνθήκης που τους δυσκολεύει, τόσο στο σχολείο όσο και στη ζωή τους. Βλέπουν την παιδεία ως μια δυσάρεστη διεκπεραιωτική διαδικασία που θα κάνει άλλους περήφανους εάν και εφόσον φανούν αντάξιοι μιας απειλής.
Αν ξαναδώ παιδί φοβισμένο και μελλοντικά δωροδοκημένο, θα πετάξω τα βιβλία, θα πετάξω τα θρανία, θα κάνω πάρτι τη μέρα της εξέτασης με χαρτοπόλεμο το εξεταστικό χαρτί και ας καταδιωχτώ απ’ όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα του κόσμου. Δεν θέλω άλλο να βλέπω προσωπάκια τρομοκρατημένα στις τάξεις. Δεν θέλω να φοβούνται τα λάθη τους. Δεν θέλω να φοβούνται μια κόλλα χαρτί. Δεν θέλω να τους νοιάζει ο βαθμός. Θέλω να μάθουν να επικοινωνούν ηθικά. Θέλω να θέλουν να εξερευνούν. Θέλω να νοιάζονται για την αλήθεια. Θέλω να αγαπούν αυτό που κάνουν και να ξέρουν να επιλέγουν μόνα τους. Θέλω να αγαπούν τη μελέτη και να γνωρίζουν πως κάθε βιβλίο είναι ήδη ένα δώρο στη συλλογή τους που δεν αντικαθίσταται με άλλο. Θέλω τα υπόλοιπα δώρα που θα δέχονται να είναι μια οικειοθελής προσφορά από άλλους κι όχι μια επιτηδευμένη ανταμοιβή που δεν της πέφτει λόγος. Θέλω να ξέρουν ότι το υλικό που είναι φτιαγμένα είναι ίδιο με του διπλανού παιδιού. Θέλω να μην τρέμουν το λάθος και να μπορούν να μιλούν γι’ αυτό. Μου πήρε καιρό να διανοηθώ τη σημασία της πιο πολυσυζητημένης φράσης, πως μέσα από τα λάθη μαθαίνει κανείς. Ας κάνουμε λάθη μα ας κρατήσουμε την ηθική μέσα σε αυτά. Γιατί τα λάθη στα θρανία, είναι η πορεία, όχι η ντροπή. Ας μην τα μπερδεύουμε άλλο. Δεν θέλω να τα κάνουν σωστά. Θέλω να τα κάνουν όλα λάθος. Όλα. Λάθος.
