Η δικαιοσύνη έπιασε πάτο. Σύμφωνα με πίνακα που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Ένωση αναφορικά με το σύστημα απονομής της δικαιοσύνης και την ταχύτητα εκδίκασης υποθέσεων, η Κύπρος ήταν και παραμένει στην τελευταία θέση μεταξύ των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτός ο πάτος για τον οποίον έκαμε ιδιαίτερη αναφορά και ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, μας προσβάλλει και μας προβληματίζει. Ή καλύτερα προσβάλλει και προβληματίζει μόνο όσους έχουν αξιοπρέπεια και συνείδηση. Το ν’ ακούεις ότι η χώρα σου είναι στον πάτο μόνο θλίψη προκαλεί.
Το θέμα βέβαια δεν είναι σημερινό. Ούτε και περσινό. Χρονολογείται. Πρόκειται για ένα θέμα που έρχεται από βάθος χρόνου και για το οποίο ευθύνονται όλες οι κυβερνήσεις.
Τη δεκαετία του 1990, δηλαδή πριν από 30 και βάλε χρόνια, υπό την τότε ιδιότητα του οικονομικού συντάκτη της εφημερίδας «Αλήθεια», διατυπώναμε στο χαρτί την αγωνία του κόσμου –και κυρίως του επιχειρηματικού– για την καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης. Τα τελευταία 22 χρόνια με την ιδιότητα του υπεύθυνου του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ γράψαμε δεκάδες άρθρα, γι’ αυτό το θέμα.
Η βραδυδικία, για την οποία σήμερα η χώρα είναι στον πάτο, ήταν και είναι ό,τι χειρότερο. Η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης δεν είναι δικαιοσύνη. Είναι ότι άλλο εκτός από δικαιοσύνη. Τα πράγματα είναι απλά. Και μαύρα βεβαίως. Όταν η δικαιοσύνη καθυστερεί να απονεμηθεί δεν είναι δικαιοσύνη. Και για να γίνει αυτό αντιληπτό δεν χρειάζονται ιδιαίτερες νομικές γνώσεις ή νομικές περγαμηνές.
Πριν από δύο χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε έκθεση της για την Κύπρο (26 Φεβρουαρίου 2020) έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα και ανάμεσα σ’ άλλα έγραψε και τα εξής: «Το δικαστικό σύστημα στην Κύπρο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις από άποψη αποτελεσματικότητας. Ο χρόνος που απαιτείται για την εκδίκαση αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων στα πρωτοδικεία (737 μέρες το 2018) εξακολουθεί να είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ε.Ε. Τα κτίρια των δικαστηρίων είναι εξαιρετικά ανεπαρκή με αποτέλεσμα να δυσχεραίνουν την αποτελεσματική λειτουργία των δικαστηρίων».
Υπάρχει στα αλήθεια κάποιος που μπορεί να μας εξηγήσει γιατί πιάσαμε πάτο; Τί έπρεπε να κάνουμε και δεν το κάναμε; Ποιος έπρεπε να το κάνει και δεν το έκανε; Νιώθουν κάποιοι προσβολή γι’ αυτό τον πάτο; Τι λέει η κυβέρνηση; Τι λένε τα κόμματα, το Ανώτατο Δικαστήριο, η Εισαγγελία; Δυστυχώς, και η δικαιοσύνη στην Κύπρο είναι θύμα των πολιτικών δυνάμεων, ίσως και άλλων συμφερόντων. Όπως βέβαια και άλλα κορυφαία ζητήματα και μεταρρυθμίσεις. Είναι θύματα της πολιτικής ατολμίας, της αναβλητικότητας και του εφησυχασμού αλλά και της αδράνειας του συνόλου του πολιτικού μας συστήματος. Που στα δύσκολα κρίνεται ανεπαρκέστατο. Μετά διερωτόμαστε γιατί αυξάνεται η διαφθορά. Η ύπαρξη της είναι προϊόν της καθυστερημένης απονομής της δικαιοσύνης. Και της ατιμωρησίας βεβαίως.
Η έκθεση της Ε.Ε. που προαναφέραμε γράφει και τα εξής: «Η αντίληψη της διαφθοράς στην Κύπρο παραμένει υψηλή στο επιχειρηματικό πλαίσιο. Το 86% των επιχειρήσεων πιστεύει ότι η δωροδοκία και η δικτύωση είναι συχνά ο ευκολότερος τρόπος για την εξασφάλιση ορισμένων δημοσίων υπηρεσιών, ένα ποσοστό μεταξύ των υψηλότερων στην Ε.Ε. το 2019».
Και κάτι τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό: Στις 26 Φεβρουαρίου 1995 πήρα συνέντευξη για λογαριασμό της «Αλήθειας» από τον τότε γενικό γραμματέα του ΚΕΒΕ Παναγιώτη Λοϊζίδη, ο οποίος δήλωσε πως, η καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο επιχειρηματικός κόσμος. Πέρασαν από τότε 27 χρόνια και 4 μήνες και το πρόβλημα είναι ακόμη εδώ…
Προσοχή λοιπόν γιατί η ταχύτητα σκοτώνει…
*Ο Χρίστος Καρύδης είναι οικονομολόγος – δημοσιογράφος
