Η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Ιούνιος 2022) τέλειωσε με διάφορα θέματα να καταλήγουν ομόφωνα στα Συμπεράσματα, ενώ για άλλα οι ασυμφωνίες παραμένουν. Το πλέον απτό είναι η απόφαση να παραχωρηθεί καθεστώς υποψήφιας χώρας στην Ουκρανία και τη Μολδαβία, μια κίνηση με γεωπολιτικό κίνητρο, αλλά επισημαίνεται ότι «η πορεία κάθε χώρας προς την ΕΕ θα εξαρτηθεί από τις δικές της επιδόσεις όσον αφορά την εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης» και νέα οικονομική συνδρομή το 2022 στην Ουκρανία ύψους μέχρι €9 δισ. Διαφωνίες προέκυψαν από τη Βουλγαρία για τις ενταξιακές χωρών των Δυτικών Βαλκανίων καθώς και για τη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, που μετατέθηκαν για το… μέλλον.
Για την Αν. Μεσόγειο, η Σύνοδος αναφέρεται στις «πρόσφατες επανειλημμένες ενέργειες και δηλώσεις της Τουρκίας», η οποία «πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών της ΕΕ» και υπενθυμίζονται προηγούμενα Συμπεράσματα και ιδιαίτερα η Δήλωση της 25ης Μαρτίου 2021, με την οποία η ΕΕ καλούσε «την Τουρκία να απέχει από νέες προκλήσεις ή μονομερείς ενέργειες κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου» και επαναβεβαίωνε «την αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χρησιμοποιήσει, σε περίπτωση τέτοιας ενέργειας, τα μέσα και τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της, για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και τα συμφέροντα των κρατών-μελών της καθώς και για να διαφυλάξει την περιφερειακή σταθερότητα». Η Δήλωση εκείνη εύλογα θεωρήθηκε τότε επιτυχία, μόνο που αμέσως μετά η Τουρκία ξεκίνησε την ωμή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου με εποικισμό των Βαρωσίων, απέρριψε τη συμφωνημένη βάση των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό, προχώρησε σε πρωτοφανείς παραβιάσεις στο Αιγαίο, υπερπτήσεις πάνω από κατοικημένα ελληνικά νησιά κ.ά. Τώρα, Ιούνιο 2022, η Σύνοδος καταγράφει ξανά (!) ότι «αναμένει από την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως το Διεθνές Δίκαιο και να αποκλιμακώσει τις εντάσεις, προς όφελος της περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο».
Πάντως, θέμα κυρώσεων στην Τουρκία όπως ουσιαστικά αιτιολογεί η Δήλωση της 25ης Μαρτίου 2021 δεν τέθηκε από Ελλάδα και Κύπρο, είτε γιατί δεν το επιθυμούν είτε γιατί αξιολογούν πως θα απορριφθεί, κι έτσι προτιμούν την ομόφωνη διπλωματική στάση της ΕΕ κατά των τουρκικών παρανομιών, που τίθενται ως παραβιάσεις του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου. Αυτό δυνατόν να εξηγεί την ικανοποίηση των επικεφαλής των δύο Κυβερνήσεων που επιλέγουν… χαμηλούς τόνους αλλά επιμένουμε ότι θα μπορούσαν να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προσφύγει η ίδια εναντίον της Τουρκίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου για παραβίαση της δεσμευτικής εμπορικής συμφωνίας Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας εις βάρος της Κύπρου, όπως έκανε η Επιτροπή πρόσφατα εναντίον της Κίνας για τη Λιθουανία.
Καταληκτικά, σε συνθήκες ακήρυχτου πολέμου από την Τουρκία, προέχει η πανεθνική προετοιμασία. Η βαναυσότητα του τυραννικού καθεστώτος στην Τουρκία, ποδοπατεί τους λαούς εντός οδηγώντας τους στα άκρα και στη φτώχεια. Η έκρηξη θα ξεσπάσει, είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά πρώτα και πρέπει να είμαστε ενωμένοι κι έτοιμοι.
*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D) – Πρόεδρος Πολιτικής Επιτροπής για τη Μεσόγειο
